Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 96

Đây là phần mở đầu Văn bản 1 – bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu. Hai trang này gồm: câu hỏi gợi mở trước khi đọc, toàn văn bài thơ và các thẻ chỉ dẫn đọc bên lề. Chưa có bài tập luyện tập (câu hỏi đọc hiểu thường nằm ở trang sau), nên mình sẽ tóm tắt, trả lời câu hỏi khởi động và phân tích các chỉ dẫn đọc.

Phần 1: Giới thiệu chung

• Tác giả: Xuân Diệu (1916–1985) – "ông hoàng thơ tình", nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới.
• Bài thơ trích từ tập Thơ thơ (NXB Đời nay, Hà Nội, 1938), đề tặng nhà thơ Vũ Đình Liên.
• Chủ đề: niềm khát khao giao cảm với cuộc đời, tình yêu mãnh liệt với sự sống nơi trần thế và quan niệm mới mẻ về thời gian, tuổi trẻ.

Phần 2: Câu hỏi trước khi đọc

Đây là hai câu hỏi khởi động giúp em kết nối trải nghiệm cá nhân với chủ đề bài thơ.

Câu 1: Cảm nhận của mỗi cá nhân về thời gian là giống nhau hay khác nhau? Vì sao?

Gợi ý trả lời:

• Cảm nhận về thời gian ở mỗi người là khác nhau.
• Lý do: thời gian vật lý (đồng hồ) thì như nhau, nhưng thời gian tâm lý lại phụ thuộc vào tâm trạng, lứa tuổi, hoàn cảnh. Khi vui, hạnh phúc, ta thấy thời gian trôi rất nhanh; khi buồn, chờ đợi, mỗi phút lại dài lê thê. Người trẻ thấy thời gian còn rộng dài, người lớn tuổi lại thấy đời người ngắn ngủi.

Câu 2: Theo bạn, ý niệm về thời gian có ảnh hưởng như thế nào đến thái độ sống, lí tưởng sống của con người?

Gợi ý trả lời:

• Ý niệm về thời gian chi phối mạnh mẽ cách ta sống.
• Người ý thức thời gian hữu hạn, một đi không trở lại thường sống tích cực, vội vàng, biết trân quý từng khoảnh khắc, nỗ lực cống hiến (giống tinh thần Xuân Diệu trong bài thơ).
• Ngược lại, người cho rằng thời gian vô tận, "còn nhiều" dễ sống trì hoãn, lãng phí tuổi trẻ.
• Vậy nên nhận thức đúng về thời gian giúp con người xác lập lí tưởng sống đẹp, sống có ý nghĩa.

Phần 3: Toàn văn bài thơ và các chỉ dẫn đọc

Bài thơ chia làm các đoạn cảm xúc rõ rệt. Bên lề sách có 4 thẻ chỉ dẫn đọc, mình giải thích kèm theo.

Khổ 1 (4 câu đầu):

Tôi muốn tắt nắng đi / Cho màu đừng nhạt mất; / Tôi muốn buộc gió lại / Cho hương đừng bay đi.

Chỉ dẫn: "Chú ý các động từ, các biện pháp tu từ."

• Động từ mạnh: tắt, buộc – thể hiện khát vọng phi thường, muốn đoạt quyền tạo hóa để níu giữ vẻ đẹp của thiên nhiên.
• Điệp ngữ "Tôi muốn", thể thơ ngũ ngôn nhịp nhanh bộc lộ cái tôi cá nhân táo bạo.

Đoạn 2 (tả bức tranh mùa xuân):

Của ong bướm này đây tuần tháng mật... đến ...Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Chỉ dẫn: "Hình dung về bức tranh cuộc sống được miêu tả."

• Bức tranh thiên đường nơi trần thế: ong bướm, hoa đồng nội, lá cành tơ, yến anh, ánh sáng...
• Điệp ngữ "này đây" + phép liệt kê → cảnh vật bày ra trước mắt, tràn đầy sức sống.
• Hình ảnh táo bạo: "Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần" – lấy con người (vẻ đẹp tình yêu) làm chuẩn mực cho thiên nhiên, rất mới mẻ.

Đoạn 3 (quan niệm về thời gian – trang 94):

Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua... đến ...Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa...

Chỉ dẫn: "Chú ý sự cảm nhận về thời gian của nhân vật trữ tình."

• Cảm nhận thời gian tuyến tính, một đi không trở lại: xuân tới đồng nghĩa xuân qua, xuân non rồi xuân già.
• Nghệ thuật đối lập, định nghĩa lại khái niệm: "nghĩa là...".
• Nỗi tiếc nuối thấm đẫm cảnh vật: "Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi".

Chỉ dẫn: "Lắng nghe giọng điệu của nhân vật trữ tình."

• Câu "Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa..." mang giọng than thở, nuối tiếc, hụt hẫng trước sự trôi chảy không thể cưỡng lại của thời gian.

Đoạn 4 (lời giục giã sống vội vàng):

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm... đến ...Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

• Đại từ chuyển từ "tôi" sang "ta" → mở rộng cái tôi thành khát vọng chung.
• Hàng loạt động từ tăng tiến: ôm – riết – say – thâu – cắn thể hiện cường độ tình yêu cuộc sống ngày càng mãnh liệt.
• Câu kết "Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!" – đỉnh điểm của niềm ham sống, muốn tận hưởng trọn vẹn sự sống tươi đẹp.

Phần 4: Chú thích cần nhớ

Tóm lại, hai trang này chưa có bài tập tính điểm mà là phần đọc văn bản. Nếu em gửi tiếp trang có mục "Sau khi đọc" hoặc "Trả lời câu hỏi", mình sẽ giải chi tiết từng câu giúp em nhé.