Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 113
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 113–114
Mình xem kỹ ảnh rồi nhé. Có một điểm cần nói trước: số trang in trên ảnh là 109 – 110, không phải 113 – 114. Có thể bạn nhớ nhầm số trang hoặc đề bài ghi sai, nhưng nội dung mình giải dưới đây bám đúng theo đúng hai trang ảnh bạn gửi.
Hai trang này không có bài tập hay câu hỏi, mà là phần trích đoạn văn bản kịch trong tác phẩm Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ. Vì vậy mình sẽ tóm tắt và phân tích nội dung đoạn trích để bạn nắm được mạch kịch và ý nghĩa.
Tóm tắt nội dung đoạn trích
Đoạn này nằm ở phần cao trào – kết thúc của vở kịch, là cuộc đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Đế Thích.
Diễn biến chính:
- Cu Tị chết – Cái Gái hốt hoảng báo tin đứa bạn thân (con trai chị Lụa) vừa qua đời.
- Đế Thích đề nghị giải pháp mới – Cho Hồn Trương Ba trả lại xác anh hàng thịt, rồi nhập vào xác cu Tị để tiếp tục sống.
- Hồn Trương Ba cân nhắc và từ chối – Ông hình dung ra hàng loạt bi kịch, rồi đi đến quyết định dứt khoát: không nhập vào xác ai nữa, xin được chết hẳn.
- Hồn Trương Ba xin cho cu Tị sống lại – Vì lòng thương trẻ, ông bẻ gãy bó hương, cầu xin Đế Thích cứu đứa bé.
Những ý quan trọng cần nắm
Bảng phân tích các luận điểm Hồn Trương Ba đưa ra để từ chối nhập vào xác cu Tị:
| Lí do từ chối | Ý nghĩa sâu xa |
|---|---|
| "Tôi, một ông già gần sáu mươi, cu Tị thì còn chưa bắt đầu cuộc đời" | Sự khập khiễng, trái tự nhiên giữa tâm hồn già và thân xác trẻ |
| "Trẻ con phải ra trẻ con, người lớn phải ra người lớn" | Mỗi con người phải sống đúng với bản thể, không thể chắp vá |
| Bao rắc rối với chị Lụa, hàng xóm, lí trưởng, vợ con… | Sống nhờ thân xác khác sẽ gây hệ lụy cho cả người thân và cộng đồng |
| "Tôi đã chết rồi, hãy để tôi chết hẳn!" | Khát vọng được sống là chính mình, dù phải chấp nhận cái chết |
Hai câu nói triết lí then chốt
Đây là phần "linh hồn" tư tưởng của tác phẩm, bạn nên thuộc để phân tích:
"Có những cái sai không thể sửa được. Chắp vá gượng ép chỉ càng làm sai thêm. Chỉ có cách là đừng bao giờ sai nữa, hoặc phải bù lại bằng một việc đúng khác."
"Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi toàn vẹn." (câu này nằm ở phần tiếp sau, gắn liền với mạch tư tưởng trên)
Lưu ý phương pháp (theo gợi ý bên lề sách)
Sách có ô ghi chú: "Chú ý sự thay đổi trong giọng điệu, thái độ của Hồn Trương Ba."
Khi đọc, em hãy theo dõi sự chuyển biến tâm lí của nhân vật:
- Lúc đầu: băn khoăn, do dự ("Ông cho tôi suy nghĩ một lát đã… Việc này bất ngờ quá!").
- Tiếp theo: tỉnh táo phân tích, lường trước hậu quả.
- Cuối cùng: kiên quyết, dứt khoát ("Tôi đã nghĩ kĩ… hãy để tôi chết hẳn!").
Sự thay đổi này cho thấy Trương Ba từ một người bị động trước số phận đã trở thành con người chủ động lựa chọn cái chết để bảo toàn nhân cách – đó chính là vẻ đẹp tư tưởng nhân văn mà Lưu Quang Vũ muốn gửi gắm.
Nếu bạn gửi đúng trang 113 – 114 (phần Câu hỏi / Luyện tập sau văn bản), mình sẽ giải chi tiết từng câu giúp bạn nhé.