Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 115
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 115–116
Đây là phần cao trào tư tưởng của vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Lưu Quang Vũ). Trương Ba đưa ra quyết định dứt khoát: từ chối tiếp tục sống trong thân xác hàng thịt và cũng từ chối nhập vào xác cu Tị.
Những ý lớn trong đoạn đối thoại:
- Trương Ba khẳng định: "Không thể sống với bất cứ giá nào được" – có những cái giá quá đắt, không đáng trả. Khi quyết định chết hẳn, ông thấy mình "lại là Trương Ba thật", tâm hồn thanh thản, trong sáng như xưa.
- Đế Thích cố giữ Trương Ba ở lại vì lý do ích kỷ: muốn có người đánh cờ ngang tài. Câu nói "Ông chính là lẽ tồn tại của tôi" cho thấy Đế Thích coi sự sống của Trương Ba như công cụ phục vụ thú vui của mình.
- Trương Ba phản bác: sống mà không được là chính mình thì còn khổ hơn cái chết, và làm khổ lây cả người thân.
- Hình ảnh ván cờ trở thành ẩn dụ: đánh cờ để "rèn luyện tâm trí", để sống sảng khoái – chứ không phải để chứng tỏ mình là tiên cờ. Qua đó Lưu Quang Vũ phê phán lối sống giả tạo, vay mượn.
Triết lý cốt lõi: Con người phải được sống là chính mình, hài hòa giữa thể xác và tâm hồn; sống chắp vá, vay mượn là vô nghĩa.
Nội dung trang 112: Đoạn kết và giới thiệu tác giả
Phần lược dẫn cho biết: Trương Ba từ chối mọi giải pháp (sống trong xác hàng thịt, hay nhập vào xác cu Tị), chấp nhận cái chết, dặn dò và vĩnh biệt vợ con.
Đoạn kết mang màu sắc trữ tình, đầy chất thơ:
- "Vườn cây rung rinh ánh sáng" – không gian trong trẻo, ấm áp, đối lập với những giằng xé trước đó.
- Trương Ba tuy đã mất nhưng "vẫn ở liền ngay bên" vợ con: trong ánh lửa bà nấu cơm, trong cầu ao, trong cơi trầu, trong những điều tốt lành của cuộc đời. → Sự bất tử của những giá trị tinh thần đẹp đẽ.
- Hình ảnh cái Gái vùi hạt na xuống đất để "mọc thành cây mới", "những cây sẽ nối nhau mà lớn khôn. Mãi mãi…" là ẩn dụ giàu ý nghĩa: sự sống và những điều tốt đẹp được tiếp nối qua các thế hệ.
Thông điệp đoạn kết: Cái chết thể xác không phải là dấu chấm hết; con người sống mãi trong ký ức và những giá trị tốt đẹp để lại cho đời.
Giới thiệu tác giả Lưu Quang Vũ
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Năm sinh – mất | 1948 – 1988 |
| Quê gốc | Thành phố Đà Nẵng |
| Lĩnh vực nổi bật | Thơ và kịch |
| Phong cách thơ | Từ mơ mộng, trong trẻo (thời kỳ đầu) → triết luận, day dứt về thế sự (thời kỳ sau) |
| Vị trí | Cây bút kịch năng động, giàu sức sáng tạo bậc nhất của kịch trường Việt Nam những năm 1980 |
| Đặc điểm kịch | Đề cập vấn đề nóng bỏng tính thời sự, vừa giàu ý nghĩa triết lý sâu sắc |
Tác phẩm tiêu biểu: Hương cây – Bếp lửa (thơ, in chung, 1968), Mùa hè đang đến (truyện ngắn, 1983), Người kép đóng hổ (truyện ngắn, 1984), Hồn Trương Ba, da hàng thịt (kịch, 1984)…
Nếu em gửi đúng ảnh trang 115–116 (phần câu hỏi/luyện tập), mình sẽ giải chi tiết từng câu cho em ngay nhé.