Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 30

Trước khi vào nội dung, mình lưu ý nhỏ: số trang in trên ảnh thực tế là 29 và 30 (góc dưới mỗi trang). Mình sẽ giải theo đúng nội dung hiển thị nhé.

Tóm tắt nội dung trang

Đây là phần trích trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao, kể đoạn Chí Phèo sau khi gặp thị Nở và được chăm sóc:

• Chí ăn bát cháo hành của thị Nở, lòng thành trẻ con, muốn làm nũng như với mẹ. Hắn khao khát được lương thiện, muốn làm hòa với mọi người.
• Hắn ngỏ ý muốn sống chung với thị Nở. Hai người sống với nhau như vợ chồng năm ngày.
• Đến ngày thứ sáu, thị Nở về hỏi ý kiến bà cô. Bà cô kiên quyết phản đối, mắng mỏ, không cho cháu lấy "thằng Chí Phèo".
• Thị Nở tức giận, chạy về trút giận lên Chí Phèo, mở đầu cho bi kịch bị cự tuyệt.

Trang này không có bài tập trắc nghiệm hay câu hỏi luyện tập. Tuy nhiên có hai câu hỏi gợi ý đọc hiểu đặt ở lề (hộp màu vàng). Mình sẽ giải chi tiết hai câu này.

Câu hỏi 1 (lề trang 29)

Đề: Lời và điểm nhìn của người kể chuyện thể hiện thái độ như thế nào đối với Chí Phèo?

Trả lời:

Người kể chuyện thể hiện thái độ đồng cảm, xót thương và trân trọng đối với Chí Phèo, cụ thể:

• Điểm nhìn dịch chuyển vào bên trong nhân vật: Người kể không đứng ngoài phán xét mà nhập vào dòng suy nghĩ của Chí ("Hắn có thể tìm bạn được, sao lại chỉ gây kẻ thù?", "Hắn thèm lương thiện, hắn muốn làm hoà với mọi người biết bao!"). Nhờ vậy, ta thấy được khát vọng hoàn lương sâu kín của Chí.

• Lời kể nửa trực tiếp (vừa là lời người kể, vừa là tiếng lòng nhân vật) khiến giọng văn chan chứa cảm thông: "Ôi sao mà hắn hiền, ai dám bảo đó là cái thằng Chí Phèo vẫn đập đầu, rạch mặt mà đâm chém người?".

• Thái độ trân trọng bản chất tốt đẹp: Người kể khẳng định phần "ác" chỉ là cái vỏ do hoàn cảnh tạo nên, còn bản tính thật của Chí là hiền lành ("Đó là cái bản tính của hắn, ngày thường bị lấp đi").

→ Lời và điểm nhìn ấy giúp nhà văn bênh vực, khẳng định nhân tính vẫn còn nguyên vẹn trong con người tưởng như đã tha hóa hoàn toàn, đồng thời tố cáo xã hội đã đẩy con người vào bi kịch.

Câu hỏi 2 (lề trang 30)

Đề: Lí do bà cô thị Nở dứt khoát không cho cháu mình đến với Chí Phèo có thoả đáng không?

Trả lời:

Lí do của bà cô không thực sự thoả đáng, mà mang nặng định kiến và tâm lí ích kỉ:

• Lí do bà đưa ra: Chí Phèo là "thằng không cha", "chỉ có một nghề là rạch mặt ra ăn vạ", là kẻ bị cả làng xa lánh. Bà cho rằng lấy hắn là "nhục nhã".

• Vì sao chưa thoả đáng:
• Bà cô chỉ nhìn vào quá khứ và cái vẻ ngoài "quỷ dữ" của Chí, không hề biết đến sự thay đổi, khát vọng hoàn lương của hắn lúc này.
• Phản ứng của bà xuất phát nhiều từ nỗi tủi hận, uất ức của chính bản thân (một người đàn bà ế chồng, "cái đời dài dằng dặc... không có chồng"). Bà trút cái uất ức ấy lên cháu chứ không hẳn lo cho hạnh phúc của thị Nở.
• Bà đại diện cho thành kiến cay nghiệt của xã hội, không cho con người cơ hội làm lại.

• Tuy nhiên, xét theo logic xã hội đương thời thì sự phản đối ấy lại "có cơ sở": trong mắt người làng, Chí Phèo là "con quỷ dữ của làng Vũ Đại", nên việc một người thân ngăn cản là điều dễ hiểu.

→ Kết luận: Lí do của bà cô không thoả đáng về mặt nhân đạo vì nó tước đi cơ hội hoàn lương của Chí và đẩy Chí vào bi kịch tuyệt vọng. Chính chi tiết này tô đậm bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người, đồng thời là lời tố cáo những định kiến vô hình mà tàn nhẫn của xã hội.

Giải thích thêm vài từ khó (chú thích trong sách)

Nếu em muốn, mình có thể phân tích sâu hơn nghệ thuật trần thuật của Nam Cao trong đoạn này, hoặc tổng hợp bi kịch Chí Phèo nhé.