Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 70

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 70–71

📋 Nhận xét chung về nội dung trang

Hai trang này không chứa bài tập cụ thể mà là phần hướng dẫn quy trình viết bài nghị luận văn học về phân tích, đánh giá bài thơ. Nội dung bao gồm:

  1. Câu hỏi định hướng để tìm hiểu, đánh giá cấu tứ và hệ thống hình ảnh trong bài thơ
  2. Dàn ý mẫu cho bài viết nghị luận
  3. Hướng dẫn viết bài
  4. Hướng dẫn chỉnh sửa, hoàn thiện
  5. Yêu cầu phần Nói và nghe: Giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật

🔍 Tóm tắt nội dung lý thuyết

Phần 1: Tìm hiểu, đánh giá cấu tứ của bài thơ

Các câu hỏi định hướng giúp học sinh phân tích:

  • Ý tưởng cơ bản và cách thể hiện sinh động của bài thơ
  • Nhận định khái quát về cấu tứ
  • Phát hiện riêng của nhà thơ về thế giới và con người

Phần 2: Tìm hiểu, phân tích hệ thống hình ảnh trong bài thơ

Các câu hỏi định hướng:

  • Nhận diện các hình ảnh và ấn tượng, liên tưởng chúng gợi ra
  • Logic kết nối các hình ảnh (vai trò của cái tứ)
  • Sự vận động, phát triển của hình ảnh
  • Hàm nghĩa và sự chuyển hóa ý nghĩa của hình ảnh

Phần 3: Lập dàn ý

PhầnNội dung
Mở bàiGiới thiệu chung về bài thơ, xác định vấn đề tập trung bàn luận
Thân bàiCảm giác chung về cấu tứ và hình ảnh; Sự khác biệt so với các bài thơ khác; Các khả năng hiểu (cắt nghĩa) khác nhau; Điều được làm sáng tỏ qua việc đọc; Sự gợi mở về cách nhìn mới
Kết bàiKhẳng định sự độc đáo của bài thơ và ý nghĩa đối với việc đem lại cách nhìn, cách đọc mới

Phần 4: Viết

  • Dựa vào dàn ý, có thể đảo trật tự hoặc bổ sung ý mới
  • Nêu các cách nhìn nhận khác nhau về cấu tứ, có thể vẽ sơ đồ
  • Tránh cách diễn đạt một chiều, dùng từ thể hiện thái độ thận trọng: "phải chăng", "có thể hiểu (nghĩa) là"...

Phần 5: Chỉnh sửa, hoàn thiện

  • Đối chiếu với yêu cầu kiểu bài và dàn ý
  • Xem lại đoạn viết về cấu tứ, đảm bảo diễn đạt đúng
  • Soát lại trích dẫn theo bản gốc
  • Khắc phục lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp

⚙️ Phần NÓI VÀ NGHE: Giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật

Yêu cầu cần đạt:

  1. Cung cấp thông tin chung về tác phẩm nghệ thuật một cách sáng rõ, chính xác (tên tác phẩm, tác giả, thể loại, thời điểm sáng tác, đánh giá của công chúng và các nhà chuyên môn...)
  1. Nêu được lí do chọn giới thiệu tác phẩm
  1. Trình bày cảm nhận, quan điểm cá nhân về giá trị tác phẩm với các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục; chủ động đặt câu hỏi để người nghe cùng tương tác và đối thoại
  1. Thể hiện sự tôn trọng những cách cảm nhận, đánh giá đa dạng đối với một tác phẩm nghệ thuật

💡 Hướng dẫn thực hành phần Nói và nghe

Cách 1 — Chuẩn bị theo trình tự cơ bản

Bước 1: Chọn tác phẩm

  • Chọn tác phẩm nghệ thuật mà bạn yêu thích và hiểu sâu (có thể là bài thơ, bức tranh, bản nhạc, bộ phim, tác phẩm điêu khắc...)

Bước 2: Thu thập thông tin

  • Tên tác phẩm, tác giả
  • Thể loại, thời điểm ra đời
  • Hoàn cảnh sáng tác (nếu có)
  • Đánh giá của giới chuyên môn và công chúng

Bước 3: Xác định lí do giới thiệu

  • Tác phẩm có ý nghĩa gì với bạn?
  • Điều gì khiến bạn muốn chia sẻ với người khác?

Bước 4: Chuẩn bị nội dung trình bày

  • Giá trị nội dung và nghệ thuật
  • Cảm nhận cá nhân với lí lẽ, bằng chứng cụ thể
  • Chuẩn bị câu hỏi tương tác với người nghe

Bước 5: Luyện tập

  • Tập nói trước gương hoặc ghi âm để điều chỉnh

Cách 2 — Sử dụng sơ đồ tư duy

Tạo sơ đồ với các nhánh:

  • Trung tâm: Tên tác phẩm
  • Nhánh 1: Thông tin cơ bản (tác giả, thể loại, năm sáng tác)
  • Nhánh 2: Lí do chọn giới thiệu
  • Nhánh 3: Giá trị nội dung
  • Nhánh 4: Giá trị nghệ thuật
  • Nhánh 5: Cảm nhận cá nhân
  • Nhánh 6: Câu hỏi tương tác

⚠️ Lưu ý thi: - Phần Nói và nghe thường được kiểm tra qua hình thức thuyết trình hoặc thảo luận nhóm - Cần chuẩn bị kỹ nội dung nhưng không đọc thuộc lòng, nên nói tự nhiên - Chú ý giao tiếp bằng mắt với người nghe, điều chỉnh giọng nói phù hợp
💡 Mẹo nhớ: Công thức giới thiệu tác phẩm: TGLC = Thông tin + Giá trị + Lí do + Cảm nhận
🎯 Ghi nhớ: Khi viết bài nghị luận về bài thơ, cần chú ý phân tích cả cấu tứ (ý tưởng tổ chức bài thơ) và hệ thống hình ảnh (các hình ảnh cụ thể và mối liên hệ giữa chúng). Tránh diễn đạt một chiều, nên thể hiện thái độ thận trọng khi đưa ra cách hiểu về các hình ảnh đa nghĩa trong thơ.
Chế độ đọc sách →