Giải Tiếng Việt 2 - Tập Hai trang 13
Lời giải chi tiết SGK Lớp 2 · Môn Tiếng Việt · Trang 13–14
Bài 2: Mùa nước nổi
Tóm tắt bài đọc
Bài đọc kể về mùa nước nổi ở miền Tây Nam Bộ (theo nhà văn Nguyễn Quang Sáng):
- Người làng gọi là "mùa nước nổi" vì nước lên hiền hòa, dâng từ từ chứ không dữ dội như nước lũ.
- Đến Rằm tháng Bảy, dòng sông Cửu Long no đầy, tràn qua bờ; nước mưa hòa lẫn với nước sông.
- Đồng ruộng, vườn tược giữ lại phù sa, nước dần trong. Trong nhà có thể thấy đàn cá ròng ròng bơi theo cá mẹ.
- Nước ngập cao, người dân phải bắc cầu bằng ván, tre từ cửa trước vào tận bếp.
Từ ngữ cần nhớ
| Từ | Nghĩa |
|---|---|
| Cá ròng ròng (cá lòng ròng) | Loài cá lóc nhỏ, thường bơi theo đàn vào mùa nước nổi |
| Cửu Long | Một con sông lớn ở miền Nam nước ta |
| Phù sa | Đất, cát nhỏ mịn hòa tan trong nước hoặc lắng đọng ở bờ sông, bãi bồi |
Phần Đọc – Khởi động
Câu hỏi: Bức tranh vẽ cảnh gì?
Trả lời: Bức tranh vẽ cảnh một ngôi nhà sàn ven sông trong mùa nước nổi. Nước ngập mênh mông quanh nhà. Trên sàn nhà, một người lớn và mấy em nhỏ đang đứng nhìn ra. Phía xa có người đang chèo thuyền, quăng chài bắt cá. Đó là cảnh sinh hoạt quen thuộc của người dân miền sông nước Nam Bộ.
Phần Trả lời câu hỏi (biểu tượng dấu hỏi)
Câu 1: Vì sao người ta gọi là mùa nước nổi mà không gọi là mùa nước lũ?
Trả lời: Người ta gọi là mùa nước nổi mà không gọi là mùa nước lũ vì nước lên hiền hòa, mỗi ngày dâng lên một ít chứ không dâng nhanh, dữ dội và gây tàn phá như nước lũ.
Câu 2: Cảnh vật trong mùa nước nổi thế nào?
Trả lời:
- Sông nước: Dòng sông Cửu Long no đầy, tràn qua bờ; nước trong ao hồ, đồng ruộng hòa lẫn với nước sông.
- Đồng ruộng, vườn tược, cây cỏ: Như biết giữ lại hạt phù sa ở quanh mình, nước lại trong dần.
- Đàn cá ròng ròng: Từng đàn, từng đàn theo cá mẹ xuôi theo dòng nước vào tận đồng sâu.
Câu 3: Vì sao vào mùa nước nổi, người ta phải làm cầu từ cửa trước vào đến tận bếp?
Trả lời: Vì nước dâng cao, ngập lên cả những viên gạch trong nhà. Người ta phải lấy ván, lấy tre làm cầu để đi lại từ cửa trước vào tận bếp mà không bị ướt chân.
Câu 4: Em thích nhất hình ảnh nào trong bài?
Trả lời (gợi ý): Em thích nhất hình ảnh đàn cá ròng ròng từng đàn, từng đàn theo cá mẹ xuôi theo dòng nước. Hình ảnh này thật sinh động, cho thấy mùa nước nổi mang đến nhiều cá tôm và cuộc sống vui tươi cho người dân.
(Các em có thể chọn hình ảnh khác mình thích, ví dụ: cây cầu lắt lẻo ngay dưới mái nhà.)
Phần Luyện từ và câu (biểu tượng kính lúp)
Câu 1: Từ nào chỉ đặc điểm của mưa có trong bài đọc?
Các lựa chọn: dầm dề | rả rích | sướt mướt | dai dẳng
Trả lời: Hai từ có trong bài đọc là dầm dề và sướt mướt.
Giải thích: Trong bài có câu "Mưa dầm dề, mưa sướt mướt ngày này qua ngày khác". Còn "rả rích" và "dai dẳng" cũng tả mưa nhưng không xuất hiện trong bài.
Câu 2: Tìm thêm từ ngữ tả mưa. (M: ào ào)
Trả lời (gợi ý): Một số từ ngữ tả mưa khác:
- rả rích
- tầm tã
- xối xả
- lất phất
- rào rào
- lộp độp
- dầm dề
Phần Viết
Câu 1: Nghe – viết: Mùa nước nổi (từ "Đồng ruộng" đến "đồng sâu").
Đây là bài chính tả nghe – viết. Đoạn cần viết:
"Đồng ruộng, vườn tược và cây cỏ như biết giữ lại hạt phù sa ở quanh mình, nước lại trong dần. Ngồi trong nhà, ta thấy cả những đàn cá ròng ròng, từng đàn, từng đàn theo cá mẹ xuôi theo dòng nước, vào tận đồng sâu."
Lưu ý khi viết:
- Viết hoa chữ đầu câu, đầu đoạn.
- Chú ý các từ dễ sai: phù sa, ròng ròng, vườn tược, xuôi theo.
- Đặt dấu phẩy đúng chỗ ngắt nghỉ.
Câu 2: Tìm tên sự vật có tiếng bắt đầu bằng c hoặc k.
Quan sát ba bức ảnh:
| Hình | Tên sự vật | Bắt đầu bằng |
|---|---|---|
| Cây cầu dây văng bắc qua sông | cầu | c |
| Con cá vàng | cá | c |
| Con kiến | kiến | k |
Trả lời:
- Hình 1: cầu (bắt đầu bằng c)
- Hình 2: cá (bắt đầu bằng c)
- Hình 3: kiến (bắt đầu bằng k)
Ghi nhớ quy tắc chính tả: Âm "cờ" viết bằng k khi đứng trước các nguyên âm i, e, ê (kiến, kẻ, kê...); viết bằng c khi đứng trước các nguyên âm còn lại (cá, cầu, cô, con...).
Chúc các em học tốt! Bài này giúp các em hiểu thêm về cuộc sống của người dân miền sông nước Nam Bộ vào mùa nước nổi nhé.