Giải Khoa Học 4 trang 38
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 38–39
Chào các em! Hai trang này nói về một chủ đề rất gần gũi với cuộc sống: vai trò của ánh sáng đối với thực vật, động vật và con người. Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải từng câu hỏi nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Ánh sáng (chủ yếu từ Mặt Trời) là điều kiện sống quan trọng của mọi sinh vật:
- Với thực vật: ánh sáng giúp cây quang hợp để tạo chất dinh dưỡng, lớn lên và ra hoa kết trái.
- Với động vật: ánh sáng giúp con vật nhìn, tìm thức ăn, di chuyển, sưởi ấm và duy trì nhịp sống ngày – đêm.
- Với con người: ánh sáng giúp ta nhìn, học tập, làm việc, đi lại an toàn; còn dùng pin mặt trời tạo điện.
- Ánh sáng quá mạnh lại có hại cho mắt, nên cần biết cách bảo vệ.
Bài 3 (trang 38): Cách con người sử dụng ánh sáng cho cây trồng
Đề: Quan sát hình 3, nêu những cách con người sử dụng ánh sáng đối với cây trồng và tác dụng của cách làm đó.
| Hình | Cách làm | Tác dụng |
|---|---|---|
| a | Thắp đèn điện cho vườn thanh long vào ban đêm | Kéo dài thời gian chiếu sáng để cây thanh long ra hoa trái vụ, cho thu hoạch quanh năm |
| b | Trồng rau dưới hệ thống đèn LED (trong nhà) | Cung cấp ánh sáng nhân tạo giúp rau quang hợp, lớn nhanh dù không có nắng tự nhiên |
| c | Chiếu sáng trong nhà kính | Điều chỉnh đủ ánh sáng cho cây phát triển tốt, tránh phụ thuộc thời tiết |
Ví dụ khác ở địa phương em (gợi ý):
- Thắp đèn cho vườn hoa cúc, hoa ly để hoa nở đúng dịp Tết.
- Dùng đèn sưởi, đèn chiếu sáng trong vườn ươm cây giống.
Câu hỏi 1 (trang 38): Vai trò ánh sáng với thực vật
Đề: Ánh sáng có vai trò gì đối với sự sống của thực vật?
Trả lời: Ánh sáng giúp cây xanh quang hợp để tạo ra chất dinh dưỡng nuôi cây. Nhờ có ánh sáng, cây mới lớn lên, ra lá, ra hoa và kết quả. Nếu thiếu ánh sáng, cây sẽ còi cọc, lá vàng úa và có thể chết.
Câu hỏi 2 (trang 38): Ý nghĩa câu ca dao
Đề:
Khi trời mưa nắng thuận hoà Lúa vàng nặng hạt, cây trồng tốt tươi.
Trả lời: Câu ca dao muốn nói khi thời tiết thuận lợi, có đủ mưa (nước) và đủ nắng (ánh sáng), cây trồng sẽ phát triển tốt, lúa chín vàng nặng hạt, mùa màng bội thu. Qua đó ông cha ta khẳng định ánh sáng và nước là hai yếu tố rất cần thiết cho sự sống và phát triển của cây trồng.
Bài: Ánh sáng đối với sự sống của động vật (Hình 4 – trang 38)
Đề: Quan sát hình 4 và cho biết động vật cần ánh sáng để làm gì?
| Hình | Con vật | Cần ánh sáng để |
|---|---|---|
| a | Hươu trong rừng | Nhìn rõ đường để tìm thức ăn, nhận biết kẻ thù |
| b | Mèo nằm phơi nắng | Sưởi ấm cơ thể |
| c | Đàn hươu chạy | Quan sát, di chuyển và chạy trốn an toàn |
| d | Trâu gặm cỏ | Nhìn để tìm và ăn cỏ, di chuyển |
Kết luận: Động vật cần ánh sáng để nhìn, tìm kiếm thức ăn, di chuyển, sưởi ấm và nhận biết môi trường xung quanh.
Câu hỏi 1 (trang 39): Vai trò ánh sáng với động vật
Đề: Ánh sáng có vai trò gì đối với sự sống của động vật?
Trả lời: Ánh sáng giúp động vật nhìn thấy mọi vật để tìm thức ăn, nước uống, tránh kẻ thù và di chuyển an toàn. Ánh sáng còn giúp con vật sưởi ấm cơ thể và điều hòa nhịp sống ngày – đêm (lúc kiếm ăn, lúc nghỉ ngơi).
Câu hỏi 2 (trang 39): Đèn điện ở trang trại gà (Hình 5)
Đề: Người ta dùng ánh sáng đèn điện ở các trang trại nuôi gà (Hình 5) có tác dụng gì?
Trả lời: Ánh sáng đèn điện ở trang trại nuôi gà có tác dụng:
- Sưởi ấm cho gà, nhất là gà con.
- Kéo dài thời gian chiếu sáng giúp gà ăn nhiều hơn, mau lớn.
- Giúp gà đẻ trứng đều và nhiều hơn.
- Giúp người chăn nuôi dễ quan sát, chăm sóc đàn gà.
Bài 1 (trang 39): Tác dụng của ánh sáng với con người (Hình 6)
Đề: Quan sát hình 6 và nêu những tác dụng của ánh sáng đối với đời sống của con người.
| Hình | Nội dung | Tác dụng của ánh sáng |
|---|---|---|
| a | Đèn chiếu sáng đường phố ban đêm | Giúp người đi lại, sinh hoạt an toàn vào buổi tối |
| b | Tấm pin mặt trời | Thu ánh sáng Mặt Trời để tạo ra điện phục vụ con người |
| c | Cây xanh, công viên | Ánh sáng giúp cây quang hợp, tạo cảnh quan và không khí trong lành cho con người |
| d | Đường giao thông ban ngày | Giúp người tham gia giao thông nhìn rõ, đi lại an toàn |
Ví dụ khác (gợi ý): Ánh sáng giúp em đọc sách, học bài; phơi khô quần áo, lúa, cá; giúp cơ thể tổng hợp vitamin D khi tắm nắng buổi sáng.
Bài 2 (trang 39): Tránh tác hại của ánh sáng quá mạnh (Hình 7)
Đề: Quan sát hình 7 và cho biết để tránh tác hại do ánh sáng quá mạnh gây ra cho mắt, chúng ta nên và không nên làm gì? Vì sao?
| Hình | Tình huống | Nên / Không nên | Vì sao |
|---|---|---|---|
| a | Thợ hàn đeo kính bảo hộ khi hàn | Nên | Tia sáng và tia lửa khi hàn rất mạnh, kính bảo hộ giúp bảo vệ mắt khỏi bị tổn thương |
| b | Bạn nữ đội mũ rộng vành ở biển | Nên | Mũ che bớt nắng gắt, bảo vệ mắt và da khỏi ánh nắng quá mạnh |
| c | Bé nhìn điện thoại trong phòng tối | Không nên | Ánh sáng màn hình mạnh trong bóng tối làm hại mắt, dễ gây mỏi và cận thị |
| d | Đèn pha ô tô chiếu thẳng vào mắt | Không nên (nhìn thẳng) | Ánh đèn pha quá chói làm chói mắt, dễ gây tai nạn; nên tránh nhìn trực tiếp |
Tóm lại:
- Nên: đeo kính bảo hộ/kính râm, đội mũ, học và đọc nơi đủ sáng.
- Không nên: nhìn thẳng vào Mặt Trời, đèn hàn, đèn pha; dùng điện thoại trong phòng tối.
Ví dụ khác về tác hại và cách phòng tránh:
- Nhìn thẳng vào Mặt Trời khi nhật thực có thể làm hỏng mắt → dùng kính chuyên dụng để quan sát.
- Ngồi học dưới ánh sáng quá chói gây mỏi mắt → điều chỉnh ánh sáng vừa phải, ngồi đúng tư thế.
Các em chú ý: ánh sáng rất cần cho sự sống, nhưng ánh sáng quá mạnh lại hại mắt, nên hãy luôn biết cách bảo vệ đôi mắt của mình nhé!