Giải Khoa Học 4 trang 50

Nguon: Khoa Hoc 4 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 50 – 51)

---

Bài 13: VẬT DẪN NHIỆT TỐT, VẬT DẪN NHIỆT KÉM

Kiến thức cần nhớ

Nhiệt có thể truyền từ vật này sang vật khác hoặc từ phần này sang phần khác của một vật.

• Vật dẫn nhiệt tốt: các kim loại như bạc, đồng, vàng, nhôm, sắt,...
• Vật dẫn nhiệt kém: gỗ, nhựa, bông, len, xốp, thuỷ tinh, không khí,...

---

1. Vật dẫn nhiệt tốt và vật dẫn nhiệt kém

Câu 1: Thí nghiệm tìm hiểu vật dẫn nhiệt tốt, vật dẫn nhiệt kém

Đề bài: Chuẩn bị: Cốc nước có nước đá, thìa nhựa, thìa kim loại.

Tiến hành:

• Làm cách nào để biết thìa kim loại và thìa nhựa (Hình 1), thìa nào dẫn nhiệt tốt hơn?
• Đề xuất cách làm thí nghiệm.
• Thực hiện thí nghiệm.

Từ kết quả thí nghiệm rút ra nhận xét: vật nào dẫn nhiệt tốt hơn, vật nào dẫn nhiệt kém hơn.

Cách giải

Cách làm thí nghiệm: 1. Cho cả thìa kim loại và thìa nhựa vào cốc nước đá lạnh. 2. Để yên một lúc. 3. Dùng tay sờ vào cán của hai thìa. Kết quả: Cán thìa kim loại lạnh hơn cán thìa nhựa. Nhận xét: Thìa kim loại dẫn nhiệt tốt hơn nên truyền cái lạnh từ nước đá lên cán nhanh hơn. Thìa nhựa dẫn nhiệt kém hơn nên cán vẫn còn ấm.

Câu 2: Thảo luận tìm các vật dẫn nhiệt tốt hoặc vật dẫn nhiệt kém

Đề bài: Thảo luận tìm các vật dẫn nhiệt tốt hoặc vật dẫn nhiệt kém.

Cách giải

| Vật dẫn nhiệt tốt | Vật dẫn nhiệt kém | |---|---| | Nồi nhôm, chảo sắt | Cái rổ nhựa | | Muỗng inox, dao | Đũa gỗ, thớt gỗ | | Ấm đun nước bằng kim loại | Áo len, chăn bông | | Dây đồng, dây điện | Ly thuỷ tinh, xốp |

---

2. Ứng dụng tính dẫn nhiệt của vật

Câu 1: Quan sát hình 2 và trả lời câu hỏi

Đề bài:

• Bộ phận nào của nồi và chảo (Hình 2a) dẫn nhiệt kém, bộ phận nào dẫn nhiệt tốt?
• Để giữ cho nước trong ấm nóng lâu thì giỏ đựng ấm và bên trong giỏ (Hình 2b) cần làm bằng vật dẫn nhiệt tốt hay dẫn nhiệt kém? Nêu tên một số vật có thể sử dụng làm giỏ và lót trong giỏ ấm.
• Nồi gang (Hình 2c) dẫn nhiệt tốt hay dẫn nhiệt kém? Khi chuyển nồi gang rời khỏi bếp lửa cần chú ý điều gì?
• Vì sao ta thường đội mũ len (Hình 2d) vào những ngày đông giá rét?

Cách giải

Ý 1 (Hình 2a - nồi và chảo): - Phần thân nồi, đáy nồi làm bằng kim loại nên dẫn nhiệt tốt, giúp thức ăn mau chín. - Phần tay cầm (cán) làm bằng nhựa hoặc gỗ nên dẫn nhiệt kém, giúp tay ta không bị nóng khi cầm. Ý 2 (Hình 2b - giỏ đựng ấm): - Giỏ đựng ấm và lớp lót bên trong cần làm bằng vật dẫn nhiệt kém để giữ nước nóng lâu. - Một số vật có thể dùng: bông, len, xốp, vải dày, mây tre. Ý 3 (Hình 2c - nồi gang): - Nồi gang dẫn nhiệt tốt (gang cũng là một loại kim loại). - Khi nhấc nồi gang khỏi bếp, cần dùng khăn dày hoặc lót tay để cầm, vì nồi rất nóng, dễ bị bỏng. Ý 4 (Hình 2d - mũ len): - Vì len dẫn nhiệt kém. Mũ len giữ hơi ấm của đầu lại, không cho cái lạnh bên ngoài lọt vào, giúp ta ấm hơn.

Câu 2: Quan sát hình 3 và trả lời câu hỏi

Đề bài: Trong thế giới tự nhiên, các loài vật luôn thích nghi với điều kiện biến đổi nhiệt độ của môi trường sống.

• Vì sao chim cánh cụt và gấu trắng Bắc Cực cần có bộ lông dày?
• Vì sao chó sói xám có bộ lông rất dày vào mùa đông?

Cách giải

Ý 1 (chim cánh cụt và gấu trắng Bắc Cực): - Nơi chúng sống rất lạnh, băng tuyết quanh năm. - Bộ lông dày dẫn nhiệt kém, giữ hơi ấm cho cơ thể và ngăn cái lạnh bên ngoài, giúp chúng không bị rét. Ý 2 (chó sói xám mùa đông): - Mùa đông trời rất lạnh. - Bộ lông dày dẫn nhiệt kém, giữ ấm cho cơ thể sói, giúp sói chịu được giá rét.

---

🎯 Ghi nhớ: - Các kim loại (đồng, nhôm, sắt, bạc...) dẫn nhiệt tốt. - Gỗ, nhựa, len, bông, xốp, thuỷ tinh, không khí... dẫn nhiệt kém. - Người ta dùng vật dẫn nhiệt tốt để làm nồi, chảo; dùng vật dẫn nhiệt kém để làm cán nồi, áo ấm, giỏ ấm. - Nhiều loài vật có bộ lông dày để giữ ấm vì lông dẫn nhiệt kém.