Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 47
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 47–48
Chào các em! Hai trang này thuộc bài học về biển đảo quê hương (bài thơ Cảm xúc Trường Sa), kèm phần Viết và Nói – nghe. Cô sẽ cùng các em đi qua từng phần nhé.
(Lưu ý nhỏ: số in ở góc sách là trang 45–46, nhưng cô vẫn để header theo yêu cầu của em.)
Tóm tắt nội dung chính
- Phần đọc hiểu xoay quanh bài thơ Cảm xúc Trường Sa, nói về tình yêu biển đảo và sự kiên cường, thầm lặng của những người lính đảo Trường Sa.
- Phần Luyện từ và câu: viết câu và xác định chủ ngữ, vị ngữ.
- Phần Viết: viết bài văn kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử.
- Phần Nói và nghe: trình bày ý kiến về những tấm gương sáng đã lao động, chiến đấu, hi sinh vì mọi người.
Phần Đọc hiểu: Cảm xúc Trường Sa
Câu 1
Đề: Ở khổ thơ đầu, điều gì gây bất ngờ với mọi người khi đến Trường Sa?
Gợi ý trả lời: Điều gây bất ngờ là giữa biển khơi mênh mông, gian khó, khắc nghiệt, Trường Sa vẫn tràn đầy sức sống: cây xanh tươi tốt, hoa vẫn nở, cuộc sống bình yên. Sự sống mạnh mẽ ấy khiến mọi người ngỡ ngàng, xúc động vì không nghĩ nơi đầu sóng ngọn gió lại đẹp và đầy sức sống đến thế.
Câu 2
Đề: Em hiểu thế nào về hai dòng thơ "Những nhà giàn giữ đảo/ Neo cả nhịp tim người"?
Đáp án: Chọn B. Cảm xúc thương yêu, lo lắng của người ra thăm đảo dành cho người lính Trường Sa.
Giải thích: Hình ảnh "Neo cả nhịp tim người" cho thấy trái tim, tình cảm của người ra thăm đảo như được "neo" lại nơi nhà giàn, nơi có những người lính đang ngày đêm canh giữ. Đó là sự thương yêu, lo lắng, gắn bó sâu nặng với người lính đảo. Vì vậy đáp án B là phù hợp nhất.
(Em cũng có thể nêu thêm ý kiến riêng: hai dòng thơ thể hiện sự kết nối thiêng liêng giữa đất liền và biển đảo.)
Câu 3
Đề: Theo em, nhà thơ muốn nói gì qua hình ảnh "Đoá san hô kiêu hãnh/ Vẫn nở hoa bốn mùa"?
Gợi ý trả lời: Hình ảnh đoá san hô nở hoa bốn mùa giữa biển khơi tượng trưng cho sức sống bền bỉ, mãnh liệt và vẻ đẹp kiêu hãnh của Trường Sa. Qua đó, nhà thơ muốn ca ngợi tinh thần kiên cường, vững vàng của những người lính đảo: dù khó khăn, gian khổ, họ vẫn hiên ngang bám biển, giữ đảo, như đoá san hô vẫn nở hoa rực rỡ quanh năm.
Câu 4
Đề: Nêu cảm nghĩ của em về người lính đảo Trường Sa.
Gợi ý trả lời: Em rất khâm phục và biết ơn những người lính đảo Trường Sa. Các anh phải xa gia đình, sống nơi đầu sóng ngọn gió, chịu đựng nắng gió, bão tố để ngày đêm canh giữ vùng biển trời thiêng liêng của Tổ quốc. Các anh dũng cảm, kiên cường và giàu lòng yêu nước. Em mong các anh luôn mạnh khoẻ và tự hứa sẽ chăm ngoan, học giỏi để góp phần xây dựng đất nước.
Câu 5
Đề: Ý nghĩa của khổ thơ cuối là gì? Em chọn ý nào dưới đây? Vì sao?
Đáp án: Chọn C. Những người thầm lặng bảo vệ biển trời Tổ quốc đáng được tôn vinh.
Giải thích: Khổ thơ cuối hướng đến hình ảnh người lính – những con người âm thầm, lặng lẽ hi sinh để canh giữ biển đảo. Vì thế ý C nói về sự tôn vinh những người thầm lặng bảo vệ Tổ quốc là phù hợp nhất với nội dung và cảm xúc khép lại bài thơ.
Phần Luyện từ và câu
Câu 1
Đề: Dựa vào ý thơ của bài Cảm xúc Trường Sa, viết 2 – 3 câu về sự kiên cường của những người lính đảo.
Bài làm mẫu:
Những người lính đảo Trường Sa luôn vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió. Dù phải đối mặt với bão tố và bao gian khổ, các anh vẫn ngày đêm chắc tay súng canh giữ biển trời quê hương. Tinh thần kiên cường của các anh khiến em vô cùng cảm phục.
Câu 2
Đề: Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu em đã viết ở bài tập 1.
| Câu | Chủ ngữ | Vị ngữ |
|---|---|---|
| Câu 1 | Những người lính đảo Trường Sa | luôn vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió |
| Câu 2 | các anh | vẫn ngày đêm chắc tay súng canh giữ biển trời quê hương |
| Câu 3 | Tinh thần kiên cường của các anh | khiến em vô cùng cảm phục |
Mẹo nhỏ: Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi "Ai? / Cái gì?", còn vị ngữ trả lời cho câu hỏi "làm gì? / như thế nào? / là gì?".
Phần Viết: Viết bài văn kể lại một câu chuyện
Đề bài: Viết bài văn kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử mà em đã đọc, đã nghe.
Hướng dẫn câu 1
Em dựa vào dàn ý đã lập ở Bài 9 để viết thành bài văn hoàn chỉnh. Bố cục gồm ba phần:
- Mở bài: Giới thiệu câu chuyện và nhân vật lịch sử.
- Thân bài: Kể lại các sự việc theo trình tự, làm nổi bật đặc điểm nhân vật (ngoại hình, hành động, lời nói).
- Kết bài: Nêu suy nghĩ, tình cảm của em về câu chuyện hoặc nhân vật.
Bài văn mẫu (kể chuyện Ngô Quyền):
Trong các trang sử hào hùng của dân tộc, em yêu thích nhất câu chuyện về Ngô Quyền với chiến thắng Bạch Đằng năm 938. Bấy giờ, quân Nam Hán kéo sang xâm lược nước ta. Ngô Quyền là một vị tướng tài giỏi, mưu lược hơn người. Ông đã nghĩ ra một kế sách táo bạo: cho quân đóng cọc gỗ vót nhọn, bịt sắt xuống lòng sông Bạch Đằng. Khi thuỷ triều lên, những cọc nhọn bị nước che khuất. Ông cho thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả thua, dụ giặc đuổi theo vào trận địa cọc ngầm. Đợi lúc thuỷ triều rút, ông hạ lệnh phản công. Thuyền giặc va vào cọc nhọn, vỡ tan và đắm chìm. Quân ta thắng lớn, tướng giặc tử trận. Chiến thắng Bạch Đằng đã chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho dân tộc. Em vô cùng tự hào và khâm phục tài trí, lòng yêu nước của Ngô Quyền. Câu chuyện nhắc em phải luôn cố gắng học tập để xứng đáng với truyền thống cha ông.
Câu 2 – Đọc soát bài văn
Sau khi viết, em tự kiểm tra theo các câu hỏi:
- Bài văn đã kể đúng trình tự sự việc chưa?
- Đã có đủ chi tiết tiêu biểu làm nổi bật nhân vật (ngoại hình, hành động, lời nói) chưa?
- Đã thể hiện được tình cảm, cảm xúc với câu chuyện hoặc nhân vật chưa?
Câu 3 – Sửa lỗi
Em đọc lại và sửa các lỗi nếu có: lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu, sắp xếp ý.
Phần Nói và nghe: Những tấm gương sáng
Yêu cầu: Trình bày ý kiến của em về một người đã lao động hoặc chiến đấu, hi sinh để đem lại cuộc sống hạnh phúc, bình yên cho mọi người.
Câu 1 – Chuẩn bị
Em tìm câu chuyện về những tấm gương quên mình vì người khác. Quan sát ba bức tranh trong sách gợi ý ba nhóm nhân vật:
- Tranh 1: Các chiến sĩ dầm mình trong mưa bão để cứu dân vùng lũ.
- Tranh 2: Những bác sĩ nêu cao y đức trên tuyến đầu chống dịch bệnh.
- Tranh 3: Những anh hùng chống giặc ngoại xâm như Hai Bà Trưng, bảo vệ Tổ quốc.
Gợi ý dàn ý bài nói:
- Giới thiệu người em muốn nói đến.
- Kể ngắn gọn việc làm, sự hi sinh của người đó.
- Nêu cảm nghĩ và bài học em rút ra.
Câu mở đầu mẫu:
Em xin trình bày về những người lính cứu hoả. Các chú đã dũng cảm lao vào biển lửa để cứu người và tài sản. Có chú đã hi sinh khi làm nhiệm vụ. Em rất biết ơn và khâm phục sự quả cảm của các chú.
Em muốn cô triển khai sâu hơn phần bài văn mẫu (chọn nhân vật khác như Hai Bà Trưng, Đinh Bộ Lĩnh) hay phần bài nói thì nhắn cô nhé.