Giải Tiếng Việt 4 - Tập Một trang 53
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 53–54
TRANG 53
Câu 1
Đề bài: Điều lạ mà cô bé Ma-ri-a quan sát được khi gia nhân bung trà lên là gì?
Cách giải
Bước 1: Đọc lại đoạn văn về Ma-ri-a trong bài học. Bước 2: Tìm phần mô tả việc gia nhân bung trà. Đáp án: Điều lạ mà Ma-ri-a quan sát được là: khi gia nhân bung trà lên, những giọt trà không rơi xuống mà bay lên trần nhà. Đây là hiện tượng kỳ lạ vì thông thường nước phải rơi xuống dưới theo trọng lực.
🎯 Ghi nhớ: Khi đọc văn, em cần chú ý những chi tiết đặc biệt, khác thường để hiểu rõ nội dung câu chuyện.
Câu 2
Đề bài: Tìm trong bài đọc các thông tin về việc làm thí nghiệm của Ma-ri-a.
| Địa điểm làm thí nghiệm | Dụng cụ làm thí nghiệm | Mục đích làm thí nghiệm |
|---|
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ bài văn, tìm những đoạn nói về thí nghiệm của Ma-ri-a. Bước 2: Ghi chép thông tin vào bảng. Đáp án: | Địa điểm làm thí nghiệm | Dụng cụ làm thí nghiệm | Mục đích làm thí nghiệm | |---|---|---| | Trong phòng thí nghiệm tại trường đại học | Các dụng cụ khoa học, thiết bị đo lường | Để nghiên cứu, tìm hiểu về các chất phóng xạ, khám phá ra nguyên tố mới |
🎯 Ghi nhớ: Khi làm bài tập dạng bảng, em cần đọc kỹ từng cột để tìm đúng thông tin cần điền.
Câu 3
Đề bài: Câu trả lời Ma-ri-a tìm được sau khi làm thí nghiệm là gì?
Cách giải
Bước 1: Tìm phần kết quả thí nghiệm trong bài. Bước 2: Xác định câu trả lời mà Ma-ri-a tìm được. Đáp án: Câu trả lời Ma-ri-a tìm được là: Cô đã khám phá ra hai nguyên tố phóng xạ mới là Pô-lô-ni và Ra-đi. Đây là những phát hiện quan trọng trong khoa học.
🎯 Ghi nhớ: Kết quả thí nghiệm là phần quan trọng nhất, cho biết người làm thí nghiệm đã tìm ra điều gì.
Câu 4
Đề bài: Câu nói của người cha: "Đây sẽ là giáo sư đời thứ bảy của gia tộc tôi!" thể hiện điều gì?
Cách giải
Bước 1: Đọc lại câu nói và ngữ cảnh. Bước 2: Suy nghĩ xem người cha muốn nói gì qua câu này. Đáp án: Câu nói này thể hiện: - Niềm tự hào của người cha về gia đình có truyền thống làm khoa học - Sự kỳ vọng lớn vào con gái Ma-ri-a - Gia đình có nhiều thế hệ làm giáo sư, và ông tin rằng Ma-ri-a sẽ tiếp tục truyền thống đó
🎯 Ghi nhớ: Lời nói của nhân vật thường chứa đựng tình cảm và suy nghĩ của họ.
Câu 5
Đề bài: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Ma-ri-a.
Cách giải
Bước 1: Nhớ lại những điều đã biết về Ma-ri-a. Bước 2: Viết cảm nghĩ của mình một cách chân thành. Gợi ý đáp án: Em rất khâm phục cô bé Ma-ri-a vì: - Cô bé có óc quan sát tinh tường, để ý những điều nhỏ nhặt mà người khác không chú ý - Cô bé ham học hỏi, tò mò và muốn tìm hiểu về mọi thứ xung quanh - Cô bé kiên trì làm thí nghiệm để tìm ra câu trả lời - Cô bé đã trở thành nhà khoa học vĩ đại, đóng góp nhiều cho nhân loại Em muốn học tập tinh thần ham học hỏi và kiên trì của Ma-ri-a.
🎯 Ghi nhớ: Khi viết cảm nghĩ, em cần nêu rõ lý do tại sao mình có cảm nghĩ đó.
PHẦN LUYỆN TẬP (Biểu tượng kính lúp)
Câu 1
Đề bài: Tìm trong bài đọc "Nhà phát minh 6 tuổi" những từ có chứa tiếng "gia", nêu nghĩa của những từ đó.
Cách giải
Bước 1: Đọc lại bài "Nhà phát minh 6 tuổi". Bước 2: Tìm các từ có chứa tiếng "gia". Đáp án: - Gia tốc: tăng tốc độ nhanh lên - Gia đình: nhóm người có quan hệ huyết thống sống cùng nhau - Gia tộc: dòng họ, nhiều thế hệ trong một gia đình - Gia nhân: người giúp việc trong nhà
🎯 Ghi nhớ: Tiếng "gia" thường có nghĩa là "nhà" hoặc liên quan đến gia đình.
Câu 2
Đề bài: Chuyển câu sử dụng dấu ngoặc kép sau đây thành câu sử dụng dấu gạch ngang.
Ông nắm bóng cô con gái nhỏ lên vai, đi thẳng ra phòng khách, hân hoan nói: "Đây sẽ là giáo sư đời thứ bảy của gia tộc tôi!".
Cách giải
Bước 1: Xác định phần lời nói trực tiếp trong dấu ngoặc kép. Bước 2: Chuyển sang dùng dấu gạch ngang (–) thay cho dấu ngoặc kép. Đáp án: Ông nắm bóng cô con gái nhỏ lên vai, đi thẳng ra phòng khách, hân hoan nói: – Đây sẽ là giáo sư đời thứ bảy của gia tộc tôi!
🎯 Ghi nhớ: Dấu gạch ngang (–) và dấu ngoặc kép ("...") đều dùng để ghi lại lời nói trực tiếp của nhân vật.
TRANG 54: TÌM HIỂU CÁCH VIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI MỘT CÂU CHUYỆN
Câu 1
Đề bài: Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
(Bài văn "Cô bé Lọ Lem" được trích dẫn)
Câu a: Tìm phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn trên và nêu nội dung chính của mỗi phần.
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ bài văn. Bước 2: Chia bài văn thành 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài. Đáp án: Phần mở bài: "Em được mẹ tặng cuốn sách có nhan đề '100 câu chuyện cổ tích hay nhất thế giới'. Đối với em, thú vị nhất trong cuốn sách là câu chuyện 'Cô bé Lọ Lem'." - Nội dung: Giới thiệu cuốn sách và câu chuyện mà em thích nhất. Phần thân bài: Từ "Ngày xưa ngày xưa..." đến "...họ sống bên nhau hạnh phúc đến cuối đời." - Nội dung: Kể lại câu chuyện "Cô bé Lọ Lem" theo trình tự các sự việc xảy ra. Phần kết bài: "Em rất thích câu chuyện này vì cái kết thật có hậu. 'Cô bé Lọ Lem' xứng đáng là một trong những câu chuyện cổ tích hay nhất thế giới." - Nội dung: Nêu cảm nghĩ của em về câu chuyện.
🎯 Ghi nhớ: Bài văn kể chuyện gồm 3 phần: mở bài (giới thiệu), thân bài (kể chuyện), kết bài (cảm nghĩ).
Câu b: Dựa vào câu chuyện được kể trong phần thân bài, nối tiếp diễn biến của các sự việc dưới đây:
Cách giải
Bước 1: Đọc lại phần thân bài, xác định trình tự các sự việc. Bước 2: Điền diễn biến vào bảng. Đáp án: | Sự việc | Diễn biến | |---|---| | Sự việc 1: Bối cảnh: Khi mẹ Lọ Lem mất | Bố Lọ Lem lấy vợ mới. Người vợ mới có hai con gái riêng. | | Sự việc 2: Bối cảnh: Khi bố Lọ Lem qua đời | Lọ Lem bị mẹ kế và hai cô con gái hành hạ, bắt làm việc nặng nhọc. | | Sự việc 3: Bối cảnh: Khi vua tổ chức vũ hội | Lọ Lem được bà tiên giúp đỡ, cho váy đẹp và xe ngựa để đi dự hội. Bà dặn phải về trước 12 giờ đêm. | | Sự việc 4: Bối cảnh: Khi Lọ Lem khóc vì không được đi dự vũ hội | Bà tiên xuất hiện, biến bí ngô thành xe ngựa, biến chuột thành ngựa kéo xe, cho Lọ Lem váy đẹp và giày thuỷ tinh. | | Sự việc 5: Bối cảnh: Khi Lọ Lem đi dự vũ hội | Hoàng tử gặp Lọ Lem và yêu cô. Đến 12 giờ, Lọ Lem vội chạy về, đánh rơi một chiếc giày thuỷ tinh. | | Sự việc 6: Bối cảnh: Khi hoàng tử sai người đi tìm chủ nhân của chiếc giày | Hoàng tử tìm được Lọ Lem. Hai người kết hôn và sống hạnh phúc. |
🎯 Ghi nhớ: Khi kể chuyện, cần sắp xếp các sự việc theo thứ tự thời gian để người đọc dễ hiểu.
Câu c: Trong bài văn, câu chuyện được kể lại theo cách nào?
Cách giải
Đáp án: Câu chuyện được kể lại theo thứ tự các sự việc diễn ra trong câu chuyện (theo trình tự thời gian từ đầu đến cuối). Giải thích: Tác giả kể từ khi mẹ Lọ Lem mất, rồi bố lấy vợ mới, Lọ Lem bị hành hạ, được bà tiên giúp đỡ, đi dự hội, gặp hoàng tử, và cuối cùng sống hạnh phúc.
🎯 Ghi nhớ: Có 3 cách kể chuyện: theo thứ tự sự việc, theo đặc điểm nhân vật, hoặc tập trung vào một chi tiết đặc biệt.
Câu d: Những từ được in đậm trong bài văn có tác dụng gì?
Cách giải
Bước 1: Xác định các từ in đậm: "Chuyện kể rằng", "Không lâu sau", "Thế rồi", "Từ đó". Bước 2: Nhận xét tác dụng của các từ này. Đáp án: Những từ in đậm có tác dụng: - Nối các sự việc với nhau một cách mạch lạc - Giúp người đọc biết được thứ tự thời gian của các sự việc - Làm cho câu chuyện trôi chảy, dễ theo dõi hơn Ví dụ: - "Chuyện kể rằng" → mở đầu câu chuyện - "Không lâu sau" → chỉ thời gian tiếp theo - "Thế rồi" → nối sự việc này sang sự việc khác - "Từ đó" → chỉ kết quả cuối cùng
🎯 Ghi nhớ: Các từ nối thời gian giúp câu chuyện rõ ràng và dễ hiểu hơn.
Tóm tắt kiến thức trang 54:
📚 Cách viết bài văn kể lại câu chuyện: 1. Mở bài: Giới thiệu câu chuyện 2. Thân bài: Kể lại câu chuyện theo thứ tự sự việc, dùng từ nối thời gian 3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ của mình về câu chuyện