Giải Tiếng Việt 4 - Tập Một trang 58
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 58–59
TRANG 58
Phần đầu trang là đoạn cuối của Bài tập 1 (nhận biết kiểu mở bài). Trên trang chỉ còn lại ví dụ và hai khung giải thích:
- Mở bài trực tiếp: Kể ngay vào sự việc mở đầu câu chuyện.
- Mở bài gián tiếp: Giới thiệu câu chuyện bằng nhiều cách (nêu bối cảnh nghe, đọc câu chuyện; nêu cảm nghĩ về câu chuyện; nêu một kỉ niệm gắn với câu chuyện…).
Đoạn văn ví dụ: "Tối nào cũng vậy, bằng giọng ấm áp, bà lại kể cho em nghe một câu chuyện cổ tích từ ngày xửa ngày xưa…" → Đây là mở bài gián tiếp (vì kể chuyện bà hay kể chuyện, nêu bối cảnh trước rồi mới dẫn vào câu chuyện Cô bé Lọ Lem).
Câu 2
Đề bài: Xác định kiểu kết bài của mỗi đoạn dưới đây:
Mình sẽ xét từng đoạn rồi so với hai kiểu kết bài:
- Kết bài không mở rộng: Chỉ nêu kết thúc của câu chuyện.
- Kết bài mở rộng: Nêu suy nghĩ, cảm xúc… sau khi nghe hoặc đọc câu chuyện.
Đoạn 1: "Từ đó, họ sống hạnh phúc bên nhau đến cuối đời." → Kết bài không mở rộng. Vì câu này chỉ kể lại đoạn kết của câu chuyện, không thêm suy nghĩ hay cảm xúc gì.
Đoạn 2: "Em rất thích câu chuyện này vì cái kết thật có hậu. 'Cô bé Lọ Lem' xứng đáng là một trong những câu chuyện cổ tích hay nhất thế giới." → Kết bài mở rộng. Vì người viết nêu cảm xúc ("rất thích") và nêu suy nghĩ, đánh giá về câu chuyện.
Đoạn 3: "Câu chuyện 'Cô bé Lọ Lem' dù đã kết thúc nhưng thế giới của những hoàng tử công chúa, những bà tiên với phép màu kì diệu vẫn khiến em thao thức mãi. Ước gì trong giấc mơ, em được bước vào thế giới thần tiên ấy." → Kết bài mở rộng. Vì người viết nêu cảm xúc ("thao thức mãi") và mong muốn ("ước gì… được bước vào thế giới thần tiên ấy").
Bảng tóm tắt cho dễ nhớ:
| Đoạn | Nội dung chính | Kiểu kết bài |
|---|---|---|
| 1 | Chỉ kể đoạn kết | Không mở rộng |
| 2 | Nêu cảm xúc, đánh giá | Mở rộng |
| 3 | Nêu cảm xúc, mong muốn | Mở rộng |
🎯 Ghi nhớ: Kết bài chỉ kể đoạn kết là không mở rộng. Kết bài có thêm suy nghĩ, cảm xúc, mong muốn là mở rộng.
Câu 3
Đề bài: Viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài văn kể lại câu chuyện Cô bé Lọ Lem.
Cách giải
Đây là bài tập viết, em làm theo gợi ý sau. Dưới đây là bài mẫu để em tham khảo rồi viết theo lời của mình.
Mở bài gián tiếp (mẫu): Em rất thích nghe những câu chuyện cổ tích. Mỗi câu chuyện đều mang đến cho em một bài học và niềm vui riêng. Trong số đó, em nhớ nhất là câu chuyện Cô bé Lọ Lem – câu chuyện về một cô gái hiền lành, tốt bụng đã tìm được hạnh phúc của mình.
Kết bài mở rộng (mẫu): Câu chuyện đã khép lại nhưng hình ảnh cô bé Lọ Lem hiền lành, chăm chỉ vẫn in mãi trong lòng em. Câu chuyện giúp em hiểu rằng người tốt bụng và chăm chỉ rồi sẽ được đền đáp xứng đáng. Em mong mình cũng luôn sống hiền lành và chăm chỉ như cô bé Lọ Lem.
Gợi ý để em tự viết:
- Mở bài gián tiếp: Đừng kể ngay vào chuyện. Hãy nói về sở thích đọc truyện, hoặc kể ai đã kể câu chuyện cho em nghe, rồi mới dẫn vào Cô bé Lọ Lem.
- Kết bài mở rộng: Sau khi nêu kết thúc, em viết thêm cảm xúc, bài học hoặc mong muốn của mình.
🎯 Ghi nhớ: Có hai cách mở bài và hai cách kết bài cho bài văn kể chuyện: - Mở bài trực tiếp là kể ngay sự việc mở đầu. Mở bài gián tiếp là nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện. - Kết bài mở rộng là nêu thêm suy nghĩ, cảm xúc, bài học. Kết bài không mở rộng là chỉ nêu kết thúc câu chuyện.
Hoạt động ở nhà
Đề bài: Kể cho người thân nghe câu chuyện Con vẹt xanh và chia sẻ với người thân cảm nghĩ của em về câu chuyện.
Cách giải
Đây là hoạt động em làm ở nhà cùng người thân. Gợi ý cách làm:
- Bước 1: Nhớ lại câu chuyện Con vẹt xanh (nhân vật, sự việc chính, kết thúc).
- Bước 2: Kể lại cho ông bà, bố mẹ hoặc anh chị nghe bằng giọng rõ ràng, có cảm xúc.
- Bước 3: Nói cảm nghĩ của em, ví dụ: "Em thấy câu chuyện rất hay vì dạy em phải biết yêu thương và lễ phép với người thân."
TRANG 59
Bài 14: CHÂN TRỜI CUỐI PHỐ
Câu hỏi khởi động (phần ĐỌC)
Đề bài: Nói về lần đầu tiên em được đến một nơi nào đó (lần đầu ra biển, lần đầu đến thư viện, lần đầu ra chợ cùng mẹ,…). Chia sẻ cảm xúc của em khi đó.
Cách giải
Đây là câu hỏi để em tự nói theo trải nghiệm của mình. Dưới đây là bài mẫu để tham khảo:
Lần đầu tiên em được bố mẹ cho đi biển, em rất háo hức. Khi nhìn thấy biển rộng mênh mông, sóng vỗ trắng xóa, em vừa thích thú vừa hơi sợ. Em chạy thật nhanh trên cát, nghịch nước và nhặt vỏ sò. Đó là một ngày vui mà em nhớ mãi.
Gợi ý để em tự kể:
- Em đã đến nơi nào lần đầu tiên?
- Em đi với ai, vào lúc nào?
- Em nhìn thấy gì, làm gì ở đó?
- Cảm xúc của em khi đó: vui, háo hức, ngạc nhiên hay hồi hộp?
Bài đọc: CHÂN TRỜI CUỐI PHỐ
Phần còn lại của trang 59 là bài đọc (văn bản để học sinh đọc), chưa có câu hỏi tìm hiểu bài. Đây là nội dung văn bản, không phải bài tập cần giải.
Tóm tắt đoạn đầu bài đọc: Có một chú cún sống trong ngôi nhà nhỏ. Từ cổng nhà, cún nhìn thấy dãy phố nhưng chưa lần nào được đi hết dãy phố. Mỗi lần định ra cổng, cún lại bị người lớn nhắc "Cún, vào nhà!". Vì tò mò muốn biết cuối dãy phố có gì, cún bực mình và ngẩng cổ lên sủa "Ẳng! Ẳng!". Người lớn tưởng có khách nhìn ra sân, nhưng sân vắng hoe, chỉ có chiếc lá mít vừa rụng quay quay trước mũi cún.
🎯 Ghi nhớ: Bài 14 mở đầu bằng câu chuyện Chân trời cuối phố kể về chú cún tò mò muốn khám phá thế giới bên ngoài cổng nhà. Các câu hỏi tìm hiểu bài thường nằm ở trang tiếp theo.