Giải Toán 4 - Tập Hai trang 67
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn ToĂ¡n · Trang 67–68
Lưu ý: Trang 66 là phần Khám phá (lý thuyết), trang 65 là phần Hoạt động (bài tập). Tôi sẽ tóm tắt lý thuyết trang 66 trước, sau đó giải các bài tập trang 65.
Tóm tắt lý thuyết (Trang 66)
Chủ đề: So sánh hai phân số khác mẫu số
Để so sánh hai phân số khác mẫu số, ta làm như sau:
- Quy đồng mẫu số hai phân số (làm cho chúng có cùng mẫu số)
- So sánh hai phân số đã có cùng mẫu số (phân số nào có tử số lớn hơn thì lớn hơn)
Ví dụ: So sánh 7/8 và 3/4
- Quy đồng: 3/4 = (3 × 2)/(4 × 2) = 6/8
- So sánh: 7/8 > 6/8
- Vậy: 7/8 > 3/4
Bài tập (Trang 65)
Bài 1: So sánh hai phân số (theo mẫu)
Đề bài: Nhìn hình vẽ, viết phân số tương ứng và so sánh các phân số.
Câu a)
Đề bài: Ba hình lục giác, mỗi hình được chia thành các phần bằng nhau và tô màu một số phần. Viết phân số và so sánh.
Cách giải
Bước 1: Đọc hình và viết phân số
- Hình 1: Chia làm 6 phần, tô màu 2 phần → Phân số: 2/6
- Hình 2: Chia làm 6 phần, tô màu 4 phần → Phân số: 4/6
- Hình 3: Chia làm 6 phần, tô màu 5 phần → Phân số: 5/6
Bước 2: So sánh
Các phân số có cùng mẫu số là 6. Ta so sánh tử số:
- 2 < 4 < 5
Đáp án: 2/6 < 4/6 < 5/6
Câu b)
Đề bài: Ba hình chữ nhật, mỗi hình được chia thành các phần bằng nhau và tô màu một số phần. Viết phân số và so sánh.
Cách giải
Bước 1: Đọc hình và viết phân số
- Hình 1: Chia làm 8 phần, tô màu 4 phần → Phân số: 4/8
- Hình 2: Chia làm 8 phần, tô màu 6 phần → Phân số: 6/8
- Hình 3: Chia làm 8 phần, tô màu 7 phần → Phân số: 7/8
Bước 2: So sánh
Các phân số có cùng mẫu số là 8. Ta so sánh tử số:
- 4 < 6 < 7
Đáp án: 4/8 < 6/8 < 7/8
Câu c)
Đề bài: Ba ngôi sao, mỗi ngôi sao được chia thành các phần bằng nhau và tô màu một số phần. Viết phân số và so sánh.
Cách giải
Bước 1: Đọc hình và viết phân số
- Hình 1: Chia làm 5 phần, tô màu 2 phần → Phân số: 2/5
- Hình 2: Chia làm 5 phần, tô màu 3 phần → Phân số: 3/5
- Hình 3: Chia làm 5 phần, tô màu 4 phần → Phân số: 4/5
Bước 2: So sánh
Các phân số có cùng mẫu số là 5. Ta so sánh tử số:
- 2 < 3 < 4
Đáp án: 2/5 < 3/5 < 4/5
Bài 2: Điền dấu >, <, = vào chỗ trống
Đề bài: So sánh mỗi phân số với 1.
Nhận xét quan trọng:
- Nếu tử số bé hơn mẫu số → phân số bé hơn 1
- Nếu tử số lớn hơn mẫu số → phân số lớn hơn 1
- Nếu tử số bằng mẫu số → phân số bằng 1
Câu a) 12/15 ? 1
Cách giải
- Tử số = 12
- Mẫu số = 15
- So sánh: 12 < 15
- Vì tử số bé hơn mẫu số nên phân số bé hơn 1.
Đáp án: 12/15 < 1
Câu b) 9/7 ? 1
Cách giải
- Tử số = 9
- Mẫu số = 7
- So sánh: 9 > 7
- Vì tử số lớn hơn mẫu số nên phân số lớn hơn 1.
Đáp án: 9/7 > 1
Câu c) 3/3 ? 1
Cách giải
- Tử số = 3
- Mẫu số = 3
- So sánh: 3 = 3
- Vì tử số bằng mẫu số nên phân số bằng 1.
Đáp án: 3/3 = 1
Câu d) 99/100 ? 1
Cách giải
- Tử số = 99
- Mẫu số = 100
- So sánh: 99 < 100
- Vì tử số bé hơn mẫu số nên phân số bé hơn 1.
Đáp án: 99/100 < 1
Bài 3: Sắp xếp các phân số
Đề bài: Sắp xếp các phân số 15/19; 7/19; 17/19; 5/19
Câu a) Theo thứ tự từ bé đến lớn
Cách giải
Bước 1: Nhận xét
Các phân số đều có cùng mẫu số là 19. Ta chỉ cần so sánh tử số.
Bước 2: Sắp xếp tử số từ bé đến lớn
5 < 7 < 15 < 17
Bước 3: Viết các phân số theo thứ tự
Đáp án: 5/19 < 7/19 < 15/19 < 17/19
Câu b) Theo thứ tự từ lớn đến bé
Cách giải
Bước 1: Sắp xếp tử số từ lớn đến bé
17 > 15 > 7 > 5
Bước 2: Viết các phân số theo thứ tự
Đáp án: 17/19 > 15/19 > 7/19 > 5/19
🎯 Ghi nhớ: - Hai phân số cùng mẫu số: phân số nào có tử số lớn hơn thì lớn hơn. - So sánh phân số với 1: nhìn tử số và mẫu số (tử < mẫu → bé hơn 1; tử > mẫu → lớn hơn 1; tử = mẫu → bằng 1). - Muốn so sánh hai phân số khác mẫu số: quy đồng mẫu số rồi so sánh.