Giải Toán 4 - Tập Hai trang 83
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn ToĂ¡n · Trang 83–84
Phần Khám phá: Trừ hai phân số khác mẫu số
Kiến thức cần nhớ:
Muốn trừ hai phân số khác mẫu số, ta quy đồng mẫu số hai phân số rồi trừ hai phân số đó.
Phần Hoạt động (Trang 81)
Bài 1: Tính (theo mẫu)
Đề bài: Tính theo mẫu.
Mẫu: 1/2 − 5/12 = 6/12 − 5/12 = (6 − 5)/12 = 1/12
a) 3/4 − 1/8
Cách 1: Quy đồng mẫu số
Bước 1: Tìm mẫu số chung của 4 và 8. - Mẫu số chung là 8 (vì 8 chia hết cho 4) Bước 2: Quy đồng phân số 3/4 - 3/4 = (3 × 2)/(4 × 2) = 6/8 Bước 3: Thực hiện phép trừ - 3/4 − 1/8 = 6/8 − 1/8 = (6 − 1)/8 = 5/8
b) 2/6 − 5/18
Cách 1: Quy đồng mẫu số
Bước 1: Tìm mẫu số chung của 6 và 18. - Mẫu số chung là 18 (vì 18 chia hết cho 6) Bước 2: Quy đồng phân số 2/6 - 2/6 = (2 × 3)/(6 × 3) = 6/18 Bước 3: Thực hiện phép trừ - 2/6 − 5/18 = 6/18 − 5/18 = (6 − 5)/18 = 1/18
c) 2/5 − 3/20
Cách 1: Quy đồng mẫu số
Bước 1: Tìm mẫu số chung của 5 và 20. - Mẫu số chung là 20 (vì 20 chia hết cho 5) Bước 2: Quy đồng phân số 2/5 - 2/5 = (2 × 4)/(5 × 4) = 8/20 Bước 3: Thực hiện phép trừ - 2/5 − 3/20 = 8/20 − 3/20 = (8 − 3)/20 = 5/20 = 1/4
Bài 2: Bài toán về dế trũi
Đề bài: Dế trũi có 3/8 cái lá cỏ. Bạn ấy cho dế mèn 1/4 cái lá cỏ đó. Hỏi dế trũi còn lại mấy phần của cái lá cỏ?
Cách giải
Bước 1: Xác định phép tính cần làm - Dế trũi có: 3/8 cái lá cỏ - Cho dế mèn: 1/4 cái lá cỏ - Cần tìm: phần còn lại = 3/8 − 1/4 Bước 2: Quy đồng mẫu số - Mẫu số chung của 8 và 4 là 8 - 1/4 = (1 × 2)/(4 × 2) = 2/8 Bước 3: Thực hiện phép trừ - 3/8 − 1/4 = 3/8 − 2/8 = (3 − 2)/8 = 1/8 Đáp số: Dế trũi còn lại 1/8 cái lá cỏ.
Bài 3: Tìm phân số thích hợp
Đề bài: Tìm phân số thích hợp điền vào dấu "?" trong sơ đồ.
Giải sơ đồ (đi theo các mũi tên)
Ô xuất phát: 5/12 Tìm ô thứ nhất (phía trên bên trái): - 5/12 + 7/24 = ? - Quy đồng: 5/12 = 10/24 - 10/24 + 7/24 = 17/24 - Ô 1 = 17/24 Tìm ô thứ hai (phía trên): - 17/24 − 1/8 = ? - Quy đồng: 1/8 = 3/24 - 17/24 − 3/24 = 14/24 = 7/12 - Ô 2 = 7/12 Tìm ô thứ ba (giữa): - 7/12 + 1/3 = ? - Quy đồng: 1/3 = 4/12 - 7/12 + 4/12 = 11/12 - Ô 3 = 11/12 Tìm ô thứ tư (phía trên bên phải): - 11/12 + 1/3 = ? - Quy đồng: 1/3 = 4/12 - 11/12 + 4/12 = 15/12 = 5/4 - Ô 4 = 5/4 Tìm ô thứ năm (phía dưới bên phải): - 5/4 − 5/6 = ? - Quy đồng: MSC = 12 - 5/4 = 15/12; 5/6 = 10/12 - 15/12 − 10/12 = 5/12 - Ô 5 = 5/12
Phần Luyện tập (Trang 82)
Bài 1: Tính
Đề bài: Tính.
a) 1/2 − 1/6
Bước 1: Mẫu số chung của 2 và 6 là 6 Bước 2: Quy đồng: 1/2 = 3/6 Bước 3: 1/2 − 1/6 = 3/6 − 1/6 = 2/6 = 1/3
b) 3/4 − 5/8
Bước 1: Mẫu số chung của 4 và 8 là 8 Bước 2: Quy đồng: 3/4 = 6/8 Bước 3: 3/4 − 5/8 = 6/8 − 5/8 = 1/8
c) 7/10 − 2/5
Bước 1: Mẫu số chung của 10 và 5 là 10 Bước 2: Quy đồng: 2/5 = 4/10 Bước 3: 7/10 − 2/5 = 7/10 − 4/10 = 3/10
d) 7/12 − 1/3
Bước 1: Mẫu số chung của 12 và 3 là 12 Bước 2: Quy đồng: 1/3 = 4/12 Bước 3: 7/12 − 1/3 = 7/12 − 4/12 = 3/12 = 1/4
Bài 2: Rút gọn rồi tính
Đề bài: Rút gọn rồi tính.
a) 2/3 − 2/6
Bước 1: Rút gọn 2/6 = 1/3 Bước 2: 2/3 − 1/3 = 1/3
b) 5/6 − 3/18
Bước 1: Rút gọn 3/18 = 1/6 Bước 2: 5/6 − 1/6 = 4/6 = 2/3
c) 8/14 − 2/7
Bước 1: Rút gọn 8/14 = 4/7 Bước 2: 4/7 − 2/7 = 2/7
d) 12/20 − 2/5
Bước 1: Rút gọn 12/20 = 3/5 Bước 2: 3/5 − 2/5 = 1/5
Bài 3: So sánh sợi dây và cây gậy
Đề bài: Sợi dây hay cây gậy dài hơn và dài hơn bao nhiêu mét?
a) Sợi dây: 3/4 m, Cây gậy: 5/12 m
Bước 1: So sánh 3/4 và 5/12 - Quy đồng: 3/4 = 9/12 - 9/12 > 5/12 - Vậy sợi dây dài hơn Bước 2: Tính dài hơn bao nhiêu - 3/4 − 5/12 = 9/12 − 5/12 = 4/12 = 1/3 (m) Đáp số: Sợi dây dài hơn cây gậy 1/3 m
b) Sợi dây: 6/5 m, Cây gậy: 17/10 m
Bước 1: So sánh 6/5 và 17/10 - Quy đồng: 6/5 = 12/10 - 12/10 < 17/10 - Vậy cây gậy dài hơn Bước 2: Tính dài hơn bao nhiêu - 17/10 − 6/5 = 17/10 − 12/10 = 5/10 = 1/2 (m) Đáp số: Cây gậy dài hơn sợi dây 1/2 m
Bài 4: Giải ô chữ
Đề bài: Giải ô chữ dưới đây.
Tính các phép tính:
A: 5/18 − 1/6 = 5/18 − 3/18 = 2/18 = 1/9 O: 7/18 − 5/18 − 1/18 = (7 − 5 − 1)/18 = 1/18 H: 3/6 − 1/18 = 9/18 − 1/18 = 8/18 = 4/9 Ổ: 5/22 + 7/22 − 3/22 = (5 + 7 − 3)/22 = 9/22 S: 2/9 + 1/18 = 4/18 + 1/18 = 5/18 T: 2/22 + 7/22 − 1/22 = (2 + 7 − 1)/22 = 8/22 = 4/11
Điền vào ô chữ:
| 5/18 | 1/9 | 1/18 | 4/11 | 4/9 | 9/22 |
|---|---|---|---|---|---|
| S | A | O | T | H | Ổ |
Ô chữ là: SAO THỔ 🪐
Bài 5: Bài toán về bác Tân
Đề bài: Bác Tân có một mảnh đất. Bác đã sử dụng 7/12 diện tích mảnh đất để trồng rau và hoa. Biết phần được dùng để trồng rau chiếm 1/3 diện tích, hỏi bác Tân còn lại bao nhiêu phần diện tích để trồng hoa?
Cách giải
Bước 1: Xác định bài toán - Phần trồng rau và hoa: 7/12 diện tích - Phần trồng rau: 1/3 diện tích - Cần tìm: phần trồng hoa Bước 2: Tính phần diện tích trồng hoa - Phần trồng hoa = Phần trồng rau và hoa − Phần trồng rau - Phần trồng hoa = 7/12 − 1/3 Bước 3: Quy đồng và tính - 1/3 = 4/12 - 7/12 − 4/12 = 3/12 = 1/4 Đáp số: Bác Tân dùng 1/4 diện tích mảnh đất để trồng hoa.
🎯 Ghi nhớ: - Muốn trừ hai phân số khác mẫu số, ta quy đồng mẫu số rồi trừ. - Nên rút gọn phân số trước khi tính để dễ hơn. - Kết quả cuối cùng nên rút gọn về phân số tối giản.