Giải Toán 4 - Tập Hai trang 95
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn ToĂ¡n · Trang 95–96
Bài 4 (Trang 93 - phần trên)
Đề bài: Người ta cắt một thanh sắt dài 3/2 m thành các đoạn, mỗi đoạn dài 1/8 m. Hỏi người ta cắt được bao nhiêu đoạn như vậy?
Cách 1: Cách cơ bản
Phân tích: Để tìm số đoạn, ta lấy chiều dài thanh sắt chia cho chiều dài mỗi đoạn. Bước 1: Viết phép tính Số đoạn cắt được = 3/2 : 1/8 Bước 2: Áp dụng quy tắc chia phân số (nhân với phân số đảo ngược) 3/2 : 1/8 = 3/2 × 8/1 = (3 × 8)/(2 × 1) = 24/2 = 12 Đáp số: 12 đoạn
Cách 2: Viết gọn
3/2 : 1/8 = (3 × 8)/2 = 24/2 = 12 Đáp số: 12 đoạn
Phần Luyện tập
Bài 1: Tính rồi rút gọn
Đề bài: Tính rồi rút gọn.
a) 3/8 : 9/4
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Đổi phép chia thành phép nhân với phân số đảo ngược 3/8 : 9/4 = 3/8 × 4/9 Bước 2: Nhân tử với tử, mẫu với mẫu = (3 × 4)/(8 × 9) = 12/72 Bước 3: Rút gọn (chia cả tử và mẫu cho 12) = 12/72 = 1/6 Kết quả: 1/6
Cách 2: Rút gọn trước khi nhân
3/8 : 9/4 = 3/8 × 4/9 Rút gọn: 3 với 9 (chia cho 3), 4 với 8 (chia cho 4) = 1/2 × 1/3 = 1/6 Kết quả: 1/6
b) 8/21 : 4/7
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Đổi phép chia thành phép nhân 8/21 : 4/7 = 8/21 × 7/4 Bước 2: Nhân tử với tử, mẫu với mẫu = (8 × 7)/(21 × 4) = 56/84 Bước 3: Rút gọn (chia cả tử và mẫu cho 28) = 56/84 = 2/3 Kết quả: 2/3
Cách 2: Rút gọn trước khi nhân
8/21 : 4/7 = 8/21 × 7/4 Rút gọn: 8 với 4 (chia cho 4), 7 với 21 (chia cho 7) = 2/3 × 1/1 = 2/3 Kết quả: 2/3
c) 5/8 : 15/8
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Đổi phép chia thành phép nhân 5/8 : 15/8 = 5/8 × 8/15 Bước 2: Nhân tử với tử, mẫu với mẫu = (5 × 8)/(8 × 15) = 40/120 Bước 3: Rút gọn (chia cả tử và mẫu cho 40) = 40/120 = 1/3 Kết quả: 1/3
Cách 2: Rút gọn trước khi nhân
5/8 : 15/8 = 5/8 × 8/15 Rút gọn: 8 với 8 (chia cho 8), 5 với 15 (chia cho 5) = 1/1 × 1/3 = 1/3 Kết quả: 1/3
Bài 2: Tính (theo mẫu)
Đề bài: Tính (theo mẫu).
Mẫu đã cho:
- 2 : 3/4 = 2/1 : 3/4 = 2/1 × 4/3 = 8/3. Viết gọn: 2 : 3/4 = (2 × 4)/3 = 8/3
- 3/4 : 2 = 3/4 : 2/1 = 3/4 × 1/2 = 3/8. Viết gọn: 3/4 : 2 = 3/(4 × 2) = 3/8
a) 3 : 5/7
Cách 1: Cách đầy đủ
Bước 1: Viết số 3 dưới dạng phân số 3 = 3/1 Bước 2: Đổi phép chia thành phép nhân 3/1 : 5/7 = 3/1 × 7/5 Bước 3: Tính = (3 × 7)/(1 × 5) = 21/5 Kết quả: 21/5
Cách 2: Viết gọn (theo mẫu)
3 : 5/7 = (3 × 7)/5 = 21/5 Kết quả: 21/5
b) 4 : 1/3
Cách 1: Cách đầy đủ
Bước 1: Viết số 4 dưới dạng phân số 4 = 4/1 Bước 2: Đổi phép chia thành phép nhân 4/1 : 1/3 = 4/1 × 3/1 Bước 3: Tính = (4 × 3)/1 = 12 Kết quả: 12
Cách 2: Viết gọn (theo mẫu)
4 : 1/3 = (4 × 3)/1 = 12 Kết quả: 12
c) 5/7 : 3
Cách 1: Cách đầy đủ
Bước 1: Viết số 3 dưới dạng phân số 3 = 3/1 Bước 2: Đổi phép chia thành phép nhân 5/7 : 3/1 = 5/7 × 1/3 Bước 3: Tính = (5 × 1)/(7 × 3) = 5/21 Kết quả: 5/21
Cách 2: Viết gọn (theo mẫu)
5/7 : 3 = 5/(7 × 3) = 5/21 Kết quả: 5/21
Bài 3 (Trang 94)
Đề bài: Vào một buổi chiều, người ta đo được chiều dài cái bóng của ngọn tháp là 99/4 m. Biết chiều dài cái bóng của ngọn tháp gấp 2 lần chiều cao ngọn tháp. Tính chiều cao của ngọn tháp.
Cách 1: Cách cơ bản
Phân tích: - Chiều dài bóng = 99/4 m - Chiều dài bóng gấp 2 lần chiều cao - Vậy chiều cao = chiều dài bóng : 2 Bước 1: Viết phép tính Chiều cao ngọn tháp = 99/4 : 2 Bước 2: Tính (theo mẫu bài 2) 99/4 : 2 = 99/(4 × 2) = 99/8 (m) Đáp số: 99/8 m (hay 12 và 3/8 m)
Cách 2: Viết đầy đủ
99/4 : 2 = 99/4 : 2/1 = 99/4 × 1/2 = 99/8 (m) Đáp số: 99/8 m
Trò chơi: Cặp tấm thẻ anh em (Trang 94)
Cách chơi:
- Chơi theo nhóm
- Úp các tấm thẻ thành một nhóm theo thứ tự bất kì
- Khi đến lượt, người chơi lấy ra 2 tấm thẻ bất kì
- Nếu là cặp tấm thẻ anh em (một phân số là phân số đảo ngược của phân số còn lại) thì được giữ lấy, nếu không thì xếp trả lại
- Trò chơi kết thúc khi có người lấy được 2 cặp tấm thẻ anh em
Hướng dẫn tìm các cặp thẻ anh em:
Hai phân số là "anh em" khi một phân số là phân số đảo ngược của phân số kia (đổi tử thành mẫu, mẫu thành tử). Các cặp thẻ anh em trong bảng: | Phân số | Phân số đảo ngược | |---------|-------------------| | 4/5 | 5/4 | | 13/22 | 22/13 | | 100/101 | 101/100 | | 1/7 | 7/1 | | 8/59 | 59/8 | | 14/3 | 3/14 | | 6/91 | 91/6 | | 5/14 | 14/5 | | 28/9 | 9/28 | Tổng cộng có 9 cặp thẻ anh em.
🎯 Ghi nhớ: - Muốn chia hai phân số, ta lấy phân số thứ nhất nhân với phân số thứ hai đảo ngược. - Phân số đảo ngược là phân số có tử và mẫu đổi chỗ cho nhau. - Số tự nhiên chia phân số: a : b/c = (a × c)/b - Phân số chia số tự nhiên: a/b : c = a/(b × c)