Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 63
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 63–64
Lưu ý: Nội dung hình ảnh tương ứng với Bài 13 - Tuần 25 "Đàn T'rưng – Tiếng ca đại ngàn".
📖 PHẦN ĐỌC
Khởi động
Đề bài: Nói những điều em biết về Tây Nguyên.
Gợi ý trả lời: - Tây Nguyên là vùng đất nằm ở phía nam của nước ta, gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng. - Tây Nguyên có nhiều núi cao, rừng rậm, thác nước hùng vĩ và đất đỏ ba dan màu mỡ. - Nơi đây có nhiều dân tộc cùng sinh sống như Ê-đê, Ba-na, Gia-rai, Xơ-đăng… - Người Tây Nguyên nổi tiếng với nhà rông, cồng chiêng, đàn t'rưng, lễ hội đâm trâu và những bộ trang phục truyền thống đẹp mắt. - Tây Nguyên còn nổi tiếng với cây cà phê, cao su, hồ tiêu.
Câu 1
Đề bài: Bài đọc nói về điểm nổi bật nào của vùng đất Tây Nguyên?
- Cảnh thiên nhiên hùng vĩ
- Tiếng đàn t'rưng rộn rã
- Mái nhà rông cao vút
Trả lời: Bài đọc nói về điểm nổi bật là Tiếng đàn t'rưng rộn rã. Cả tên bài "Đàn t'rưng – Tiếng ca đại ngàn" và nội dung bài đều xoay quanh tiếng đàn t'rưng gắn bó với cuộc sống của người Tây Nguyên.
Câu 2
Đề bài: Tiếng đàn t'rưng gắn bó với người Tây Nguyên như thế nào?
Trả lời: Tiếng đàn t'rưng gắn bó với người Tây Nguyên rất sâu đậm: - Đi vào kí ức tuổi thơ từ lúc các bạn nhỏ còn được mẹ địu trên lưng. - Vấn vương theo mỗi bước chân khi họ lớn lên: vào rừng kiếm củi, xuống suối lấy nước, ra nương trỉa lúa. - Có mặt ở khắp nơi: dưới gầm chòi canh rẫy, trên đỉnh dốc cao giữa các buôn làng. - Tiếng đàn rộn rã suốt ngày, thánh thót thâu đêm, làm ấm lòng những chàng trai canh rẫy giữa rừng khuya sương lạnh.
Câu 3
Đề bài: Những chi tiết nào cho thấy đàn t'rưng là nhạc cụ phổ biến, được yêu thích ở Tây Nguyên?
Trả lời: Những chi tiết cho thấy đàn t'rưng rất phổ biến và được yêu thích: - Dưới mỗi gầm chòi cao lêu nghêu sát chân rẫy đều có một chiếc đàn t'rưng cong cong như chiếc võng. - Mùa lúa chín, trai làng thay phiên nhau gõ đàn để đuổi chim muông, thú rừng. - Tiếng đàn rộn rã suốt ngày, thánh thót thâu đêm. - Từ buôn này sang buôn khác, trên đỉnh dốc cao cũng có những chiếc đàn t'rưng để người đi qua gõ cho tiếng đàn vang lên.
Câu 4
Đề bài: Theo em, vì sao tác giả khẳng định tiếng đàn t'rưng đã trở thành niềm thương, nỗi nhớ của người Tây Nguyên?
Trả lời: Tác giả khẳng định như vậy vì: - Tiếng đàn t'rưng gắn bó với người Tây Nguyên từ lúc còn nhỏ đến khi trưởng thành. - Tiếng đàn theo họ trong mọi hoạt động: lao động, nghỉ ngơi, đi lại giữa các buôn. - Tiếng đàn mang lại cảm giác ấm áp, yên tâm trong những đêm canh rẫy, những lúc đi qua quãng đường rừng vắng vẻ. - Vì vậy, mỗi khi đi xa, người Tây Nguyên luôn nhớ về tiếng đàn t'rưng như nhớ về chính quê hương mình.
Câu 5
Đề bài: Bài đọc giúp em cảm nhận được điều gì về cuộc sống và con người Tây Nguyên?
Trả lời: Qua bài đọc, em cảm nhận được: - Cuộc sống Tây Nguyên rất gần gũi với thiên nhiên: có núi rừng, suối, thác, nương rẫy, chòi canh. - Đời sống tinh thần phong phú: tiếng đàn t'rưng vang lên khắp nơi, từ chòi canh đến đỉnh dốc cao, từ ngày đến đêm. - Con người Tây Nguyên chăm chỉ, yêu lao động, yêu âm nhạc và rất gắn bó với quê hương, buôn làng. - Họ sống chan hòa, biết yêu thương và trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
🎯 Ghi nhớ: Đàn t'rưng là nhạc cụ truyền thống của Tây Nguyên, gắn bó với cuộc sống và tâm hồn người dân nơi đây từ thuở bé thơ đến khi trưởng thành.
✏️ LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LIÊN KẾT CÂU BẰNG TỪ NGỮ THAY THẾ
Câu 1
Đề bài: Mỗi từ in đậm trong đoạn văn dưới đây thay thế cho từ ngữ nào? Nêu tác dụng của việc thay thế từ ngữ trong đoạn văn.
Cánh đồng cỏ của cao nguyên Gia Lai, Đắk Lắk vào mùa mưa có rất nhiều hồ nước. Đó là những vạt đất trũng, phơi nắng suốt mấy tháng mùa khô. Bước vào mùa mưa, chúng trở thành những hồ nước đầy ăm ắp như những chiếc gương lớn. (Theo Thiên Lương)
Trả lời
Các từ in đậm thay thế cho từ ngữ:
| Từ in đậm | Thay thế cho từ ngữ |
|---|---|
| Đó | (rất nhiều) hồ nước |
| chúng | những vạt đất trũng |
Tác dụng của việc thay thế từ ngữ: - Giúp tránh lặp lại các từ ngữ "hồ nước", "những vạt đất trũng" nhiều lần. - Làm cho câu văn ngắn gọn, nhẹ nhàng, dễ đọc hơn. - Tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các câu trong đoạn văn, giúp nội dung mạch lạc, trôi chảy.
🎯 Ghi nhớ: Để liên kết các câu trong đoạn văn, ta có thể dùng từ ngữ thay thế (như "đó", "chúng", "này", "ấy"…) thay cho từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước. Cách này giúp câu văn ngắn gọn, tránh lặp từ và làm đoạn văn liền mạch hơn.