Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 79
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 79–80
PHẦN 1 – ÔN TẬP
TIẾT 1 – 2
Câu 1
Đề bài: Dựa vào lời giới thiệu của mỗi nhân vật dưới đây, cho biết nhân vật đó là ai, xuất hiện trong câu chuyện nào đã học.
#### Cách giải Dựa vào đặc điểm mỗi nhân vật tự giới thiệu, em nhận biết: (1) Tôi là Cám - xuất hiện trong truyện cổ tích "Tấm Cám" - Đặc điểm: Thấy mặt cả lớp cảm ơn cô giáo và tặng hộp quà, nhưng chỉ nghĩ đến lợi ích bản thân (chứa ba mươi lăm lá thư của cả lớp) (2) Tôi là Cô bé Lọ Lem - xuất hiện trong truyện cổ tích "Cô bé Lọ Lem" - Đặc điểm: Chọn hoa màu vàng để tặng bạn, thể hiện tính cách hiền lành, yêu thương (3) Tôi là Tí - xuất hiện trong bài "Tôi là ai" (Tuần 27) - Đặc điểm: Cắt giọng hát, tiếng hát vang khắp núi rừng, khiến muông thú quên ăn và nhảy múa theo (4) Tôi là anh Phúc - xuất hiện trong truyện "Cây tre của anh Phúc" - Đặc điểm: Quyết tâm khôi phục lại trang trại sau khi bị cháy (5) Tôi là kĩ sư nông nghiệp - xuất hiện trong bài "Tà Xùa - quê hương của tôi" - Đặc điểm: Ước mơ trở thành kĩ sư để phát triển cây chè ở quê hương 🎯 Ghi nhớ: Mỗi nhân vật có đặc điểm riêng giúp em nhận biết họ là ai và xuất hiện trong câu chuyện nào.
Câu 2
Đề bài: Nêu nội dung chính của một trong những câu chuyện được nhắc tới ở bài tập 1.
#### Cách giải Em có thể chọn một trong các câu chuyện sau để kể nội dung chính: Ví dụ: Truyện "Tấm Cám" - Tấm là cô gái hiền lành, chăm chỉ nhưng bị mẹ kế và em gái Cám hành hạ - Nhờ sự giúp đỡ của Bụt, Tấm được đi dự hội và gặp Hoàng tử - Tấm đánh rơi chiếc giày, Hoàng tử tìm được Tấm và cưới về làm vợ - Cám ghen tị, hại Tấm nhưng cuối cùng điều ác bị trừng phạt, Tấm được sống hạnh phúc Hoặc: Truyện "Cây tre của anh Phúc" - Anh Phúc có trang trại nuôi gà, trồng rau - Một trận cháy thiêu rụi tất cả - Anh Phúc không nản lòng, quyết tâm làm lại từ đầu - Anh trồng cây tre, chăm sóc cẩn thận và dần dần khôi phục lại trang trại 🎯 Ghi nhớ: Nội dung chính là phần quan trọng nhất của câu chuyện, gồm nhân vật, sự việc và kết quả.
Câu 3
Đề bài: Trong đoạn văn dưới đây, câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép? Xác định các vế của những câu ghép vừa tìm được.
#### Cách giải Câu đơn (chỉ có 1 vế, 1 ý): - (1) Mùa đông, rừa ngai rét. - (2) Gió cứ thổi vù vù. - (3) Rừa đợi đến mùa xuân. - (7) Mùa hè tanh ráo. - (8) Cây cối có nhiều quả chín thơm tho. - (10) Cả ngày, bụi cuốn mịt mùng. Câu ghép (có từ 2 vế trở lên, nối bằng dấu phẩy hoặc từ nối): (4) Mùa xuân nhiều hoa, nhưng mùa xuân vẫn là đứa em của mùa đông. - Vế 1: Mùa xuân nhiều hoa - Vế 2: nhưng mùa xuân vẫn là đứa em của mùa đông (5) Mùa phùn vẫn cứ lại rải và gió bắc vẫn thít thít ở các khe núi. - Vế 1: Mùa phùn vẫn cứ lại rải - Vế 2: và gió bắc vẫn thít thít ở các khe núi (6) Rừa lại đợi đến hè. - Đây là câu đơn (chỉ có 1 vế) (9) Nhưng cái nóng cứ hầm hập. - Đây là câu đơn (chỉ có 1 vế, "nhưng" ở đây nối với câu trước) (11) Hễ con đồng đến thì đất đá lại như sôi lên, nước lũ đỏ ao ào. - Vế 1: Hễ con đồng đến - Vế 2: thì đất đá lại như sôi lên - Vế 3: nước lũ đỏ ao ào 🎯 Ghi nhớ: Câu đơn có 1 vế, câu ghép có từ 2 vế trở lên được nối với nhau bằng dấu phẩy hoặc từ nối (và, nhưng, mà, nên...).
Câu 4
Đề bài: Chọn một vế câu ở A và một vế câu ở B, thêm kết từ hoặc cặp từ hô ứng để tạo câu ghép.
#### Cách 1: Dùng kết từ đơn 1. Mặt trời lên cao, và suông xuống dày đặc. 2. Mặt trời lên cao, nhưng khung cảnh xung quanh mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người. 3. Trong vườn, những bông hồng đã nở rộ, toả hương ngào ngạt, và những bóng lan vẫn e ấp giữ nụ chùm chím. 4. Trong vườn, những bông hồng đã nở rộ, toả hương ngào ngạt, nhưng chiếc bóng ngắn lại. 5. Suông xuống dày đặc, và khung cảnh xung quanh mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người. #### Cách 2: Dùng cặp từ hô ứng 1. Tuy mặt trời lên cao, nhưng suông xuống dày đặc. 2. Vừa mặt trời lên cao, vừa khung cảnh xung quanh mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người. 3. Không những trong vườn, những bông hồng đã nở rộ, toả hương ngào ngạt, mà còn có chiếc bóng ngắn lại. 🎯 Ghi nhớ: Kết từ (và, nhưng, mà, nên...) hoặc cặp từ hô ứng (tuy...nhưng, vừa...vừa, không những...mà còn...) giúp nối các vế câu thành câu ghép.
Câu 5
Đề bài: Thêm kết từ và vế câu thay cho bông hoa để tạo câu ghép.
#### Cách giải a. Nếu em chọn một sản vật quê hương để giới thiệu với bạn bè 🌸, thì nên tôi luôn háo hức mong đến giờ ông kể chuyện. b. 🌸 nên tôi luôn háo hức mong đến giờ ông kể chuyện. → Ông kể chuyện rất hay và sinh động, nên tôi luôn háo hức mong đến giờ ông kể chuyện. c. Tuy những hạt gạo bé nhỏ, giản dị 🌸. → Tuy những hạt gạo bé nhỏ, giản dị, nhưng chúng chứa đựng công sức và tình yêu của người nông dân. 🎯 Ghi nhớ: Khi thêm vế câu, cần chú ý nghĩa của kết từ để vế sau phù hợp với vế trước.
TIẾT 3 – 4
Câu 1
Đề bài: Đọc những dòng thơ dưới đây và thực hiện yêu cầu.
a. Em vui em hát / Hát vang làng ta...
b. Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi / Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng.
c. Con đã lớn khôn, đọc được cả những điều / Chưa được viết trong thư người lính biên.
#### Cách giải Câu a: Em vui em hát / Hát vang làng ta... - Yêu cầu: Đọc với giọng vui tươi, phấn khởi - Cách đọc: - Nhấn mạnh vào từ "vui", "hát", "vang" - Giọng lên cao, trong trẻo như tiếng hát của em bé - Tốc độ vừa phải, nhịp nhàng Câu b: Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi / Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng. - Yêu cầu: Đọc với giọng trầm ấm, sâu lắng - Cách đọc: - Giọng chậm rãi, trầm ấm thể hiện tình cảm sâu sắc - Nhấn mạnh "mặt trời của mẹ" để thể hiện tình yêu thương - Dừng nhẹ sau dấu phẩy Câu c: Con đã lớn khôn, đọc được cả những điều / Chưa được viết trong thư người lính biên. - Yêu cầu: Đọc với giọng tự hào, trân trọng - Cách đọc: - Giọng vững vàng, tự tin thể hiện sự trưởng thành - Nhấn mạnh "lớn khôn", "người lính biên" - Giọng chậm lại ở cuối câu để thể hiện sự trân trọng 🎯 Ghi nhớ: Khi đọc thơ, cần chú ý giọng điệu, nhịp điệu và cảm xúc phù hợp với nội dung từng câu thơ.
Lưu ý: Đây là trang ôn tập giữa học kì II, gồm các bài tập về nhận biết nhân vật, kể lại nội dung, phân biệt câu đơn - câu ghép, và luyện đọc thơ.