Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 153
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 153–154
Trang 151
Câu 2
Đề bài: Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu dưới đây và cho biết câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép.
Cách giải
a. Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt nên nó thường theo gió bay đi rất xa. - Chủ ngữ: Hoa cà phê - Vị ngữ: có mùi thơm đậm và ngọt nên nó thường theo gió bay đi rất xa - Loại câu: Câu ghép (có 2 vế nối với nhau bằng từ "nên") - Vế 1: Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt - Vế 2: nó thường theo gió bay đi rất xa
b. Bác rùa đã đang nằm im như một tảng đá, thở đều ra khỏi mặt, lim dim mắt đón nhận từng giọt ấm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh. - Chủ ngữ: Bác rùa - Vị ngữ: đã đang nằm im như một tảng đá, thở đều ra khỏi mặt, lim dim mắt đón nhận từng giọt ấm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh - Loại câu: Câu đơn (chỉ có 1 chủ ngữ và 1 vị ngữ, dù vị ngữ dài)
c. Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng và tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng. - Chủ ngữ: Tôi (xuất hiện 2 lần) - Vị ngữ: có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng và (tôi) có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng - Loại câu: Câu ghép (có 2 vế nối với nhau bằng từ "và") - Vế 1: Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng - Vế 2: tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng
d. Những buổi trưa hè, tôi nằm trên chiếc võng mắc vào tận cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay. - Chủ ngữ: tôi - Vị ngữ: nằm trên chiếc võng mắc vào tận cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay - Loại câu: Câu đơn (chỉ có 1 chủ ngữ và 1 vị ngữ)
🎯 Ghi nhớ: - Câu đơn: chỉ có 1 chủ ngữ và 1 vị ngữ - Câu ghép: có từ 2 vế trở lên, nối với nhau bằng các từ như: và, nhưng, nên, mà...
Câu 3
Đề bài: Trong những câu ghép tìm được ở bài tập 2, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
Cách giải
Trong bài tập 2, có 2 câu ghép là câu a và câu c. Câu a: Các vế câu được nối với nhau bằng từ "nên" - Vế 1: Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt - nên ← từ nối - Vế 2: nó thường theo gió bay đi rất xa Câu c: Các vế câu được nối với nhau bằng từ "và" - Vế 1: Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng - và ← từ nối - Vế 2: tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng
🎯 Ghi nhớ: Các vế trong câu ghép thường được nối với nhau bằng các từ nối như: và, nhưng, nên, mà, hoặc, hay...
Câu 4
Đề bài: Đọc câu chuyện dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Trang 152
Câu 4 (tiếp theo)
Đoạn văn: Bà tổ nghề dệt lụa (truyện kể)
Câu 4a
Đề bài: Dựa vào đoạn mở đầu câu chuyện, em hãy giới thiệu về công chúa Thiều Hoa.
Cách giải
Công chúa Thiều Hoa là con gái út vô cùng xinh đẹp, dịu dàng của vua Hùng thứ sáu. Nàng được mọi người yêu quý vì tính tốt bụng, từ cánh cây, ngọn cỏ đến con chim, con thú nhỏ đều được nàng chăm sóc. Mỗi khi nàng vào rừng, cây cối lộc hoa, hoa nở bông, hươu nai và chim chóc đều chào đón nàng.
Câu 4b
Đề bài: Câu chuyện giải thích thế nào về việc công chúa tìm ra được nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa?
Cách giải
Câu chuyện kể rằng: 1. Gặp con bướm đặc biệt: Một lần, công chúa gặp một con bướm nâu có cánh mỏng thếch, đang bay vụng về và đầu hiện lạnh ở một chỗ. 2. Phát hiện bướm đẻ trứng: Qua theo dõi, công chúa biết được bướm nâu là loài có ích. Bướm nâu sinh ra con tằm, tằm ăn lá dâu, nhả ra những sợi tơ vàng óng, cuộn thành kén. 3. Thử nghiệm và sáng tạo: Công chúa mang bướm nâu ra bãi đầu ven sông Hồng để nuôi. Sau nhiều lần thử, công chúa tìm ra cách làm cái guồng để kéo kén, cái xa để xe tơ, đưa vào khung cửi dệt. Cuối cùng làm ra được thứ vải mỏng và vàng óng như những dải nắng trời, mùa nóng mặc vào thì mát, mùa rét mặc vào thì ấm.
🎯 Ghi nhớ: Công chúa Thiều Hoa tìm ra nghề dệt lụa nhờ quan sát thiên nhiên, kiên trì thử nghiệm và sáng tạo.
Câu 4c
Đề bài: Vải lụa được làm từ tơ tằm đẹp và quý thế nào?
Cách giải
Vải lụa có những đặc điểm đẹp và quý như sau: - Màu sắc: Mỏng và vàng óng như những dải nắng trời - Công dụng: Mùa nóng mặc vào thì mát, mùa rét mặc vào thì ấm - Giá trị: Được gọi là thứ vải đó là lụa (vải quý)
Câu 4d
Đề bài: Nhờ đâu nghề dệt lụa hình thành ở Cổ Đô và mười tám trang ấp đọc theo sông Hồng?
Cách giải
Nghề dệt lụa hình thành và phát triển nhờ: 1. Sự dạy dỗ của công chúa: Công chúa Thiều Hoa dạy dân trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa 2. Truyền thống lâu đời: Nghề nuôi tằm, dệt lụa ở Cổ Đô và mười tám trang ấp đọc theo sông Hồng có từ thời đó và truyền mãi cho đến ngày nay 3. Sự tận tâm của công chúa: Công chúa đã kiên trì, không ngừng thử nghiệm để tìm ra phương pháp tốt nhất rồi truyền lại cho dân
Câu 4e
Đề bài: Nêu chủ đề của bài đọc.
Cách giải
Chủ đề của bài đọc: Câu chuyện kể về công chúa Thiều Hoa - người đã tìm ra và truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa cho nhân dân, trở thành bà tổ của nghề dệt lụa truyền thống Việt Nam. Bài học ca ngợi lòng nhân ái, sự kiên trì, óc sáng tạo và tình yêu thương con người của công chúa Thiều Hoa.
🎯 Ghi nhớ: Truyện kể về nguồn gốc nghề dệt lụa Việt Nam và tôn vinh công lao của bà tổ nghề - công chúa Thiều Hoa.