Giải Tiếng Việt 5 - Tập Một trang 25
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 25–26
Tóm tắt bài đọc: Bến sông tuổi thơ
Bài văn của tác giả Lê Văn Trường kể về kỉ niệm tuổi thơ gắn với bến sông quê ở vùng cù lao Nam Bộ. Những hình ảnh thân thuộc gồm: dòng sông êm đềm, hàng bần xanh soi bóng, bến sông nơi lũ trẻ vui đùa, hái trái bần ăn, và món canh chua cá bống sao nấu với trái bần chua – đặc sản quê hương. Qua bài, tác giả thể hiện tình yêu và niềm tự hào sâu sắc với quê hương cù lao của mình.
Từ ngữ cần nhớ:
- Bần: cây to, mọc ở vùng nước lợ, có rễ phụ nhọn và xốp đâm ngược lên khỏi mặt bùn.
- Cù lao (đảo): vùng đất nổi lên giữa sông hoặc ở biển.
Phần Đọc hiểu (biểu tượng dấu hỏi)
Câu 1
Đề: Từ khi sinh ra, những hình ảnh nào của quê hương đã trở nên thân thuộc với bạn nhỏ?
Trả lời: Đó là hình ảnh dòng sông êm đềm lững lờ trước nhà và hàng bần xanh soi bóng nghiêng nghiêng xuống mặt nước. Đây là hai hình ảnh bạn nhỏ thấy ngay "từ khi sinh ra và lớn lên".
Câu 2
Đề: Bạn nhỏ đã có những kỉ niệm gì cùng bạn bè trên bến sông tuổi thơ?
Trả lời: Mỗi chiều, lũ trẻ tụ tập năm bảy đứa ở bến sông để vui đùa. Các bạn lấy chén muối ớt hoặc chén mắm đồng rồi rủ nhau hái trái bần để ăn. Có hôm lỡ tay cho nhiều ớt quá, cả bọn vừa ăn vừa hít hà vì cay.
Câu 3
Đề: Trong cảm nhận của bạn nhỏ, vẻ đẹp của quê hương hiện lên như thế nào?
Trả lời: Quê hương hiện lên thật nên thơ, bình yên và gần gũi:
- Dòng sông êm đềm mang phù sa bồi đắp cho cây bần.
- Chiều chiều gió từ phía sông thổi về man mác.
- Những bông hoa bần tim tím nở xòe, cánh hoa rơi rồi cuốn trôi theo dòng nước.
- Thỉnh thoảng nghe tiếng trái bần chín rớt tõm xuống sông – âm thanh quen thuộc, gần gũi.
Câu 4
Đề: Bạn nhỏ nhắc đến đặc sản gì của quê hương? Chi tiết nào cho thấy bạn rất tự hào về đặc sản đó của quê mình?
Trả lời: Đặc sản được nhắc đến là trái bần chua, dùng nấu canh chua với cá bống sao hoặc cá bông lau. Chi tiết thể hiện niềm tự hào: "Ai đến cù lao quê tôi mà chưa từng thưởng thức món canh này thì cũng xem như chưa đến." Câu này khẳng định món canh chua trái bần là nét đặc trưng không thể bỏ lỡ của quê hương.
Câu 5
Đề: Qua bài đọc, em yêu thích hình ảnh nào của vùng đất cù lao? Vì sao?
Gợi ý trả lời (em có thể chọn theo cảm nhận riêng): Em thích hình ảnh những bông hoa bần tim tím nở xòe, từng cánh hoa thi nhau rơi xuống rồi cuốn trôi theo dòng nước. Vì hình ảnh ấy vừa đẹp, vừa nên thơ, gợi cảm giác êm đềm, bình yên của làng quê sông nước.
Phần Luyện từ và câu (biểu tượng kính lúp)
Câu 1
Đề: Từ "tôi" và "chúng tôi" ở hai đoạn đầu của bài đọc được dùng để chỉ ai? Từ nào chỉ một người, từ nào chỉ nhiều người?
Trả lời:
- "tôi" chỉ bạn nhỏ – người kể chuyện. Đây là từ chỉ một người.
- "chúng tôi" chỉ bạn nhỏ cùng nhóm bạn bè chơi ở bến sông. Đây là từ chỉ nhiều người.
Câu 2a
Đề: Tìm từ có nghĩa giống với từ in đậm trong các câu sau.
| Từ in đậm | Từ có nghĩa giống |
|---|---|
| rớt (trái bần chín rớt tõm xuống sông) | rơi, rụng |
| cù lao | đảo, cồn |
| con nít | trẻ con, trẻ em |
| trái (bần) | quả |
Câu 2b
Đề: Qua những từ in đậm ở trên, em có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ của nhà văn trong bài Bến sông tuổi thơ? Chọn đáp án đúng.
- A. Nhà văn sử dụng từ ngữ gần gũi với trẻ em.
- B. Nhà văn dùng từ ngữ phổ biến với nhiều người.
- C. Nhà văn sử dụng từ ngữ đậm màu sắc Nam Bộ.
- D. Nhà văn dùng những từ ngữ trừu tượng, mơ hồ.
Đáp án: C
Giải thích: Các từ như "rớt", "trái", "con nít", "cù lao" đều là cách nói quen thuộc của người dân Nam Bộ (trong khi nhiều vùng khác dùng "rơi/rụng", "quả", "trẻ con"). Vì câu chuyện kể về vùng đất cù lao miền sông nước Nam Bộ, nhà văn dùng từ ngữ địa phương để làm nổi bật màu sắc quê hương, khiến bài văn thêm chân thật và gần gũi. Do đó đáp án đúng là C.
Nếu em muốn mình giải tiếp phần Viết hoặc Nói và nghe của Bài 4 (thường nằm ở các trang sau), cứ gửi ảnh trang đó cho mình nhé.