Giải Giáo Dục Công Dân 6 trang 19
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 19–20
Tóm tắt lý thuyết
Tôn trọng sự thật là suy nghĩ, nói và làm theo đúng sự thật, bảo vệ sự thật. Bài học gồm các phần chính:
- Khái niệm và biểu hiện của tôn trọng sự thật.
- Ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật.
- Cách tôn trọng sự thật trong cuộc sống.
Câu hỏi mở đầu (Trang 18): Nhà bác học Ga-li-lê đã tôn trọng sự thật như thế nào?
Đề: Nhà bác học Ga-li-lê đã tôn trọng sự thật như thế nào?
Trả lời:
- Ga-li-lê đã ủng hộ và bảo vệ quan điểm của Cô-péc-ních cho rằng Trái Đất quay quanh Mặt Trời, dù điều này trái với quan điểm phổ biến đương thời.
- Dù bị Tòa án La Mã buộc quỳ và phải tuyên bố từ bỏ quan điểm của mình, ông vẫn khẳng định chân lý: "Dù sao Trái Đất vẫn quay!".
→ Ga-li-lê đã dũng cảm bảo vệ sự thật khoa học, không vì sợ hãi hay áp lực mà từ bỏ chân lý.
Bài: Biểu hiện của tôn trọng sự thật (Trang 18)
Đề:
- Em hãy tìm biểu hiện tôn trọng sự thật trong các bức tranh dưới đây.
- Em hãy kể thêm các biểu hiện của tôn trọng sự thật.
Phân tích từng bức tranh:
| Tranh | Nội dung | Biểu hiện tôn trọng sự thật |
|---|---|---|
| 1 | Một bạn xin lỗi: "Mình xin lỗi cậu! Mình đã hiểu sai về cậu." | Dũng cảm thừa nhận mình đã hiểu sai, nhận lỗi và sửa sai |
| 2 | Bạn nam nói với thầy giáo rằng bạn kia quay cóp: "Tớ chỉ nói đúng sự thật. Tớ đã nhắc cậu nhiều lần rồi mà cậu vẫn vậy." | Nói đúng sự thật, không bao che cho hành vi sai trái dù là bạn bè |
| 3 | Bạn nữ làm chứng với chú bảo vệ: "Chính anh này dọa đánh bạn cháu, còn bắt bạn phải đưa tiền cho anh ấy." | Dũng cảm làm chứng, bảo vệ sự thật và bảo vệ bạn |
Kể thêm các biểu hiện của tôn trọng sự thật:
- Học sinh nói thật khi mắc lỗi với thầy cô, cha mẹ.
- Không gian lận, không quay cóp trong thi cử, kiểm tra.
- Dám nhận lỗi và sửa lỗi của mình.
- Không bao che cho hành vi sai trái của người khác.
- Phê phán những việc làm sai trái, dối trá.
- Làm chứng đúng sự thật khi chứng kiến sự việc.
Bài 2: Ý nghĩa của tôn trọng sự thật (Trang 19)
Đề: Đọc đoạn hội thoại giữa Toàn và bố để trả lời câu hỏi.
Tóm tắt đoạn hội thoại: Toàn hỏi bố câu nói "Thẳng thắn, thật thà thường thua thiệt" có đúng không. Bố giải thích rằng câu đó không đúng. Người thật thà, tôn trọng sự thật sẽ nhận được nhiều điều tốt đẹp, được mọi người yêu quý, tin tưởng. Đôi khi người thật thà chịu thiệt thòi, nhưng sống thật giúp tâm hồn thanh thản, bình an và khỏe mạnh hơn. Sự dối trá là nguyên nhân của xung đột, đổ vỡ.
Câu a) Nêu suy nghĩ của em về nội dung đoạn hội thoại.
Trả lời:
Đoạn hội thoại cho em một bài học sâu sắc về giá trị của lòng trung thực. Câu nói "Thẳng thắn, thật thà thường thua thiệt" là chưa đúng. Tuy người trung thực đôi lúc phải chịu thiệt thòi, nhưng về lâu dài họ sẽ được mọi người yêu quý, tin tưởng và tôn trọng. Em rất đồng tình với lời dạy của bố Toàn: sống thật, tôn trọng sự thật giúp con người có cuộc sống tốt đẹp, tâm hồn thanh thản và bình an. Ngược lại, sự dối trá sẽ dẫn đến mâu thuẫn, đổ vỡ và bị mọi người xa lánh.
Câu b) Theo em, việc tôn trọng sự thật có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống?
Trả lời:
Tôn trọng sự thật có ý nghĩa quan trọng:
- Giúp con người tin tưởng, gắn kết với nhau hơn, làm cho các mối quan hệ tốt đẹp hơn.
- Bảo vệ những điều đúng đắn, tránh oan sai, nhầm lẫn.
- Khiến cuộc sống trở nên tốt đẹp, văn minh hơn.
- Người tôn trọng sự thật được mọi người yêu quý, kính trọng, tin tưởng.
- Giúp tâm hồn thanh thản, bình an và sức khỏe tốt hơn.
Bài 3: Cách tôn trọng sự thật (Trang 19)
Đề:
- Nhận xét về cách ứng xử của mỗi nhân vật trong các thông tin.
- Thảo luận về cách tôn trọng sự thật.
Thông tin ①: Thấy tên trộm đang móc túi của hành khách trên xe buýt, Vũ đi đến bên chú phụ xe, thì thầm: "Chú ơi, cháu nhìn thấy người áo đen kia đang móc túi ạ!".
Nhận xét cách ứng xử của Vũ:
- Vũ đã có cách xử lý rất thông minh và đúng đắn. Bạn không hô hoán to tiếng (vì có thể khiến tên trộm manh động, gây nguy hiểm), mà chọn cách thì thầm báo cho chú phụ xe – người có trách nhiệm trên xe – để xử lý.
- Đây là biểu hiện của việc tôn trọng và bảo vệ sự thật một cách khéo léo, vừa giúp bảo vệ tài sản cho hành khách, vừa đảm bảo an toàn cho bản thân và mọi người.
Bài học về cách tôn trọng sự thật:
- Cần dũng cảm bảo vệ sự thật, không thờ ơ trước cái sai.
- Nhưng phải biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp, khéo léo, đúng lúc, đúng chỗ để vừa bảo vệ được sự thật, vừa đảm bảo an toàn.
- Tùy từng hoàn cảnh mà có cách thể hiện linh hoạt: nói thẳng, báo cho người có trách nhiệm, hoặc tìm sự trợ giúp.
Em nắm được phần nào rồi nhỉ? Nếu cần cô giải kỹ hơn câu nào hoặc liên hệ thêm ví dụ thực tế, cứ nói với cô nhé.
