Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 22
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 22–23
Câu hỏi trong bài
Câu hỏi (trang 22): Hãy nêu những ưu điểm và hạn chế của từng dụng cụ đo thời gian ở hình bên.
Đề bài: Nêu ưu điểm và hạn chế của đồng hồ mặt trời, đồng hồ cát, đồng hồ điện tử.
Cách giải
| Dụng cụ | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|
| Đồng hồ mặt trời | Cấu tạo đơn giản, không cần năng lượng (pin, điện), bền | Chỉ dùng được khi có nắng (ban ngày, trời không mây). Độ chính xác thấp, không đo được giây |
| Đồng hồ cát | Không cần năng lượng, dễ sử dụng, đo được khoảng thời gian cố định | Chỉ đo được một khoảng thời gian nhất định (ví dụ 1 phút, 3 phút). Không đo được thời điểm cụ thể. Độ chính xác không cao |
| Đồng hồ điện tử | Độ chính xác cao, đo được cả giờ-phút-giây, dùng được mọi lúc mọi nơi | Cần pin hoặc nguồn điện. Có thể hỏng nếu va đập mạnh hoặc ngấm nước |
Câu hỏi thực hành 1 (trang 23): Hãy mô tả một tình huống cho thấy sự cần thiết của việc ước lượng thời gian trong đời sống.
Đề bài: Mô tả tình huống cần ước lượng thời gian.
Cách giải
Tình huống: Buổi sáng, em cần đi từ nhà đến trường. Em ước lượng thời gian đi bộ khoảng 15 phút. Nhờ vậy, em biết cần xuất phát lúc 6 giờ 45 phút để đến trường trước 7 giờ, không bị muộn học.
Giải thích: Trong đời sống, ta không phải lúc nào cũng có đồng hồ bên cạnh. Việc ước lượng thời gian giúp ta chủ động sắp xếp công việc hợp lý.
Câu hỏi thực hành 2 (trang 23): Hãy ước lượng thời gian đi bộ một vòng quanh lớp học. Sau đó, kiểm tra kết quả ước lượng bằng đồng hồ.
Đề bài: Ước lượng rồi đo thực tế thời gian đi bộ một vòng quanh lớp.
Cách giải
Hướng dẫn thực hiện:
- Bước 1: Đứng tại một góc lớp, ước lượng thời gian đi bộ bình thường một vòng quanh lớp. Có thể đếm thầm "một giây, hai giây, ba giây..." để ước lượng. Ghi lại kết quả ước lượng (ví dụ: khoảng 20 giây).
- Bước 2: Nhờ bạn bấm đồng hồ (hoặc tự bấm đồng hồ bấm giây), đi bộ đúng một vòng quanh lớp.
- Bước 3: Ghi lại thời gian thực tế đo được (ví dụ: 18 giây).
- Bước 4: So sánh kết quả ước lượng với kết quả đo thực tế. Nếu chênh lệch ít (1–2 giây) thì em ước lượng khá tốt.
Câu 1 (trang 23): Muốn đo thời gian thực hiện các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và các sự kiện thể thao, người ta thường sử dụng loại đồng hồ nào? Tại sao?
Đề bài: Xác định loại đồng hồ dùng trong phòng thí nghiệm và thể thao, giải thích lý do.
Cách 1 — Trả lời trực tiếp
Người ta thường sử dụng đồng hồ bấm giây (còn gọi là stopwatch).
Lý do:
- Đồng hồ bấm giây có độ chính xác cao (đo được đến 0,01 giây hoặc nhỏ hơn).
- Có thể bắt đầu và dừng đo đúng thời điểm mong muốn (nhấn Start/Stop).
- Phù hợp để đo các khoảng thời gian ngắn trong thí nghiệm hoặc thi đấu thể thao.
Cách 2 — Phân tích so sánh
Trong phòng thí nghiệm và thể thao, cần đo chính xác khoảng thời gian diễn ra sự kiện (ví dụ: thời gian chạy 100m, thời gian phản ứng hóa học). Đồng hồ treo tường hay đồng hồ đeo tay chỉ có vạch chia nhỏ nhất là 1 giây, không đủ chính xác. Đồng hồ bấm giây đo được đến phần trăm giây, lại có nút Start – Stop – Reset tiện lợi, nên là lựa chọn phù hợp nhất.
Đáp án: Đồng hồ bấm giây, vì nó có độ chính xác cao và cho phép đo chính xác khoảng thời gian ngắn.
Câu 2 (trang 23): Các thao tác nào dưới đây là cần thiết khi dùng đồng hồ bấm giây?
Đề bài:
- a) Nhấn nút Start (bắt đầu) để bắt đầu tính thời gian.
- b) Nhấn nút Stop (dừng) đúng thời điểm kết thúc sự kiện.
- c) Nhấn nút Reset (thiết lập) để đưa đồng hồ bấm giây về số 0 trước khi tiến hành đo.
Cách giải
Cả ba thao tác a), b), c) đều cần thiết khi dùng đồng hồ bấm giây.
Giải thích từng thao tác:
- a) Nhấn nút Start — Cần thiết. Đây là thao tác bắt đầu tính thời gian, phải nhấn đúng lúc sự kiện bắt đầu.
- b) Nhấn nút Stop — Cần thiết. Đây là thao tác dừng đo, phải nhấn đúng lúc sự kiện kết thúc để có kết quả chính xác.
- c) Nhấn nút Reset — Cần thiết. Trước khi đo, phải đưa đồng hồ về số 0 để kết quả đo không bị cộng dồn từ lần đo trước.
Đáp án: Cả ba thao tác a, b, c đều cần thiết khi sử dụng đồng hồ bấm giây.
Câu hỏi thực hành (trang 23): Dùng đồng hồ bấm giây đo thời gian hát bài "Đội ca" của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
Đề bài: Thực hành đo thời gian hát bài "Đội ca".
Cách giải
Hướng dẫn thực hiện:
- Bước 1: Nhấn nút Reset để đưa đồng hồ bấm giây về 0.
- Bước 2: Khi bắt đầu hát câu đầu tiên, nhấn nút Start.
- Bước 3: Khi hát xong câu cuối cùng, nhấn nút Stop.
- Bước 4: Đọc kết quả trên đồng hồ bấm giây và ghi lại.
Lưu ý: Kết quả đo phụ thuộc vào tốc độ hát của mỗi người. Thông thường, bài "Đội ca" hát với tốc độ bình thường mất khoảng 50 – 60 giây. Em nên đo 2–3 lần rồi lấy giá trị trung bình để kết quả chính xác hơn.
Tổng kết kiến thức (Em đã học)
- Trong Hệ đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta, đơn vị cơ bản đo thời gian là giây, kí hiệu là s.
- Đồng hồ là dụng cụ đo thời gian.
🎯 Ghi nhớ: - Đơn vị cơ bản đo thời gian: giây (s). Các đơn vị khác: phút (min), giờ (h), ngày, tháng, năm. - Dụng cụ đo thời gian: đồng hồ. Trong phòng thí nghiệm và thể thao dùng đồng hồ bấm giây. - Ba thao tác khi dùng đồng hồ bấm giây: Reset → Start → Stop.
💡 Mẹo nhớ: Thứ tự dùng đồng hồ bấm giây: "R – S – S" (Reset – Start – Stop), nhớ như "Rửa tay – Sạch sẽ – Sẵn sàng" — luôn reset trước khi đo!