Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 21

Hai trang này thuộc Bài 6: Đo khối lượng (sách Khoa học tự nhiên 6 – Chân trời sáng tạo). Lưu ý nhỏ: số trang in trên ảnh là 20 và 21, mình giải theo đúng nội dung trên ảnh nhé.

Tóm tắt lý thuyết

I. Đơn vị khối lượng

• Khối lượng là số đo lượng chất của vật.
• Đơn vị cơ bản trong Hệ đo lường hợp pháp của nước ta là kilôgam (kg).
• Các đơn vị khác:

II. Dụng cụ đo khối lượng

• Các loại cân thông dụng: cân Rô-béc-van, cân đòn, cân đồng hồ, cân y tế, cân điện tử...

III. Cách đo khối lượng

• Dùng cân đồng hồ: ước lượng → chỉnh kim về số 0 → đặt vật lên đĩa → nhìn vuông góc → đọc kết quả.
• Dùng cân điện tử: chọn đơn vị, nhấn TARE để trừ bì, dùng kẹp/găng tay khi cần.

---

Câu hỏi mở đầu

Đề: Một bạn lần lượt rót sữa, nước vào đầy hai cốc giống nhau. Làm thế nào để so sánh chính xác khối lượng của hai cốc?

Trả lời: Dùng cân để đo khối lượng từng cốc rồi so sánh. Vì hai cốc giống nhau (cùng khối lượng vỏ cốc) nên có thể đặt mỗi cốc lên một bên cân Rô-béc-van (hoặc cân từng cốc bằng cân điện tử) để biết cốc nào nặng hơn một cách chính xác.

---

Hoạt động trang 20 (sau Hình 6.1)

Đề 1: Hãy mô tả một tình huống cho thấy sự cần thiết của việc ước lượng khối lượng trong đời sống.

Trả lời:

• Khi đi chợ mua 1 kg thịt, người bán ước lượng tay để cắt một miếng gần đúng rồi mới đặt lên cân, tránh phải cắt đi cắt lại nhiều lần.
• Khi chở hàng bằng xe máy, cần ước lượng khối lượng hàng để không chở quá tải gây mất an toàn.

Đề 2: Thử dự đoán khối lượng của một bạn khác trong nhóm dựa vào sự so sánh với khối lượng đã biết của cơ thể em.

Hướng dẫn: Đây là hoạt động thực hành. Cách làm: Em đã biết khối lượng của mình (ví dụ 40 kg). So sánh bạn cao hơn/thấp hơn, gầy hơn/mập hơn em để ước lượng. Ví dụ bạn cao và to hơn em một chút → dự đoán khoảng 43–45 kg. Sau đó dùng cân kiểm tra lại.

---

Hoạt động trang 21 (sau cách dùng cân đồng hồ)

Đề 1: Ước lượng khối lượng của nước chứa đầy trong một chai nhựa. Kiểm tra kết quả ước lượng bằng cách sử dụng cân đồng hồ.

Hướng dẫn: Chai nước thường gặp có dung tích 500 ml. Vì 1 lít nước nặng khoảng 1 kg nên 500 ml nước nặng khoảng 0,5 kg (500 g). Em ước lượng rồi đặt chai lên cân đồng hồ để kiểm tra (kết quả thực tế sẽ lớn hơn một chút vì có cả khối lượng vỏ chai).

Đề 2: Theo em, cần lưu ý điều gì để thu kết quả đo chính xác hơn? Tại sao?

Trả lời:

• Chỉnh kim cân về đúng vạch số 0 trước khi cân → nếu không, kết quả sẽ bị lệch.
• Đặt cân trên mặt phẳng nằm ngang → giúp cân hoạt động đúng.
• Mắt nhìn vuông góc với mặt cân ở đầu kim → tránh sai số do nhìn lệch.
• Đặt vật cân nhẹ nhàng, ngay ngắn giữa đĩa cân, đọc khi kim đã ổn định.

Đề 3: Do ước lượng không đúng nên một học sinh đã để vật có khối lượng rất lớn lên đĩa cân đồng hồ. Hãy nêu tác hại có thể gây ra cho cân.

Trả lời: Vật quá nặng (vượt GHĐ) làm lò xo trong cân bị biến dạng vĩnh viễn (giãn hoặc gãy), kim cân bị lệch không trở về số 0 được, khiến cân hỏng hoặc đo sai từ đó về sau.

---

Câu hỏi cuối Bài (trang 21)

Đề: Các thao tác nào dưới đây là sai khi dùng cân đồng hồ hoặc cân điện tử? Nêu cách khắc phục để thu được kết quả đo chính xác.

a) Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng
b) Đặt mắt vuông góc với mặt đồng hồ
c) Để vật cồng kềnh trên đĩa cân
d) Để vật lệch một bên trên đĩa cân
e) Đọc kết quả khi cân ổn định

Đáp án – các thao tác sai là: a, c, d

Giải thích và cách khắc phục:

---

Em đã học

• Đơn vị cơ bản đo khối lượng là kilôgam (kg).
• Đo khối lượng dùng cân: cân Rô-béc-van, cân đồng hồ, cân y tế, cân điện tử...
• Cần thực hiện phép đo đúng cách để thu kết quả chính xác.

Em có thể: Đo khối lượng vật bằng cân phù hợp.

Em có muốn mình ra thêm vài bài tập đổi đơn vị khối lượng để luyện tập không?