Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 45
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 45–46
Chào các em! Hai trang này thuộc Bài 12 – chủ đề về vật liệu và việc thu gom, tái sử dụng đồ dùng trong gia đình. Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải chi tiết từng câu hỏi nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Bảng 12.1 cho biết tính chất của một số vật liệu thông dụng:
| Vật liệu | Tính chất chính |
|---|---|
| Kim loại | Có ánh kim, dẫn điện tốt, dẫn nhiệt tốt, kéo sợi và dát mỏng được, cứng và bền, có thể bị gỉ |
| Thuỷ tinh | Trong suốt, cho ánh sáng đi qua, dẫn nhiệt kém, không dẫn điện, cứng nhưng giòn, dễ vỡ |
| Nhựa | Dẻo, nhẹ, không dẫn điện, dẫn nhiệt kém, không bị ăn mòn, dễ biến dạng nhiệt |
| Gốm, sứ | Không bị ăn mòn, dẫn nhiệt kém, hầu như không dẫn điện, cứng nhưng giòn, dễ vỡ |
| Cao su | Đàn hồi, bền, không dẫn điện và nhiệt, không thấm nước, dễ cháy |
| Gỗ | Bền, chịu lực tốt, dễ tạo hình, dễ cháy, có thể bị mối mọt |
Ý chính cần nhớ: Mỗi vật liệu có tính chất riêng, và người ta dựa vào tính chất đó để chọn vật liệu làm đồ vật phù hợp. Đồng thời cần thu gom, phân loại rác và tái sử dụng để bảo vệ môi trường (chu trình 3R: Reduce – Reuse – Recycle).
Bài 1 (trang 44): Vật liệu làm ấm điện đun nước
Đề: Để làm chiếc ấm điện đun nước, người ta đã sử dụng các vật liệu gì? Giải thích.
Lời giải:
Ấm điện đun nước được làm từ nhiều loại vật liệu, mỗi loại đảm nhận một vai trò:
- Kim loại (thường là inox/thép không gỉ): làm vỏ ấm và mâm nhiệt vì dẫn nhiệt tốt, cứng, bền, giúp truyền nhiệt nhanh để đun sôi nước.
- Nhựa chịu nhiệt: làm tay cầm, nắp, đế ấm vì nhựa không dẫn điện, dẫn nhiệt kém nên cầm không bị bỏng và an toàn về điện.
- Cao su hoặc nhựa: làm gioăng, dây dẫn bọc cách điện để chống rò điện, đảm bảo an toàn.
Như vậy, người ta chọn vật liệu dựa vào tính chất của chúng: chỗ cần dẫn nhiệt thì dùng kim loại, chỗ cần cách điện cách nhiệt thì dùng nhựa, cao su.
Bài 2 (trang 44): Ghi nhận xét các đồ vật trong hình
Đề: Quan sát các đồ vật trong hình rồi ghi nhận xét theo mẫu bảng (Đồ vật – Vật liệu – Tính chất – Công dụng).
Các đồ vật trong hình: ấm trà (gốm sứ), bộ xếp hình lego, bộ dụng cụ thí nghiệm thuỷ tinh, bàn gỗ, nồi inox, găng tay cao su.
Lời giải (bảng hoàn chỉnh):
| Đồ vật | Vật liệu | Tính chất | Công dụng |
|---|---|---|---|
| Chiếc ấm | Gốm sứ | Cứng, không thấm nước, dẫn nhiệt kém,... | Pha trà |
| Bộ đồ chơi xếp hình | Nhựa | Dẻo, nhẹ, bền, nhiều màu sắc, không thấm nước | Đồ chơi lắp ghép cho trẻ em |
| Dụng cụ thí nghiệm (cốc, bình) | Thuỷ tinh | Trong suốt, cứng, dẫn nhiệt kém, không bị ăn mòn hoá chất | Đựng, đong hoá chất khi thí nghiệm |
| Bàn | Gỗ | Bền, chịu lực tốt, dễ tạo hình | Để đồ, học tập, ăn uống |
| Nồi | Kim loại (inox) | Cứng, bền, dẫn nhiệt tốt, có ánh kim | Nấu, đun thức ăn |
| Găng tay | Cao su | Đàn hồi, không thấm nước, không dẫn điện | Bảo vệ tay khi rửa bát, dọn dẹp, tránh hoá chất |
Bài 3 (trang 44): Sử dụng đồ gia dụng an toàn
Đề: Hãy cho biết cách sử dụng một số đồ dùng gia đình sao cho an toàn (tránh bị bỏng, tránh bị điện giật,...).
Lời giải:
- Tránh bị bỏng: Khi cầm nồi, ấm nóng phải dùng tay cầm bằng nhựa, gỗ hoặc lót khăn, không sờ trực tiếp vào phần kim loại đang nóng. Không để tay gần hơi nước sôi.
- Tránh bị điện giật: Tay phải khô ráo khi cắm/rút phích điện. Không dùng đồ điện khi dây điện bị hở, đứt. Kiểm tra đồ điện trước khi dùng, không để nước dính vào ổ điện, thiết bị điện.
- Tránh đứt tay, vỡ: Cẩn thận với đồ thuỷ tinh, gốm sứ vì dễ vỡ; dùng xong cất gọn dao, đồ sắc nhọn.
- Dùng găng tay cao su khi tiếp xúc hoá chất tẩy rửa để bảo vệ da tay.
Bài 1 (trang 45): Cách xử lí các đồ dùng bỏ đi
Đề: Hãy nêu cách xử lí các đồ dùng bỏ đi trong gia đình sau đây.
Lời giải:
a) Chai nhựa, chai thuỷ tinh, túi nylon
- Rửa sạch, giữ lại để tái sử dụng (đựng nước, đồ dùng) hoặc gom vào rác tái chế để đưa đi tái chế. Hạn chế dùng túi nylon, thay bằng túi vải, làn.
b) Quần áo cũ
- Giặt sạch rồi cho, tặng người cần; hoặc tận dụng làm giẻ lau; quần áo quá rách thì gom cho cơ sở tái chế vải.
c) Đồ điện cũ, hỏng
- Không vứt chung với rác sinh hoạt. Sửa lại nếu được, hoặc đem bán/đưa đến nơi thu gom rác thải điện tử để xử lí, tái chế đúng cách.
d) Pin điện hỏng
- Tuyệt đối không vứt vào thùng rác thường vì chứa kim loại nặng độc hại. Phải bỏ vào thùng thu gom pin riêng để xử lí an toàn, tránh ô nhiễm đất, nước.
e) Đồ gỗ đã qua sử dụng
- Tận dụng sửa chữa, đóng lại thành đồ dùng khác; gỗ hỏng có thể làm củi đun. Tránh đốt bừa bãi gây ô nhiễm.
g) Giấy vụn
- Gom lại bán đồng nát hoặc đưa đi tái chế thành giấy mới; có thể tái sử dụng làm giấy nháp.
Bài 2 (trang 45): Xử lí rác thải dễ phân huỷ thành phân bón
Đề: Hãy nêu cách xử lí rác thải dễ phân huỷ từ những thức ăn bỏ đi hằng ngày thành phân bón cho cây trồng.
Lời giải:
Cách làm phân bón hữu cơ (ủ phân compost):
- Phân loại, thu gom rác dễ phân huỷ như vỏ rau củ quả, thức ăn thừa, lá cây... (không lẫn nhựa, kim loại, thuỷ tinh).
- Cho vào thùng ủ hoặc hố ủ, có thể trộn thêm đất, men vi sinh để phân huỷ nhanh hơn.
- Đậy kín, để nơi thoáng, thỉnh thoảng đảo trộn và giữ độ ẩm vừa phải.
- Sau một thời gian (khoảng vài tuần đến vài tháng), vi sinh vật phân huỷ rác thành mùn (phân hữu cơ).
- Dùng phần phân đã hoai mục này để bón cho cây trồng.
Cách này vừa giảm rác thải, vừa tạo phân bón sạch, tốt cho cây và bảo vệ môi trường.
Các em nhớ phần "Em đã học": vật liệu khác nhau có tính chất khác nhau, ứng dụng dựa vào tính chất, và cần dùng vật liệu tiết kiệm, thân thiện với môi trường theo chu trình 3R nhé!