Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 54

Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 54–55

Phần 2: Các chất dinh dưỡng khác

Câu hỏi 1 (trang 54)

Đề bài: Quan sát Hình 15.1 và cho biết thực phẩm nào cung cấp protein, thực phẩm nào cung cấp lipid.

Cách giải

Bước 1: Nhận biết thực phẩm giàu protein

Protein có nhiều trong các thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật như:

Thịt (thịt bò, thịt lợn, thịt gà)
Cá các loại
Trứng
Sữa và các chế phẩm từ sữa
Đậu, đỗ (đậu nành, đậu phộng...)

Bước 2: Nhận biết thực phẩm giàu lipid

Lipid có nhiều trong:

Bơ, dầu thực vật
Mỡ động vật
Các loại hạt (hạt điều, hạt óc chó...)
Sữa, lòng đỏ trứng
Thịt, cá, lạc, vừng

Đáp án: - Thực phẩm cung cấp protein: Thịt, cá, trứng, sữa, đậu, đỗ - Thực phẩm cung cấp lipid: Bơ, dầu thực vật, mỡ động vật, sữa, lòng đỏ trứng, thịt, cá, lạc, vừng

💡 Mẹo nhớ: Protein = Thịt cá trứng sữa đậu; Lipid = Dầu mỡ bơ hạt

Câu hỏi 2 (trang 54)

Đề bài: Hãy tìm hiểu và cho biết những mặt tốt và mặt xấu của lipid đối với sức khỏe con người.

Cách giải

Bước 1: Xác định mặt tốt của lipid

Lipid có vai trò quan trọng:

Cung cấp năng lượng dự trữ cho cơ thể
Giúp chống lạnh, giữ ấm cơ thể
Bảo vệ các cơ quan nội tạng
Giúp hấp thu các vitamin tan trong chất béo (A, D, E, K)
Cần thiết cho sự phát triển của não bộ và hệ thần kinh

Bước 2: Xác định mặt xấu của lipid

Khi ăn quá nhiều lipid:

Gây béo phì, thừa cân
Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
Gây tắc nghẽn mạch máu
Tăng cholesterol xấu trong máu
Gây các bệnh về gan, mật

Đáp án: Mặt tốt của lipid: - Cung cấp năng lượng dự trữ - Giữ ấm cơ thể, chống lạnh - Bảo vệ các cơ quan nội tạng - Giúp hấp thu vitamin A, D, E, K Mặt xấu của lipid: - Ăn quá nhiều gây béo phì - Tăng nguy cơ bệnh tim mạch - Tắc nghẽn mạch máu - Gây bệnh về gan, mật

💡 Mẹo nhớ: Lipid như "áo khoác" cho cơ thể - vừa đủ thì ấm, quá nhiều thì nóng bức và gây hại!

Câu hỏi 1 (trang 54 - phần Chất khoáng và vitamin)

Đề bài: Hãy tìm hiểu và cho biết những thực phẩm bổ sung nhiều calcium cho cơ thể.

Cách giải

Bước 1: Liệt kê các thực phẩm giàu calcium

Calcium có nhiều trong:

Sữa và các chế phẩm từ sữa (sữa chua, phô mai, bơ sữa)
Cá nhỏ ăn cả xương (cá cơm, cá khô)
Rau xanh đậm màu (cải xanh, rau ngót, rau dền)
Đậu phụ, đậu nành
Tôm, cua, các loại hải sản có vỏ
Mè, vừng

Bước 2: Giải thích tại sao cần bổ sung calcium

Calcium cần thiết cho:

Xương và răng chắc khỏe
Sự phát triển chiều cao
Co cơ và dẫn truyền thần kinh

Đáp án: Thực phẩm giàu calcium: - Sữa và chế phẩm từ sữa (sữa chua, phô mai) - Cá nhỏ ăn cả xương (cá cơm khô) - Rau xanh đậm màu (cải xanh, rau ngót) - Đậu phụ, đậu nành - Tôm, cua, hải sản có vỏ - Mè, vừng

💡 Mẹo nhớ: "Sữa cá rau đậu" - 4 nhóm thực phẩm giàu calcium nhất!

Câu hỏi 2 (trang 54)

Đề bài: Vitamin nào tốt cho mắt?

Cách giải

Bước 1: Xác định vitamin tốt cho mắt

Vitamin A là vitamin quan trọng nhất cho mắt vì:

Giúp mắt nhìn rõ trong điều kiện ánh sáng yếu
Bảo vệ giác mạc
Phòng ngừa bệnh quáng gà (khó nhìn vào ban đêm)
Giúp mắt khỏe mạnh, sáng

Bước 2: Bổ sung thêm các vitamin khác có lợi cho mắt

Vitamin C: Bảo vệ mắt khỏi tác hại của ánh sáng
Vitamin E: Chống lão hóa mắt

Đáp án: Vitamin A là vitamin tốt nhất cho mắt. Thiếu vitamin A gây bệnh quáng gà, khô mắt, giảm thị lực. Ngoài ra, vitamin C và E cũng có lợi cho sức khỏe đôi mắt.

💡 Mẹo nhớ: "A" như "Ánh sáng" - Vitamin A giúp mắt nhìn rõ!

Câu hỏi 3 (trang 54)

Đề bài: Vitamin nào tốt cho sự phát triển của xương?

Cách giải

Bước 1: Xác định vitamin tốt cho xương

Vitamin D là vitamin quan trọng nhất cho xương vì:

Giúp cơ thể hấp thu calcium từ thức ăn
Giúp calcium lắng đọng vào xương
Làm xương chắc khỏe, phát triển chiều cao

Bước 2: Nguồn cung cấp vitamin D

Ánh nắng mặt trời (cơ thể tự tạo vitamin D khi tiếp xúc với nắng)
Dầu gan cá
Trứng, sữa
Cá béo (cá hồi, cá thu)

Đáp án: Vitamin D là vitamin tốt cho sự phát triển của xương. Vitamin D giúp cơ thể hấp thu calcium, làm xương chắc khỏe. Nguồn vitamin D: Ánh nắng mặt trời, dầu gan cá, trứng, sữa, cá béo.

💡 Mẹo nhớ: "D" như "Dẻo dai" - Vitamin D giúp xương dẻo dai, chắc khỏe!

Phần: Tìm hiểu sự biến đổi của thực phẩm trong đời sống

Câu hỏi 1

Đề bài: Quan sát một số loại rau khi để ngoài không khí một vài ngày và nhận xét sự biến đổi của chúng.

Cách giải

Bước 1: Tiến hành quan sát

Để rau ngoài không khí 2-3 ngày, quan sát các thay đổi:

Màu sắc: Rau chuyển từ xanh tươi sang vàng, héo
Độ cứng: Rau mềm nhũn, mất độ giòn
Mùi: Xuất hiện mùi hôi, khó chịu
Bề mặt: Có thể xuất hiện nấm mốc

Bước 2: Giải thích nguyên nhân

Vi khuẩn, nấm mốc phát triển làm rau bị hỏng
Rau mất nước, bị héo
Các chất dinh dưỡng bị phân hủy

Đáp án: Khi để rau ngoài không khí vài ngày: - Rau chuyển màu vàng, héo úa - Mềm nhũn, mất độ giòn - Có mùi hôi, khó chịu - Xuất hiện nấm mốc Nguyên nhân: Vi khuẩn và nấm mốc phát triển, làm rau bị phân hủy.

Câu hỏi 2

Đề bài: Quan sát một miếng cá hoặc thịt hoặc một ít sữa khi để ngoài không khí một vài ngày và nhận xét sự biến đổi của chúng.

Cách giải

Bước 1: Quan sát sự biến đổi

Thịt, cá, sữa để ngoài không khí:

Màu sắc: Chuyển sang màu xám, nâu, đen
Mùi: Có mùi hôi thối rất nặng
Kết cấu: Thịt, cá mềm nhũn, tan rã; sữa đông cục, tách nước
Bề mặt: Xuất hiện nấm mốc, giòi (nếu để lâu)

Bước 2: Giải thích

Protein và lipid bị vi khuẩn phân hủy nhanh
Sản phẩm phân hủy tạo mùi hôi
Thực phẩm không còn an toàn để ăn

Đáp án: Khi để thịt, cá, sữa ngoài không khí vài ngày: - Chuyển màu xám, nâu, đen - Có mùi hôi thối nặng - Mềm nhũn, tan rã (thịt, cá); đông cục, tách nước (sữa) - Xuất hiện nấm mốc, giòi Kết luận: Thực phẩm bị hỏng hoàn toàn, không thể ăn được.

Câu hỏi 3

Đề bài: Hãy cho biết người ta bảo quản thịt tươi và thịt nấu chín bằng cách nào.

Cách 1 — Bảo quản thịt tươi

Bước 1: Các phương pháp bảo quản thịt tươi

Làm lạnh (tủ lạnh): Để ở ngăn mát (0-4°C) trong 2-3 ngày
Đông lạnh (tủ đông): Để ở ngăn đông (-18°C) trong vài tháng
Ướp muối: Muối giúp ngăn vi khuẩn phát triển
Phơi khô: Làm khô thịt để bảo quản lâu (thịt khô, thịt hun khói)

Bước 2: Lưu ý khi bảo quản

Rửa sạch, để ráo nước trước khi bảo quản
Bọc kín trong túi hoặc hộp kín
Không để thịt tươi ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ

Cách 2 — Bảo quản thịt nấu chín

Bước 1: Các phương pháp bảo quản thịt chín

Để tủ lạnh: Bảo quản 3-4 ngày ở ngăn mát
Đông lạnh: Bảo quản 2-3 tháng ở ngăn đông
Hâm nóng lại: Hâm nóng kỹ trước khi ăn

Bước 2: Lưu ý

Để thịt nguội hẳn trước khi cho vào tủ lạnh
Bọc kín để tránh nhiễm khuẩn chéo
Không để thịt chín ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ

Đáp án: Bảo quản thịt tươi: - Làm lạnh (tủ lạnh): 2-3 ngày - Đông lạnh (tủ đông): vài tháng - Ướp muối hoặc phơi khô Bảo quản thịt nấu chín: - Để tủ lạnh: 3-4 ngày - Đông lạnh: 2-3 tháng - Hâm nóng kỹ trước khi ăn

💡 Mẹo nhớ: "Lạnh - Đông - Muối - Khô" - 4 cách bảo quản thực phẩm phổ biến!

Phần III: Sức khỏe và chế độ dinh dưỡng (trang 55)

Câu hỏi (trang 55)

Đề bài: Tại sao khẩu phần cho một bữa ăn nên có nhiều loại thực ăn khác nhau?

Cách giải

Bước 1: Phân tích vai trò của các nhóm thực phẩm

Mỗi loại thực phẩm cung cấp các chất dinh dưỡng khác nhau:

Thịt, cá, trứng: Protein
Dầu, mỡ: Lipid
Cơm, bánh mì: Carbohydrate
Rau, củ, quả: Vitamin, chất khoáng, chất xơ

Bước 2: Giải thích lợi ích của bữa ăn đa dạng

Cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết
Đảm bảo cơ thể hoạt động tốt
Phòng ngừa suy dinh dưỡng
Giúp cơ thể phát triển toàn diện

Bước 3: Hậu quả của chế độ ăn đơn điệu

Thiếu một số chất dinh dưỡng quan trọng
Gây suy dinh dưỡng, bệnh tật
Ảnh hưởng đến sự phát triển

Đáp án: Một bữa ăn cần có nhiều loại thực phẩm khác nhau vì: 1. Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng: Mỗi loại thực phẩm chứa các chất dinh dưỡng khác nhau (protein, lipid, carbohydrate, vitamin, chất khoáng) 2. Đảm bảo sức khỏe: Cơ thể cần đủ các chất dinh dưỡng để hoạt động tốt, phát triển khỏe mạnh 3. Phòng bệnh: Ăn đa dạng giúp phòng ngừa suy dinh dưỡng và các bệnh do thiếu chất 4. Ngon miệng hơn: Bữa ăn đa dạng hấp dẫn, kích thích ăn ngon

🎯 Ghi nhớ: "Ăn đủ chất, ăn đa dạng" - Nguyên tắc vàng cho bữa ăn khỏe mạnh! Một bữa ăn cân đối cần có: cơm/bún (năng lượng), thịt/cá (protein), rau/củ (vitamin, khoáng chất), dầu/mỡ (lipid) với lượng vừa phải.

Chế độ đọc sách →