Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 57

Hai trang này thuộc Bài 16 - Hỗn hợp các chất (Chương IV). Dưới đây là phần tóm tắt lý thuyết và lời giải chi tiết tất cả câu hỏi.

Tóm tắt lý thuyết

I. Chất tinh khiết và hỗn hợp

• Chất tinh khiết chỉ chứa một chất duy nhất, có tính chất xác định. Ví dụ: nước cất, bạc, oxygen. Nước tinh khiết sôi ở $100^\circ C$, nóng chảy ở $0^\circ C$.
• Hỗn hợp chứa từ hai chất trở lên. Tính chất của hỗn hợp thay đổi tuỳ thuộc vào thành phần các chất có trong nó. Ví dụ: nước đường, nước cam, nước biển.

II. Dung dịch

• Khi hoà tan đường vào nước, đường tách thành những hạt rất nhỏ phân bố đều trong nước, tạo thành hỗn hợp đồng nhất.
• Trong đó: đường là chất tan, nước là dung môi, nước đường là dung dịch.
• Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan.

III. Huyền phù và nhũ tương

• Huyền phù: các hạt chất rắn lơ lửng trong chất lỏng (nước phù sa, nước bột màu).
• Nhũ tương: các giọt chất lỏng lơ lửng trong một chất lỏng khác (sữa, dầu ăn trộn nước).
• Cả hai là hỗn hợp không đồng nhất, thường không trong suốt.

Câu hỏi mục I (trang 56)

1. Khi pha thêm nước vào cốc nước cam, em thấy màu và vị nước cam thay đổi thế nào? Từ đó hãy cho biết tính chất của hỗn hợp có phụ thuộc thành phần không.

Lời giải:

• Khi thêm nước, màu nước cam nhạt dần, vị cũng nhạt hơn (bớt ngọt, bớt chua).
• Điều này chứng tỏ tính chất của hỗn hợp phụ thuộc vào thành phần các chất trong hỗn hợp. Thay đổi tỉ lệ nước thì màu sắc, mùi vị đều thay đổi.

1. Hãy kể một số chất tinh khiết và hỗn hợp xung quanh em.

Lời giải:

• Chất tinh khiết: nước cất, đường tinh luyện, muối ăn tinh khiết, vàng, bạc, khí oxygen.
• Hỗn hợp: nước biển, không khí, nước chanh, sữa, nước ngọt có gas, đất.

Câu hỏi mục II (trang 57)

1. Khi hoà tan đường vào nước, đường có bị biến đổi thành chất khác không?

Lời giải:

• Không. Đường chỉ tách thành những hạt rất nhỏ phân bố đều trong nước chứ không biến thành chất khác. Nếu cho nước bay hơi, ta thu lại được đường với vị ngọt như ban đầu.

1. Nước muối, giấm ăn, nước giải khát có gas là các dung dịch. Em hãy chỉ ra dung môi và chất tan trong các trường hợp đó.

1. Quan sát Hình 16.1, hãy chỉ ra loại nước nào là hỗn hợp đồng nhất, không đồng nhất.

Lời giải:

• Hình a) Nước cất tiêm: là chất tinh khiết, không phải hỗn hợp.
• Hình b) Nước cam: hỗn hợp không đồng nhất (còn tép, thành phần phân bố không đều).
• Hình c) Nước đường: hỗn hợp đồng nhất (đường tan đều, trong suốt).

Câu hỏi mục III (trang 57)

1. Khi hoà muối ăn vào nước, nếu muối không tan hết, bị lắng xuống đáy thì có tạo thành huyền phù không?

Lời giải:

• Không. Muối lắng hẳn xuống đáy chứ không lơ lửng trong nước. Huyền phù đòi hỏi các hạt rắn phải lơ lửng trong chất lỏng một thời gian. Phần muối lắng đáy chỉ là chất rắn không tan đọng lại.

1. Kể tên một số nhũ tương và huyền phù xung quanh em.

Lời giải:

• Nhũ tương: sữa tươi, sữa đậu nành, mayonnaise, kem dưỡng da, hỗn hợp dầu ăn và nước khi khuấy.
• Huyền phù: nước phù sa, nước bột màu, nước cam có tép, nước bột sắn dây, nước vôi trong khi khuấy lên.

Thực hành: Phân biệt huyền phù với dung dịch (Hình 16.3)

1. Nước đường và nước bột sắn dây có cùng trong suốt không? Cốc nào là dung dịch, cốc nào là huyền phù?

Lời giải:

• Không cùng trong suốt.
• Cốc a) nước đường: trong suốt → là dung dịch (đường tan hoàn toàn).
• Cốc b) nước bột sắn dây: đục, màu trắng → là huyền phù (hạt bột rắn lơ lửng trong nước).

1. Sau 30 phút, ở mỗi cốc có sự thay đổi nào không?

Lời giải:

• Cốc nước đường: không thay đổi, vẫn trong suốt và đồng nhất.
• Cốc nước bột sắn dây: bột sắn lắng dần xuống đáy, phần nước phía trên trong hơn. Đây là đặc điểm nhận biết huyền phù.

Nếu bạn muốn mình giải thêm phần "Thực hiện ở nhà" với muối ăn, cứ nhắn nhé.