Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 59

Hai trang ảnh thuộc bài 16 – phần IV. Sự hoà tan các chất. Mình sẽ giải đầy đủ tất cả câu hỏi xuất hiện trong cả hai trang.

---

Câu 1 (câu hỏi ở trang 58)

Đề bài: Nêu vài ví dụ trong thực tế cho thấy chất rắn, chất lỏng, chất khí tan trong nước.

Cách giải

Ta dựa vào ba thể của chất để tìm ví dụ:

Chất rắn tan trong nước:

• Đường tan khi pha nước cam, nước chanh.
• Muối ăn tan khi nấu canh, pha nước muối.
• Bột nở tan khi làm bánh.

Chất lỏng tan trong nước:

• Rượu tan trong nước (rượu pha loãng).
• Giấm ăn tan trong nước khi pha nước chấm.
• Cồn y tế tan trong nước.

Chất khí tan trong nước:

• Khí carbon dioxide tan trong nước ngọt (mở chai thấy bọt sủi lên).
• Khí oxygen tan trong nước ao, hồ, biển giúp cá và sinh vật thở.

Cả chất rắn, chất lỏng và chất khí đều có thể hoà tan trong nước để tạo thành dung dịch.

---

Câu 2 (thí nghiệm trang 58 – câu hỏi 1)

Đề bài: Trong số các chất đã dùng (muối ăn, đường, bột đá vôi), chất nào đã tan, chất nào không tan trong nước?

Cách giải

Quan sát ba ống nghiệm trong Hình 16.5 sau khi lắc đều:

• Ống đựng đường: đường tan hết, nước vẫn trong → đường tan trong nước.
• Ống đựng muối ăn: muối tan hết, nước trong → muối ăn tan trong nước.
• Ống đựng bột đá vôi: bột vẫn còn, nước đục và bột lắng xuống đáy → đá vôi không tan (hầu như không tan) trong nước.

Kết luận: Đường và muối ăn tan trong nước; bột đá vôi không tan trong nước.

---

Câu 3 (thí nghiệm trang 58 – câu hỏi 2)

Đề bài: Không làm thí nghiệm, hãy dự đoán bột mì, bột gạo có tan trong nước không.

Cách giải

Bột mì và bột gạo là những chất rắn giống nhóm đá vôi ở chỗ không hoà tan.

Khi cho vào nước:

• Chúng không tan.
• Nước trở nên đục, bột lơ lửng rồi từ từ lắng xuống đáy.
• Hỗn hợp tạo thành là huyền phù (hỗn hợp rắn – lỏng không đồng nhất).

Dự đoán: Bột mì và bột gạo không tan trong nước.

---

Câu 4 (câu hỏi ở trang 59)

Đề bài: Để hoà tan được nhiều muối ăn hơn, ta phải pha muối vào nước nóng hay lạnh? Vì sao?

Cách giải

Muối ăn là chất rắn. Theo bài học: khi tăng nhiệt độ, chất rắn tan nhiều hơn và nhanh hơn trong nước.

Vì vậy, để hoà tan được nhiều muối ăn hơn, ta phải pha muối vào nước nóng.

Trả lời: Pha muối vào nước nóng, vì nhiệt độ càng cao thì chất rắn (muối ăn) tan càng nhiều và càng nhanh.

💡 Mẹo nhớ: "Rắn ưa nóng, khí ưa lạnh." Chất rắn tan tốt hơn khi nóng, còn chất khí thì ngược lại, tan tốt hơn khi lạnh.

---

Câu 5 (mục "Em có thể" – trang 59)

Đề bài: Hiểu được tại sao trên vỏ hộp đựng một số sản phẩm như sữa có ghi dòng hướng dẫn "Lắc đều trước khi sử dụng".

Cách giải

Sữa và một số sản phẩm dạng lỏng là hỗn hợp không đồng nhất (huyền phù hoặc nhũ tương). Trong đó các chất không tan hoàn toàn vào nhau.

Khi để yên một thời gian:

• Các chất nặng từ từ lắng xuống đáy.
• Các chất nhẹ (như chất béo) nổi lên trên, gây hiện tượng tách lớp.

Việc lắc đều trước khi dùng giúp các chất phân bố lại đều khắp hộp. Nhờ đó sản phẩm trở lại đồng đều, dùng phần nào cũng có chất lượng và hương vị như nhau.

Trả lời: Vì sữa là hỗn hợp không đồng nhất, để lâu sẽ bị lắng cặn hoặc tách lớp. Lắc đều giúp các chất trộn lại đồng đều trước khi dùng.

---

🎯 Ghi nhớ: - Chất rắn, chất lỏng, chất khí đều có thể tan trong nước, nhưng mức độ tan khác nhau: có chất tan nhiều, tan ít, hoặc không tan. - Đường, muối tan trong nước; đá vôi, bột mì, bột gạo không tan. - Khi tăng nhiệt độ: chất rắn tan nhiều và nhanh hơn, còn chất khí lại tan ít hơn. - Hỗn hợp không đồng nhất (như sữa) cần lắc đều trước khi dùng để các chất phân bố lại đều.