Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 60

Chào các em! Hai trang này khép lại Bài 16 (về sự hoà tan) và mở đầu Bài 17 (tách chất khỏi hỗn hợp). Thầy sẽ tóm tắt lý thuyết và giải hết các câu hỏi nhé.

(Lưu ý nhỏ: ảnh gửi lên thực ra là trang 59 và 60 của sách, nên thầy đặt header theo đúng số trang trên ảnh.)

---

Tóm tắt lý thuyết Trang 59

2. Ảnh hưởng của nhiệt độ tới sự hoà tan

• Cho từng thìa đường vào cốc nước nóng và cốc nước lạnh, khuấy đều: trong cốc nước nóng đường tan nhanh hơn và nhiều hơn.
• Quy luật chung:
• Chất rắn thường tan tốt hơn trong nước nóng.
• Chất khí thì ngược lại, tan kém hơn khi nước nóng.
• Quá trình hoà tan chất rắn sẽ nhanh hơn nếu được khuấy, trộn hoặc nghiền nhỏ mịn.

Mục Em có biết (số liệu chứng minh):

→ Nhiệt độ càng cao, lượng đường tan được càng nhiều.

Em đã học (kiến thức cốt lõi)

• Chất tinh khiết chỉ có một chất, hỗn hợp có từ hai chất trở lên.
• Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất.
• Huyền phù là hỗn hợp rắn – lỏng không đồng nhất.
• Nhũ tương là hỗn hợp lỏng – lỏng không đồng nhất.
• Các chất có khả năng tan trong nước khác nhau.
• Khi tăng nhiệt độ: chất rắn tan nhiều và nhanh hơn, ngược lại chất khí tan ít hơn.

Em có biết (về đá vôi)

• Đá vôi được coi là không tan vì tan rất ít: 1 m³ nước chỉ hoà tan khoảng 15 g đá vôi.
• Qua hàng triệu năm, nước mưa, nước sông, nước biển ăn mòn núi đá vôi tạo nên nhiều hình thù khác nhau (ví dụ Hòn Trống Mái – Hạ Long ở Hình 16.6).

---

Câu hỏi Trang 59

Đề: Để hoà tan được nhiều muối ăn hơn, ta phải pha muối vào nước nóng hay lạnh? Vì sao?

Trả lời: Ta nên pha muối vào nước nóng.

Giải thích:

• Muối ăn là chất rắn, mà chất rắn thường tan tốt hơn trong nước nóng.
• Khi nhiệt độ tăng, các phân tử chuyển động nhanh hơn, giúp muối tan nhanh và tan được nhiều hơn so với nước lạnh.

---

Tóm tắt lý thuyết Trang 60 – Bài 17: Tách chất khỏi hỗn hợp

Mục tiêu bài học

• Trình bày được một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng.
• Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất dựa trên tính chất vật lí bằng cách lọc, cô cạn, chiết.

I. Nguyên tắc tách chất

• Trong tự nhiên và đời sống có nhiều hiện tượng tách chất (Hình 17.1):
• Phù sa nặng hơn nước nên lắng xuống đáy sông, tách khỏi nước.
• Muối ăn không bay hơi nên khi làm nước biển bay hơi sẽ thu được muối rắn.
• Nguyên tắc chung: Có thể tách các chất trong hỗn hợp dựa trên sự khác nhau về tính chất của chúng (khối lượng, khả năng bay hơi, độ tan...).

---

Câu hỏi mở đầu Trang 60

Đề: Từ xưa có câu "Đãi cát tìm vàng". Vậy người ta đã tách vàng ra khỏi cát như thế nào?

Trả lời:

• Người ta dựa vào sự khác nhau về khối lượng riêng giữa vàng và cát: vàng nặng hơn cát rất nhiều.
• Khi cho hỗn hợp cát lẫn vàng vào nước rồi đãi (lắc, gạn nhẹ), cát nhẹ sẽ trôi theo dòng nước, còn các hạt vàng nặng sẽ lắng đọng lại ở đáy mâm đãi.
• Nhờ vậy mà tách được vàng ra khỏi cát.

---

Câu hỏi Trang 60

Câu 1

Đề: Trên thực tế em thường gặp chất tinh khiết hay hỗn hợp? Vì sao chúng ta lại cần phải tách chất?

Trả lời:

• Trên thực tế em thường gặp hỗn hợp nhiều hơn chất tinh khiết. Ví dụ: nước sông, nước biển, không khí, đất, các loại thực phẩm... đều là hỗn hợp.
• Chúng ta cần tách chất vì:
• Để thu được chất tinh khiết phục vụ cho sản xuất và đời sống (như lấy muối từ nước biển, lấy đường tinh khiết, lọc nước sạch để uống).
• Để loại bỏ tạp chất, chất bẩn hoặc chất độc hại ra khỏi hỗn hợp.
• Để thu hồi chất có giá trị (như đãi vàng từ cát).

Câu 2

Đề: Lấy một số ví dụ về quá trình tách chất trong tự nhiên và trong đời sống mà em biết.

Trả lời:

Trong tự nhiên:

• Phù sa lắng xuống đáy sông, tách khỏi nước.
• Nước biển bay hơi tạo thành mây, để lại muối.
• Hơi nước trong không khí ngưng tụ thành mưa, tách khỏi không khí.

Trong đời sống:

• Làm muối từ nước biển bằng cách phơi nắng cho nước bay hơi.
• Lọc nước để loại bỏ cặn bẩn (dùng giấy lọc, bông, máy lọc nước).
• Đãi gạo để loại bỏ sạn, trấu.
• Vắt nước cốt chanh, lọc bã ra khỏi nước.
• Lọc bã cà phê khi pha cà phê.

---

Tóm lại, qua hai trang này các em cần nhớ: nhiệt độ ảnh hưởng tới sự hoà tan (chất rắn tan tốt trong nước nóng), và nguyên tắc tách chất là dựa vào sự khác nhau về tính chất giữa các chất. Có chỗ nào chưa rõ cứ hỏi thầy nhé!