Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 78
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 78–79
Trang 78 – Phần tổng kết bài trước
Trang 78 chủ yếu là phần "Em đã học" (tóm tắt kiến thức) và "Em có biết?" (mở rộng kiến thức). Tuy nhiên, có mục "Em có thể" chứa 2 yêu cầu cần trả lời.
Câu 1 (Em có thể)
Đề bài: Phân biệt được cơ thể sống và vật không sống.
Cách giải
| Tiêu chí | Cơ thể sống | Vật không sống |
|---|---|---|
| Trao đổi chất | Có (lấy thức ăn, nước, khí, thải chất thừa) | Không |
| Sinh trưởng (lớn lên) | Có | Không |
| Sinh sản | Có (tạo ra cơ thể mới) | Không |
| Cảm ứng (phản ứng với môi trường) | Có | Không |
| Cấu tạo từ tế bào | Có | Không |
Ví dụ:
- Cơ thể sống: con mèo, cây bàng, vi khuẩn.
- Vật không sống: hòn đá, cái bàn, cốc nước.
Đáp án: Cơ thể sống có đầy đủ các quá trình sống (trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản, cảm ứng) và được cấu tạo từ tế bào. Vật không sống không có các đặc điểm này.
Câu 2 (Em có thể)
Đề bài: Dựa vào các quá trình sống cơ bản của cơ thể sinh vật để có hành động phù hợp giúp chăm sóc và bảo vệ sinh vật.
Cách giải
Dựa vào từng quá trình sống, ta đưa ra hành động phù hợp:
| Quá trình sống | Hành động chăm sóc |
|---|---|
| Trao đổi chất | Cho vật nuôi ăn uống đầy đủ; tưới nước, bón phân cho cây |
| Sinh trưởng | Cung cấp đủ dinh dưỡng, ánh sáng để sinh vật phát triển |
| Sinh sản | Tạo điều kiện cho sinh vật sinh sản (ghép cành, ấp trứng...) |
| Cảm ứng | Không gây tiếng ồn lớn, không làm sinh vật sợ hãi |
| Bài tiết | Vệ sinh chuồng trại, không để môi trường ô nhiễm |
Đáp án: Hiểu các quá trình sống giúp ta biết cách cung cấp đủ thức ăn, nước uống, ánh sáng, giữ môi trường sạch sẽ và tạo điều kiện thuận lợi cho sinh vật phát triển, sinh sản.
Trang 79 – Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào
Câu hỏi (cuối trang 79)
Đề bài: Quan sát Hình 23.1, viết sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các cấp tổ chức của cơ thể từ thấp đến cao.
Cách 1 — Viết sơ đồ dạng mũi tên
Từ Hình 23.1, ta thấy các cấp tổ chức được sắp xếp từ nhỏ đến lớn:
Tế bào → Mô → Cơ quan → Hệ cơ quan → Cơ thể
Giải thích từng cấp:
- Tế bào: Đơn vị cấu tạo nhỏ nhất (ví dụ: tế bào cơ).
- Mô: Tập hợp các tế bào giống nhau, cùng thực hiện một chức năng (ví dụ: mô cơ).
- Cơ quan: Gồm nhiều mô khác nhau cùng hoạt động, thực hiện một chức năng nhất định (ví dụ: dạ dày).
- Hệ cơ quan: Gồm nhiều cơ quan phối hợp cùng thực hiện một chức năng chung (ví dụ: hệ tiêu hóa).
- Cơ thể: Gồm nhiều hệ cơ quan phối hợp hoạt động, tạo nên cơ thể hoàn chỉnh.
Cách 2 — Viết sơ đồ kèm ví dụ cụ thể
Tế bào cơ → Mô cơ → Dạ dày (cơ quan) → Hệ tiêu hóa (hệ cơ quan) → Cơ thể ngườiĐáp án: Sơ đồ các cấp tổ chức từ thấp đến cao: Tế bào → Mô → Cơ quan → Hệ cơ quan → Cơ thể
💡 Mẹo nhớ: "Tế – Mô – Cơ – Hệ – Thể" — nhớ 5 từ ngắn theo thứ tự, giống như xây nhà: viên gạch (tế bào) → bức tường (mô) → căn phòng (cơ quan) → tầng nhà (hệ cơ quan) → ngôi nhà (cơ thể).
🎯 Ghi nhớ: - Cơ thể đa bào có 5 cấp tổ chức: Tế bào → Mô → Cơ quan → Hệ cơ quan → Cơ thể. - Các tế bào giống nhau tập hợp thành mô; nhiều mô tạo thành cơ quan; nhiều cơ quan phối hợp thành hệ cơ quan; các hệ cơ quan hoạt động cùng nhau tạo nên cơ thể hoàn chỉnh.