Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 110
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 110–111
⚠️ Lưu ý nhỏ: Theo hình ảnh, đây là các trang 110 và 111, và dấu mộc chìm trên trang ghi "Chân trời sáng tạo" chứ không phải bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống". Cô giải theo đúng nội dung trang sách em gửi nhé.
Hai trang này gồm phần lý thuyết về nấm có hại, hai câu hỏi vận dụng, phần tổng kết "Em đã học", một hoạt động thực hành "Em có thể" và mục đọc thêm "Em có biết?". Phần có bài tập cần giải là 2 câu hỏi ở trang 110.
Câu 1
Đề bài: Dựa vào kiến thức về điều kiện phát triển của nấm, em hãy đưa ra biện pháp phòng tránh bệnh do nấm gây ra ở người.
Cách 1 — Suy từ điều kiện sống của nấm
Trước hết, ta nhớ lại nấm thích phát triển trong điều kiện nào:
- Môi trường ẩm ướt
- Nhiệt độ ấm áp
- Nơi tối tăm, bí, thiếu ánh sáng
- Vệ sinh kém sạch sẽ
Muốn phòng bệnh, ta làm ngược lại những điều kiện đó, tức là làm cho nấm khó sống:
Biện pháp phòng tránh bệnh do nấm gây ra ở người: - Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ: tắm rửa thường xuyên, lau khô người sau khi tắm, nhất là các kẽ ngón tay, ngón chân. - Giữ cơ thể và quần áo luôn khô ráo, không mặc đồ còn ẩm, không đi giày khi chân ướt. - Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, quần áo, giày dép với người khác. - Giữ nơi ở khô thoáng, đủ ánh sáng, vệ sinh môi trường xung quanh sạch sẽ. - Ăn uống hợp vệ sinh, không ăn thực phẩm đã bị nấm mốc.
Cách 2 — Cách trình bày theo bảng "điều kiện → biện pháp"
| Điều kiện nấm thích | Việc nên làm để phòng bệnh |
|---|---|
| Ẩm ướt | Giữ da, quần áo khô ráo |
| Tối, bí | Để nơi ở thoáng, đủ ánh sáng |
| Bẩn | Vệ sinh cá nhân và môi trường sạch sẽ |
| Lây qua đồ dùng | Không dùng chung đồ cá nhân |
Cách lập bảng này giúp em nhìn rõ mối liên hệ: cứ "chặn" điều kiện sống của nấm thì sẽ phòng được bệnh.
💡 Mẹo nhớ: "Nấm mê ẩm – tối – bẩn, ta sống khô – sáng – sạch thì nấm chẳng có cửa làm phiền."
Câu 2
Đề bài: Giải thích vì sao khi mua đồ ăn, thức uống chúng ta phải quan tâm đến màu sắc và hạn sử dụng.
Cách 1 — Giải thích theo từng yếu tố
Vì sao quan tâm đến màu sắc?
Thực phẩm tươi, còn dùng được thường có màu sắc tự nhiên. Khi bị hỏng, bị nấm mốc hay vi khuẩn xâm nhập, thực phẩm sẽ đổi màu (mốc xanh, mốc đen, ngả màu lạ) hoặc xuất hiện đốm mốc. Vì vậy, màu sắc bất thường là dấu hiệu cho thấy đồ ăn đã hỏng, không nên mua hoặc sử dụng.
Vì sao quan tâm đến hạn sử dụng?
Hạn sử dụng cho biết khoảng thời gian thực phẩm còn an toàn để dùng. Quá hạn, thực phẩm dễ bị nấm mốc, vi khuẩn phát triển, sinh ra độc tố gây hại cho sức khỏe.
Kết luận: Ta phải quan tâm đến màu sắc và hạn sử dụng để tránh mua phải thực phẩm đã bị nấm mốc, hư hỏng hoặc chứa độc tố, nhờ đó bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ ngộ độc và bệnh tật (kể cả nguy cơ ung thư khi ăn phải thức ăn bị mốc lâu dài).
Cách 2 — Liên hệ trực tiếp với bài học về nấm mốc
Bài học cho biết: nhiều loại nấm mốc chứa độc tố, ăn phải thực phẩm bị mốc (lạc mốc, bánh mốc...) sẽ hại sức khỏe và tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.
- Màu sắc giúp em phát hiện sớm vết mốc, sự biến màu → đó là lúc nấm mốc đã sinh sôi.
- Hạn sử dụng giúp em chọn đồ còn mới, chưa đến giai đoạn nấm mốc dễ phát triển.
Tóm lại, kiểm tra hai yếu tố này chính là cách đơn giản nhất để phòng tránh độc tố của nấm mốc ngay từ khâu mua hàng.
💡 Mẹo nhớ: "Mua đồ nhớ ngó màu và hạn, mốc rồi – quá đát thì gạt sang bên."
Phần không phải bài tập (ghi rõ để em không sót)
Mục "Em đã học" (trang 110): Đây là phần tóm tắt lý thuyết, không có câu hỏi. Nội dung chính:
- Nấm gồm nhiều loại, nhiều hình dạng, là sinh vật đơn bào hoặc đa bào nhân thực.
- Nấm có vai trò quan trọng: phân giải xác sinh vật, làm thực phẩm, làm dược liệu, dùng trong chế biến thực phẩm.
- Bên cạnh nấm có ích, có một số nấm gây ngộ độc và bệnh cho người, động vật, thực vật.
- Phòng bệnh do nấm: vệ sinh cá nhân và môi trường sạch sẽ, nơi ở khô ráo, đủ ánh sáng.
Mục "Em có thể" + "Tiến hành" (trang 110 – 111): Đây là hoạt động thực hành quan sát sự hình thành nấm mốc trên bánh mì ở hai điều kiện (trong tủ lạnh và ngoài không khí) để so sánh. Kết quả dự đoán: lát bánh để ngoài không khí (ấm, ẩm) sẽ mọc mốc nhanh hơn lát bánh trong ngăn mát tủ lạnh (lạnh). Từ đó rút ra cách bảo quản: giữ thực phẩm nơi khô, mát, lạnh để hạn chế nấm mốc.
Mục "Em có biết?" (trang 111): Đây là phần đọc thêm mở rộng, không có câu hỏi. Nội dung: "cây nấm" ta thấy chỉ là cơ quan sinh sản, cơ thể thật là hệ sợi nấm khổng lồ trong đất; và giới thiệu về địa y (sự cộng sinh giữa nấm và tảo).
🎯 Ghi nhớ: Nấm thích sống ở nơi ẩm – tối – bẩn, nên muốn phòng bệnh do nấm thì hãy giữ khô ráo – thoáng sáng – sạch sẽ. Khi mua thực phẩm, luôn kiểm tra màu sắc và hạn sử dụng để tránh ăn phải đồ bị nấm mốc, bảo vệ sức khỏe cho mình và gia đình.