Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 113
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 113–114
MỤC TIÊU BÀI HỌC
Bài thực hành này giúp em quan sát nấm bằng mắt thường, kính lúp, kính hiển vi và vẽ lại hình quan sát được.
I. CHUẨN BỊ
1. Thiết bị, dụng cụ
Dụng cụ quan sát:
- Kính hiển vi có vật kính 10× và 40×
- Dao mổ
- Lam kính
- Giấy thấm
- Nước cất
- Găng tay
- Kính lúp
Mẫu vật quan sát:
- Panh, kim mũi mác
- Lamen
- Ống nhỏ giọt
- Khăn trang
- Kính bảo vệ mắt (nếu có)
2. Mẫu vật
Mẫu vật đã bị mốc:
- Bánh mì
- Mẫu gỗ
- Quả cam
- Bánh chưng hoặc com
Mẫu nấm tươi:
- Mộc nhĩ
- Nấm rơm hoặc nấm hương, nấm đùi gà, nấm sò,...
- Nấm linh chi
⚠️ Lưu ý: Mẫu vật có thể thay đổi phù hợp với địa phương.
II. CÁCH TIẾN HÀNH
⚠️ Lưu ý an toàn: Rửa tay trước và sau khi làm thí nghiệm. Đảm bảo đúng quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm.
Hoạt động 1: Quan sát các loại nấm mốc mọc ở nhiều vật thể khác nhau
Cách giải
Bước 1: Quan sát bằng mắt thường
Quan sát màu sắc và cấu trúc đám mốc trên các mẫu vật bằng mắt thường và kính lúp.
Nhận xét: - Nấm mốc xuất hiện dưới dạng các đám có màu sắc khác nhau: xanh, trắng, đen, vàng,... - Mốc trên bánh mì thường có màu xanh lục hoặc trắng - Mốc trên quả cam có màu xanh lục hoặc xanh xám - Cấu trúc mốc có dạng sợi mịn, bông xốp
Bước 2: Quan sát cấu tạo sợi nấm mốc bằng kính hiển vi
Thực hiện theo 4 bước như Hình 33.2:
- Bước 1: Dùng panh gắp một đám mốc nhỏ lên lam kính
- Bước 2: Nhỏ 1 – 2 giọt nước cất lên đám mốc trên lam kính
- Bước 3: Dùng kim tách nhẹ đám mốc thành các mảnh nhỏ
- Bước 4: Đậy lamen lên, thấm nước thừa và quan sát bằng kính hiển vi ở vật kính 10× và 40×
Kết quả quan sát: - Nấm mốc có cấu tạo gồm nhiều sợi nấm mảnh, phân nhánh - Sợi nấm có thể nhìn thấy rõ dưới kính hiển vi - Một số sợi nấm có bào tử ở đầu (dạng hình cầu nhỏ)
Hoạt động 2: Quan sát một số loại nấm thường gặp
Cách giải
Bước 1: Quan sát hình dạng bên ngoài
Quan sát hình dạng của các mẫu nấm (đã chuẩn bị) bằng mắt thường và kính lúp hoặc tham khảo Hình 33.3.
Nhận xét về các loại nấm: Nấm rơm: - Có hình dạng giống cái ô nhỏ - Màu nâu nhạt đến nâu sẫm - Mọc thành cụm trên rơm rạ Nấm linh chi: - Có hình dạng như cái quạt - Màu đỏ nâu, bóng - Bề mặt có vân đồng tâm Mộc nhĩ: - Có hình dạng như cái tai - Màu đen hoặc nâu đen - Bề mặt nhẵn, hơi nhớt khi tươi
Bước 2: Quan sát cấu tạo mẫu vật
Quan sát các mẫu vật còn nguyên vẹn, sau đó dùng dao bổ dọc ở chính giữa thân và đối chiếu với Hình 33.4 để tìm ra các bộ phận có trong mẫu vật đã chuẩn bị.
Cấu tạo của một nấm đầm (nấm có cuống): Từ trên xuống dưới gồm: - Vảy nấm: phần trên cùng, có thể có hoặc không - Mũ nấm: phần rộng ở trên, hình ô - Phiến nấm: các phiến mỏng ở mặt dưới mũ nấm, nơi tạo bào tử - Cổ nấm: phần thu hẹp giữa mũ và cuống - Cuống nấm: phần thân dài, đỡ mũ nấm - Bao gốc: phần bao bọc ở gốc cuống - Sợi nấm: phần rễ, nằm trong đất hoặc trên cơ chất
💡 Mẹo nhớ: Cấu tạo nấm giống như cái ô: mũ nấm là tán ô, cuống nấm là cán ô, sợi nấm là phần giữ ô.
KẾT LUẬN
🎯 Ghi nhớ: - Nấm mốc có cấu tạo đơn giản, gồm nhiều sợi nấm mảnh, thường mọc thành đám trên thức ăn ẩm mốc - Nấm đầm (nấm lớn) có cấu tạo phức tạp hơn với các bộ phận: mũ nấm, phiến nấm, cuống nấm, sợi nấm - Cần rửa tay sạch sau khi tiếp xúc với nấm mốc để đảm bảo vệ sinh