Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 136
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 136–137
Bài 38: Đa dạng sinh học
Câu hỏi 1 (trang 136)
Đề bài: Kể tên các loại thực phẩm và đồ dùng của con người có nguồn gốc từ động vật và thực vật.
Cách giải
Thực phẩm có nguồn gốc từ động vật:
- Thịt (lợn, bò, gà, cá)
- Trứng (gà, vịt)
- Sữa (bò, dê)
- Mật ong
- Tôm, cua, mực
Thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật:
- Gạo, ngô, khoai, sắn (lương thực)
- Rau xanh (rau muống, cải, bắp cải)
- Trái cây (cam, xoài, chuối)
- Đậu, lạc, vừng
- Dầu ăn (dầu đậu nành, dầu dừa)
Đồ dùng có nguồn gốc từ động vật:
- Áo len (từ lông cừu)
- Túi xách, giày da (từ da bò, da trâu)
- Tơ tằm (từ con tằm)
Đồ dùng có nguồn gốc từ thực vật:
- Bàn, ghế, tủ (từ gỗ)
- Giấy (từ bột gỗ)
- Quần áo cotton (từ cây bông)
- Thuốc chữa bệnh (từ các cây thuốc)
- Cao su (từ cây cao su)
Đáp án: Con người sử dụng rất nhiều thực phẩm và đồ dùng có nguồn gốc từ động vật (thịt, trứng, sữa, da, lông) và thực vật (gạo, rau, gỗ, bông, cao su). Điều này cho thấy đa dạng sinh học có vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống con người.
Câu hỏi 2 (trang 137)
Đề bài:
- Quan sát Hình 38.7 và nêu các nguyên nhân gây suy giảm đa dạng sinh học.
- Kể thêm các hoạt động khác của con người có thể gây suy giảm đa dạng sinh học.
Cách giải
Câu 1: Các nguyên nhân gây suy giảm đa dạng sinh học (từ Hình 38.7):
| Hình | Nguyên nhân |
|---|---|
| a) | Phá rừng lấy đất canh tác, trồng cây công nghiệp |
| b) | Cháy rừng (do tự nhiên hoặc con người đốt) |
| c) | Săn bắt, bẫy động vật hoang dã trái phép |
| d) | Khai thác gỗ, chặt phá rừng |
| e) | Ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên quá mức |
Câu 2: Các hoạt động khác của con người gây suy giảm đa dạng sinh học:
- Xả rác thải, nước thải công nghiệp ra sông, biển → ô nhiễm nguồn nước, làm chết các sinh vật thủy sinh
- Sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học quá mức → tiêu diệt côn trùng có ích, ô nhiễm đất
- Xây dựng đô thị, nhà máy → thu hẹp môi trường sống tự nhiên của động thực vật
- Khai thác khoáng sản → phá hủy hệ sinh thái
- Du nhập các loài ngoại lai → cạnh tranh và tiêu diệt loài bản địa
- Buôn bán động vật hoang dã trái phép
Đáp án: Các nguyên nhân chính gây suy giảm đa dạng sinh học gồm: phá rừng, cháy rừng, săn bắt động vật hoang dã, khai thác gỗ trái phép, ô nhiễm môi trường. Ngoài ra còn có xả thải, dùng hóa chất nông nghiệp, đô thị hóa, du nhập loài ngoại lai.
Câu hỏi 3 (trang 137)
Đề bài: Quan sát Hình 38.8 và thực hiện các yêu cầu sau:
- Nêu sự suy giảm đa dạng sinh học do phá rừng. Phân tích những tác hại do suy giảm đa dạng sinh học từ việc phá rừng có thể gây ra.
- Nêu thêm những tác hại khác của suy giảm đa dạng sinh học, từ đó cho biết vì sao cần phải bảo vệ đa dạng sinh học.
Cách giải
Câu 1: Suy giảm đa dạng sinh học do phá rừng và tác hại:
Sự suy giảm:
- Phá rừng làm mất nơi sống của nhiều loài động vật và thực vật
- Nhiều loài bị mất nguồn thức ăn, nơi trú ẩn → số lượng giảm hoặc tuyệt chủng
- Hệ sinh thái rừng bị phá vỡ, chuỗi thức ăn bị đứt gãy
Tác hại (quan sát Hình 38.8):
- Xói mòn đất: Không có rễ cây giữ đất → đất bị rửa trôi, bạc màu
- Hạn hán: Mất rừng → giảm khả năng giữ nước → đất khô cằn, nứt nẻ
- Lũ lụt, sạt lở đất: Không có rừng chắn nước → nước mưa chảy tràn gây lũ quét, sạt lở (như hình cuối trong Hình 38.8)
- Biến đổi khí hậu: Mất rừng → giảm hấp thụ CO₂ → Trái Đất nóng lên
Câu 2: Những tác hại khác và lý do cần bảo vệ đa dạng sinh học:
Tác hại khác:
- Thiếu nguồn lương thực, thực phẩm cho con người
- Mất nguồn nguyên liệu làm thuốc chữa bệnh
- Mất nguồn nguyên vật liệu (gỗ, sợi, cao su...)
- Ô nhiễm không khí do thiếu cây xanh lọc khí
- Mất cảnh quan thiên nhiên, ảnh hưởng du lịch
Vì sao cần bảo vệ đa dạng sinh học:
- Đa dạng sinh học cung cấp thức ăn, nước sạch, không khí trong lành cho con người
- Giúp điều hòa khí hậu, giảm thiên tai
- Cung cấp nguyên liệu, thuốc chữa bệnh
- Tạo cảnh quan đẹp phục vụ đời sống tinh thần
- Duy trì sự cân bằng sinh thái, đảm bảo sự sống bền vững trên Trái Đất
Đáp án: Phá rừng gây mất nơi sống của sinh vật, dẫn đến xói mòn, hạn hán, lũ lụt, sạt lở đất và biến đổi khí hậu. Suy giảm đa dạng sinh học còn gây thiếu lương thực, mất nguồn thuốc, ô nhiễm môi trường. Vì vậy, bảo vệ đa dạng sinh học là bảo vệ chính cuộc sống của con người.
🎯 Ghi nhớ: - Đa dạng sinh học có vai trò cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, điều hòa khí hậu và tạo cảnh quan cho con người. - Nguyên nhân suy giảm: phá rừng, cháy rừng, săn bắt, ô nhiễm, đô thị hóa. - Hậu quả: mất cân bằng sinh thái, thiên tai, thiếu tài nguyên.
💡 Mẹo nhớ: "Rừng mất – Đất trôi – Nước lũ – Khí nóng" → 4 hậu quả dây chuyền khi phá rừng.