Giải Ngữ Văn 6 - Tập 1 trang 111

Tổng quan nội dung

Hai trang này giới thiệu văn bản "Cô Tô" của nhà văn Nguyễn Tuân - một bài văn tả cảnh thiên nhiên nổi tiếng về quần đảo Cô Tô thuộc tỉnh Quảng Ninh.

Nội dung chính:

• Trang 110-111 trình bày đoạn trích mô tả cảnh đẹp thiên nhiên Cô Tô
• Có các chú thích giải nghĩa từ ngữ khó
• Có 3 câu hỏi gợi mở để học sinh suy nghĩ:
• HÌNH DUNG: Từ "trận địa" khiến em hình dung con bão biển như thế nào?
• THEO DÕI: Tác giả quan sát và cảm nhận trận bão bằng những giác quan nào?
• THEO DÕI: Chú ý những từ ngữ miêu tả cảnh biển Cô Tô sau bão

---

Giải các câu hỏi gợi mở

Câu 1: HÌNH DUNG

Đề bài: Từ "trận địa" khiến em hình dung con bão biển như thế nào?

Cách giải

Bước 1: Tìm hiểu nghĩa của từ "trận địa"

• "Trận địa" là khu vực địa hình dùng để bố trí lực lượng chiến đấu
• Đây là từ ngữ quân sự, gắn với chiến tranh, giao tranh

Bước 2: Phân tích cách dùng từ trong văn bản

Tác giả viết: "Hình như gió bão chở chúng tôi lọt hết vào trận địa cánh cung bãi cát..."

• Tác giả dùng từ "trận địa" để ví biển cả khi có bão
• Điều này tạo hình ảnh mạnh mẽ, dữ dội

Bước 3: Hình dung con bão

Đáp án: Từ "trận địa" khiến em hình dung con bão biển như một trận chiến khốc liệt: - Gió bão như quân địch hung hãn, tấn công dữ dội - Sóng biển như đạn pháo, ầm ầm nổ vang - Con người như chiến sĩ, phải chống chọi, đối đầu với thiên nhiên - Không khí căng thẳng, nguy hiểm, đầy sức mạnh hủy diệt - Biển cả trở thành chiến trường, nơi diễn ra cuộc đấu tranh giữa con người và tự nhiên

💡 Mẹo nhớ: Từ "trận địa" = hình ảnh chiến tranh → bão biển = trận đánh dữ dội

---

Câu 2: THEO DÕI

Đề bài: Tác giả quan sát và cảm nhận trận bão bằng những giác quan nào?

Cách giải

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn mô tả cơn bão

Bước 2: Tìm các chi tiết liên quan đến giác quan

Bước 3: Tổng hợp đáp án

Đáp án: Tác giả quan sát và cảm nhận trận bão bằng ba giác quan chính: 1. Thị giác (mắt): Nhìn thấy gió bắn, sóng cát, bọt sóng, trời đất trắng mù 2. Thính giác (tai): Nghe tiếng gió quạt, tiếng gió ghê rợn, tiếng sóng ầm ầm 3. Xúc giác (da, cơ thể): Cảm nhận gió bắn vào người, đầu bật lên khi gió giật → Tác giả dùng nhiều giác quan để mô tả trận bão một cách sinh động, chân thực, giúp người đọc như được trải nghiệm cơn bão cùng tác giả.

---

Câu 3: THEO DÕI

Đề bài: Chú ý những từ ngữ miêu tả cảnh biển Cô Tô sau bão

Cách giải

Bước 1: Đọc đoạn văn mô tả cảnh biển sau bão (trang 111)

Bước 2: Gạch chân các từ ngữ miêu tả

Đoạn văn viết:

• "Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt"
• "Nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi"
• "Cát lại vàng giòn hơn nữa"
• "Cá có vàng tấm biết tích trong ngày động bão"
• "Lưới càng thêm nặng mẻ cá giả dối"
• "Trời đất trắng mù mù toàn bãi như là kẻ thù đã bắt đầu thả hơi ngạt"

Bước 3: Phân loại theo đặc điểm

Đáp án: Những từ ngữ miêu tả cảnh biển Cô Tô sau bão: 1. Về màu sắc: - "Xanh mượt" (cây cối) - "Lam biếc đậm đà" (nước biển) - "Vàng giòn" (cát) - "Vàng tấm" (cá) 2. Về độ trong, sạch: - "Trắng mù mù toàn bãi" - "Sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi" 3. Về sự sống động: - "Nặng mẻ cá giả dối" (lưới đầy cá) - "Cá có vàng tấm biết tích" (cá xuất hiện nhiều) → Cảnh biển sau bão được miêu tả tươi đẹp, trong lành, tràn đầy sức sống, hoàn toàn khác với cảnh bão dữ dội trước đó.

💡 Mẹo nhớ: Sau bão = thiên nhiên "tắm rửa" sạch sẽ → màu sắc rực rỡ, không khí trong lành

---

🎯 Ghi nhớ

• Văn bản "Cô Tô" của Nguyễn Tuân là bài văn tả cảnh thiên nhiên nổi tiếng
• Tác giả dùng nhiều giác quan để mô tả cảnh vật sinh động
• Cách dùng từ "trận địa" tạo hình ảnh bão biển mạnh mẽ, ấn tượng
• Cảnh biển trước và sau bão tương phản rõ rệt: dữ dội → thanh bình, tươi đẹp