Giải Ngữ Văn 6 - Tập 1 trang 121

TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 1

Đề bài: Theo em, nhan đề bài thơ có gì đặc biệt? Nhan đề ấy gợi lên ấn tượng, cảm xúc gì?

Cách giải

Bước 1: Nhận xét về nhan đề

Nhan đề "Trời xanh" có những điểm đặc biệt:

• Chỉ gồm 2 từ đơn giản, quen thuộc
• Là hình ảnh thiên nhiên gần gũi với mọi người
• Mang tính biểu tượng sâu sắc

Bước 2: Phân tích ấn tượng, cảm xúc

Nhan đề gợi lên:

• Ấn tượng về sự trong lành, rộng mở, tự do
• Cảm giác bình yên, thanh thản
• Niềm tin vào tương lai tươi sáng
• Khát vọng về cuộc sống tốt đẹp sau chiến tranh

Đáp án: Nhan đề "Trời xanh" đặc biệt ở chỗ ngắn gọn nhưng giàu hình ảnh và ý nghĩa. Nó gợi lên ấn tượng về sự trong lành, rộng mở của bầu trời hòa bình. Cảm xúc nổi bật là niềm vui, sự thanh thản và khát vọng về cuộc sống tươi đẹp sau những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

---

Câu 2

Đề bài: Em hiểu dụng thế nào về "tấm bản đồ rực rỡ"? Nhân vật trong bài thơ có cảm xúc như thế nào khi nhìn tấm bản đồ ấy?

Cách giải

Bước 1: Giải thích "tấm bản đồ rực rỡ"

"Tấm bản đồ rực rỡ" có thể hiểu:

• Là bản đồ Việt Nam thống nhất, hoàn chỉnh
• "Rực rỡ" thể hiện niềm vui, tự hào về đất nước
• Biểu tượng cho sự toàn vẹn lãnh thổ sau chiến tranh

Bước 2: Phân tích cảm xúc nhân vật

Nhân vật có cảm xúc:

• Xúc động, vui mừng khi nhìn thấy đất nước thống nhất
• Tự hào về quê hương
• Biết ơn những người đã hy sinh

Đáp án: "Tấm bản đồ rực rỡ" là hình ảnh bản đồ Việt Nam thống nhất, toàn vẹn sau chiến tranh. Từ "rực rỡ" thể hiện niềm vui, sự tự hào về đất nước. Nhân vật trong thơ có cảm xúc vô cùng xúc động, vui mừng và tự hào khi nhìn thấy đất nước hoàn chỉnh, đồng thời biết ơn những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

---

Câu 3

Đề bài: Tìm những chi tiết miêu tả về đẹp của dòng sông Mê Kông.

Cách giải

Bước 1: Đọc kỹ đoạn thơ về sông Mê Kông

Bước 2: Liệt kê các chi tiết miêu tả

Những chi tiết về vẻ đẹp sông Mê Kông:

1. "Sáng mùa thu lại còn buồm với trời xanh" - vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng
2. "Trúc đào tươi chim khuyên ria cánh suông dong long lanh" - thiên nhiên tươi tốt, lung linh
3. "Ta cõi áo lỏi dòng sống ta hát" - dòng sông gắn liền với đời sống con người
4. "Rừng núi lùi xa" - không gian rộng mở
5. "Đất phẳng thơ chan hoà" - vùng đất bằng phẳng, màu mỡ
6. "Sóng toả chân trời buồm trắng" - cảnh sắc bao la, thơ mộng
7. "Chín nhánh Mê Kông phù sa nổi vàng" - màu sắc rực rỡ của phù sa
8. "Ruộng bãi Mê Kông trổng không hết lúa" - sự phong phú, màu mỡ
9. "Bến nước Mê Kông tôm cá ngợp thuyền" - sự dồi dào của sản vật

Đáp án: Những chi tiết miêu tả vẻ đẹp sông Mê Kông gồm: buồm trắng với trời xanh mùa thu, trúc đào tươi, chim khuyên, suông long lanh, rừng núi lùi xa, đất phẳng chan hòa, sóng tỏa chân trời, chín nhánh phù sa vàng, ruộng lúa bất tận, bến nước tôm cá ngợp thuyền. Tất cả tạo nên bức tranh thiên nhiên phong phú, màu mỡ và thơ mộng.

---

Câu 4

Đề bài: Hình ảnh người nông dân Nam Bộ được tác giả khắc họa qua những chi tiết nào? Những chi tiết đó gợi cho em cảm nhận gì về con người nơi đây?

Cách giải

Bước 1: Tìm các chi tiết về người nông dân Nam Bộ

Các chi tiết khắc họa người nông dân:

1. "Mê Kông quần đê / Chín nhánh sông vàng"
2. "Nông dân Nam Bộ gõi đất nấm sương"
3. "Mồ hôi và bãi lấy thành đống lúa"
4. "Thành những tên độc lên nước mặt đều muôn ứa"
5. Liệt kê các địa danh: Hà Tiên, Gia Định, Long Châu, Gò Công, Gò Vấp, Đồng Tháp, Cà Mau

Bước 2: Phân tích cảm nhận về con người

Những chi tiết này cho thấy:

• Người nông dân cần cù, chịu khó ("gõi đất nấm sương")
• Lao động vất vả ("mồ hôi và bãi")
• Sáng tạo, biến đất đai thành của cải ("lấy thành đống lúa")
• Góp phần làm giàu cho đất nước ("thành những tên độc lên nước")
• Gắn bó với quê hương qua nhiều địa danh

Đáp án: Người nông dân Nam Bộ được khắc họa qua các chi tiết: quần đê chín nhánh sông, gõi đất nấm sương, mồ hôi và bãi lấy thành đống lúa, làm giàu cho đất nước qua nhiều vùng đất từ Hà Tiên, Gia Định đến Cà Mau. Những chi tiết này gợi cho em cảm nhận về con người nông dân Nam Bộ cần cù, chịu khó, lao động vất vả nhưng sáng tạo, biết biến đất đai thành của cải, góp phần làm giàu cho quê hương đất nước.

---

🎯 Ghi nhớ: Bài thơ "Trời xanh" của Nguyễn Hồng ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên và con người Nam Bộ sau hòa bình. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh sinh động về sông Mê Kông và người nông dân cần cù để thể hiện niềm tự hào, khát vọng xây dựng đất nước.