Giải Toán 6 - Tập 1 trang 117
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn ToĂ¡n · Trang 117–118
Hai trang này thuộc phần thực hành sử dụng phần mềm GeoGebra để vẽ các hình tứ giác đặc biệt. Đây là nội dung hướng dẫn thao tác trên máy tính, không phải bài tập tính toán thông thường. Mình sẽ tóm tắt lý thuyết và trả lời các câu hỏi xuất hiện trên trang nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Phần này hướng dẫn dùng GeoGebra Classic 5 để vẽ hình thoi, hình chữ nhật, hình vuông và giới thiệu một số tính năng hỗ trợ.
Kiến thức hình học cần nhớ làm nền cho các thao tác:
- Hình thoi: tứ giác có bốn cạnh bằng nhau, các cạnh đối song song.
- Hình chữ nhật: tứ giác có bốn góc vuông, các cạnh đối bằng nhau và song song.
- Hình vuông: vừa là hình chữ nhật vừa là hình thoi (bốn cạnh bằng nhau và bốn góc vuông).
Hoạt động 8: Vẽ hình thoi
Các bước thao tác trên GeoGebra:
- Vẽ đoạn thẳng $AB$.
- Vẽ đường tròn $(B; BA)$ tâm $B$ đi qua điểm $A$.
- Lấy điểm $C$ tùy ý trên đường tròn, vẽ đoạn $BC$.
- Vẽ đường thẳng qua $A$ song song $BC$ và đường thẳng qua $C$ song song $AB$, giao nhau tại $D$.
- Ẩn các đường phụ, nối $A$, $D$, $C$ để được hình thoi.
Câu hỏi trong khung: "Tứ giác $ABCD$ mới tạo ra có phải là hình thoi không?"
Trả lời: Có, $ABCD$ là hình thoi.
Lý do:
- Theo cách dựng, $AD \parallel BC$ và $CD \parallel AB$ nên $ABCD$ là hình bình hành.
- Vì $C$ nằm trên đường tròn $(B; BA)$ nên $BC = BA$, tức hai cạnh kề bằng nhau.
- Hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau thì là hình thoi.
Hoạt động 9: Vẽ hình chữ nhật và hình vuông
a) Đề xuất cách vẽ:
Vẽ hình chữ nhật (Hình T.8a):
- Vẽ đoạn thẳng $AB$.
- Qua $A$ và qua $B$ vẽ hai đường thẳng vuông góc với $AB$ (dùng công cụ Đường vuông góc).
- Trên hai đường vuông góc đó lấy hai điểm $D$, $C$ sao cho $AD = BC$.
- Nối $C$, $D$ ta được hình chữ nhật $ABCD$.
Vẽ hình vuông (Hình T.8b):
- Làm tương tự như hình chữ nhật, nhưng chọn $AD = AB$ (dùng đường tròn $(A; AB)$ để lấy $D$ sao cho $AD = AB$).
- Khi đó bốn cạnh bằng nhau và bốn góc vuông, ta được hình vuông.
b) Đo góc $CDA$ và nhận xét:
- Dùng công cụ Góc, nháy lần lượt vào ba điểm $C$, $D$, $A$.
- Kết quả: $\widehat{CDA} = 90^\circ$.
- Nhận xét: Góc $CDA$ là góc vuông, phù hợp với tính chất hình chữ nhật (và hình vuông) có bốn góc vuông.
Một số tính năng hỗ trợ (trang 117)
Trang này tổng hợp các thao tác cơ bản trên GeoGebra:
| Tính năng | Cách thực hiện |
|---|---|
| 1. Hiện giao diện Tiếng Việt | Các tùy chọn → Ngôn ngữ → Tiếng Việt |
| 2. Ẩn/hiện đối tượng | Nháy phải lên đối tượng → chọn "Hiển thị đối tượng" |
| 3. Xóa đối tượng | Cách 1: chọn đối tượng rồi nhấn Delete; Cách 2: nháy phải → chọn "Xóa" |
| 4. Đổi tên đối tượng | Nháy chọn đối tượng → nháy phải → chọn "Đổi tên" |
| 5. Ẩn/hiện hệ trục tọa độ và lưới | Chọn Vùng làm việc rồi nháy vào biểu tượng tương ứng |
Đây đều là phần thực hành phần mềm, các em nên mở GeoGebra làm theo từng bước để nắm chắc thao tác. Nếu cần, mình có thể hướng dẫn chi tiết hơn cách dùng từng công cụ nhé.