Giải Giáo Dục Công Dân 7 trang 37
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 37–38
PHẦN LUYỆN TẬP
Câu 1
Đề bài: Em cùng các bạn tham gia trò chơi "Tiếp sức": Kể về những tình huống gây căng thẳng cho học sinh trong cuộc sống. Các thành viên của mỗi đội lần lượt lên kể, nhóm nào kể được nhiều tình huống hơn trong cùng một khoảng thời gian sẽ thắng cuộc.
Cách giải
Bước 1: Hiểu yêu cầu trò chơi
- Đây là trò chơi theo nhóm, mỗi người lần lượt kể một tình huống
- Nhóm nào kể được nhiều tình huống trong thời gian quy định sẽ thắng
- Các tình huống phải liên quan đến căng thẳng của học sinh
Bước 2: Gợi ý các tình huống gây căng thẳng
Một số tình huống thường gặp: 1. Bị điểm kém môn học 2. Bị bạn bè xa lánh, cô lập 3. Mâu thuẫn với bạn thân 4. Bị thầy cô phê bình trước lớp 5. Áp lực thi cử, kiểm tra 6. Bố mẹ cãi nhau ở nhà 7. Bị bắt nạt ở trường 8. Không hoàn thành bài tập về nhà 9. Mất đồ dùng học tập quan trọng 10. Bị ốm nhưng phải đi học 11. Không được tham gia hoạt động yêu thích 12. Bị so sánh với bạn khác 13. Không đủ tiền ăn uống như bạn bè 14. Bị hiểu lầm bởi thầy cô hoặc bạn bè 15. Lo lắng về ngoại hình
💡 Mẹo chơi: Nhóm nên phân công trước các lĩnh vực (học tập, bạn bè, gia đình, sức khỏe...) để mỗi người chuẩn bị sẵn tình huống, tránh trùng lặp.
Câu 2
Đề bài: Hãy viết lại những suy nghĩ, lời nói tiêu cực sau đây thành những suy nghĩ, lời nói tích cực:
Câu 2a
Đề bài: Mình không thể chấp nhận được lời làm đó.
Cách giải
Phân tích:
- Câu tiêu cực thể hiện sự từ chối hoàn toàn, không chấp nhận
- Cần chuyển sang thái độ cởi mở, sẵn sàng học hỏi
Đáp án: "Mình sẽ cố gắng làm tốt hơn lần sau" hoặc "Mình cần học hỏi thêm để cải thiện"
Câu 2b
Đề bài: Chẳng ai quan tâm đến mình.
Cách giải
Phân tích:
- Câu tiêu cực thể hiện sự cô đơn, tự ti
- Cần chuyển sang nhìn nhận tích cực về mối quan hệ xung quanh
Đáp án: "Mình có gia đình, bạn bè luôn bên cạnh" hoặc "Mình sẽ chủ động chia sẻ để mọi người hiểu mình hơn"
Câu 2c
Đề bài: Bạn bè không thích chơi với mình.
Cách giải
Phân tích:
- Câu tiêu cực thể hiện sự tự ti trong quan hệ bạn bè
- Cần chuyển sang thái độ tích cực, tự tin hơn
Đáp án: "Mình sẽ tìm hiểu sở thích của bạn bè để cùng vui chơi" hoặc "Mình có thể kết bạn với nhiều người khác nhau"
Câu 2d
Đề bài: Mình làm gì cũng thất bại.
Cách giải
Phân tích:
- Câu tiêu cực thể hiện sự bi quan, mất tự tin
- Cần chuyển sang tư duy tích cực, nhìn nhận thất bại là bài học
Đáp án: "Mỗi lần thất bại là một bài học giúp mình tiến bộ" hoặc "Mình sẽ cố gắng và làm tốt hơn"
Câu 2e
Đề bài: Mình học thế này thì sẽ thi trượt mất.
Cách giải
Phân tích:
- Câu tiêu cực thể hiện sự lo lắng quá mức về kết quả
- Cần chuyển sang động lực phấn đấu
Đáp án: "Mình còn thời gian để ôn tập và cải thiện" hoặc "Mình sẽ lập kế hoạch học tập hợp lý để đạt kết quả tốt"
🎯 Ghi nhớ: Thay đổi cách suy nghĩ từ tiêu cực sang tích cực giúp em giảm căng thẳng và tự tin hơn trong cuộc sống.
Câu 3
Đề bài: Tập thở - Khi căng thẳng, sợ hãi, em có thể tập trung vào hơi thở của mình để giúp bản thân bình tĩnh lại và xử lí tình huống một cách tỉnh táo. Em hãy ghi lại cảm xúc, cảm nhận cơ thể của mình trước và sau khi thực hiện bài tập này.
Cách giải
Hướng dẫn thực hiện bài tập thở:
Bước 1: Chuẩn bị
- Ngồi trên ghế, thẳng lưng, thả lỏng cơ bắp
- Hai bàn chân vuông góc đặt trên mặt đất, tay đặt trên đùi
Bước 2: Thực hiện
- Hít vào bằng mũi tới đa để mở rộng lồng ngực
- Sau đó thở ra từ từ bằng miệng, môi chúm lại, giống như thổi sáo
- Hít vào nhẹ nhàng và đếm trong đầu chậm 1, 2, đến 2 thì thở ra
- Đếm trong đầu chậm 1, 2, 3, 4 (thời gian thở ra dài gấp đôi thời gian hít vào)
Bước 3: Lưu ý
- Khi hít thở, không cần gắng sức quá nhiều
- Chỉ cần hít sâu vừa sức và thở ra vừa sức
- Lặp đi lặp lại như vậy trong khoảng 3 đến 5 phút
Bước 4: Ghi lại cảm xúc
Mẫu ghi chép: Trước khi tập thở: - Cảm xúc: Lo lắng, căng thẳng, bồn chồn - Cơ thể: Tim đập nhanh, thở gấp, tay chân run nhẹ, đầu óc quay cuồng Sau khi tập thở: - Cảm xúc: Bình tĩnh hơn, thư giãn, thoải mái - Cơ thể: Tim đập đều, hơi thở nhẹ nhàng, cơ thể thả lỏng, đầu óc tỉnh táo
💡 Mẹo nhớ: Thở sâu = Bình tĩnh. Khi căng thẳng, hãy nhớ: "Hít vào 2 nhịp, thở ra 4 nhịp".
PHẦN VẬN DỤNG
Câu 1
Đề bài: Em hãy viết lại những tình huống thường gây căng thẳng cho bản thân, từ đó tìm ra nguyên nhân, lập kế hoạch phòng tránh để không bị rơi vào những tình huống này và cách ứng phó tích cực nếu vẫn gặp những tình huống đó.
Cách giải
Hướng dẫn làm bài:
Bước 1: Xác định tình huống gây căng thẳng
- Suy nghĩ về những lúc em cảm thấy lo lắng, sợ hãi, bất an
- Ghi lại cụ thể tình huống đó
Bước 2: Tìm nguyên nhân
- Tại sao tình huống đó lại xảy ra?
- Nguyên nhân từ đâu? (do bản thân, do người khác, do hoàn cảnh...)
Bước 3: Lập kế hoạch phòng tránh
- Em có thể làm gì để tránh tình huống này xảy ra?
- Chuẩn bị trước những gì?
Bước 4: Cách ứng phó tích cực
- Nếu vẫn gặp tình huống đó, em sẽ xử lý như thế nào?
Ví dụ minh họa: | Tình huống gây căng thẳng | Nguyên nhân | Cách phòng tránh | Cách ứng phó tích cực | |---|---|---|---| | Quên làm bài tập về nhà | Không ghi chép đầy đủ, chơi quên | Ghi bài tập vào sổ ngay khi thầy cô giao, đặt giờ nhắc nhở | Thành thật xin lỗi thầy cô, hứa hoàn thành bù và rút kinh nghiệm | | Bị bạn hiểu lầm | Nói không rõ ràng, thiếu giao tiếp | Nói chuyện rõ ràng, lắng nghe ý kiến bạn bè | Bình tĩnh giải thích, tìm hiểu nguyên nhân hiểu lầm | | Thi kém | Không ôn tập đầy đủ, học không có kế hoạch | Lập kế hoạch ôn tập từ sớm, học đều đặn mỗi ngày | Phân tích lỗi sai, tìm cách khắc phục, cố gắng lần sau |
💡 Mẹo nhớ: Phòng bệnh hơn chữa bệnh - Chuẩn bị tốt sẽ giảm căng thẳng!
Câu 2
Đề bài: Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng và biểu diễn một vở kịch ngắn về tâm lí căng thẳng của học sinh và cách ứng phó tích cực với tâm lí căng thẳng.
Cách giải
Hướng dẫn xây dựng vở kịch:
Bước 1: Chọn chủ đề và tình huống
- Chọn một tình huống căng thẳng phổ biến với học sinh
- Ví dụ: Áp lực thi cử, mâu thuẫn với bạn bè, lo lắng về kết quả học tập...
Bước 2: Xây dựng kịch bản
Mẫu kịch bản: "Vượt qua nỗi lo thi cử" Nhân vật: - An: Học sinh lo lắng trước kỳ thi - Bình: Bạn thân của An - Thầy giáo/Cô giáo Nội dung: Cảnh 1: An ngồi một mình, lo lắng - An: (Tự nói) "Mình học thế này chắc thi trượt mất. Mình không giỏi như các bạn..." - (An cúi đầu, tay run run, thở gấp) Cảnh 2: Bình đến động viên - Bình: "An ơi, sao trông cậu lo lắng thế?" - An: "Mình sợ thi kém lắm..." - Bình: "Cậu đã ôn bài chưa? Hay là mình cùng ôn nhé!" Cảnh 3: Thầy cô hướng dẫn - Thầy/Cô: "An à, thầy/cô thấy em lo lắng. Em hãy thử tập thở sâu để bình tĩnh nhé." - (An thực hiện bài tập thở) - An: "Em cảm thấy thoải mái hơn rồi ạ!" Cảnh 4: Kết thúc tích cực - An: "Mình sẽ lập kế hoạch ôn tập, không lo lắng quá nữa!" - Bình: "Đúng rồi! Chúng ta cùng cố gắng nhé!" - (Cả hai cười, vỗ tay)
Bước 3: Phân vai và tập dượt
- Phân công vai diễn cho từng thành viên
- Tập thoại, diễn xuất cảm xúc
- Chuẩn bị đạo cụ đơn giản (bàn, ghế, sách vở...)
Bước 4: Biểu diễn
- Diễn tự nhiên, thể hiện rõ cảm xúc
- Truyền tải thông điệp: Cách ứng phó tích cực với căng thẳng
🎯 Ghi nhớ: Vở kịch cần có 3 phần: Tình huống căng thẳng → Cách ứng phó → Kết quả tích cực. Diễn xuất chân thật để khán giả cảm nhận được thông điệp!
Tổng kết trang 37-38:
Hai trang này thuộc phần Luyện tập và Vận dụng của bài học về tâm lí căng thẳng. Các bài tập giúp học sinh:
- Nhận diện tình huống gây căng thẳng
- Chuyển đổi suy nghĩ tiêu cực thành tích cực
- Thực hành kỹ năng thở để giảm căng thẳng
- Lập kế hoạch phòng tránh và ứng phó
- Thể hiện hiểu biết qua hoạt động nhóm