Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 7 trang 38
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Hoạt Äá»™ng Trải Nghiệm · Trang 38–39
TRANG 38
Câu 1 — Hoạt động 2: Sắm vai thể hiện cách lắng nghe tích cực
Đề bài: Sắm vai thể hiện cách lắng nghe tích cực trong các tình huống sau:
Tình huống 1: Do ham chơi trò chơi điện tử nên Hảo quên cả thời gian dành cho học tập, lao động giúp gia đình. Mẹ lo lắng và nói với Hảo: "Gần đây con đã làm cho mẹ buồn. Từ nay, con chỉ được chơi trò chơi điện tử khi nào đã hoàn thành việc nhà và học, làm bài xong".
Tình huống 2: Hương muốn sau này trở thành công an nhưng bố mẹ cho rằng nghề này không phù hợp với con gái và đã khuyên Hương nên đi theo nghề giáo viên của mẹ. Hương cảm thấy bị áp đặt và tỏ ra khó chịu.
Trước khi giải, cô nhắc lại "lắng nghe tích cực" là gì cho dễ làm.
💡 Mẹo nhớ: Lắng nghe tích cực gồm 5 việc, nhớ theo câu "NHÌN – GẬT – HỎI – NHẮC – KHÔNG CẮT": - Nhìn: Nhìn vào người nói, mặt thân thiện. - Gật: Gật đầu, ờ vâng để báo "con đang nghe". - Hỏi: Hỏi lại điều chưa rõ. - Nhắc: Nhắc lại ý chính để chắc mình hiểu đúng. - Không cắt: Không ngắt lời, không cãi ngang.
Cách 1 — Sắm vai theo lời thoại mẫu
Em đóng vai nhân vật, nói và làm đúng theo các bước lắng nghe tích cực.
Tình huống 1 (vai Hảo):
Hảo nhìn mẹ, dừng tay chơi game lại (thể hiện sự tôn trọng).
Hảo: "Dạ, con xin lỗi mẹ. Đúng là mấy hôm nay con mải chơi game nên quên cả việc nhà và bài vở, làm mẹ phải lo." (nhận lỗi, nhắc lại điều mẹ nói)
Hảo: "Mẹ ơi, vậy ý mẹ là con chỉ chơi sau khi đã làm xong việc nhà và học bài đúng không ạ?" (hỏi lại cho rõ)
Hảo: "Con đồng ý ạ. Từ nay con sẽ làm bài và phụ việc nhà xong rồi mới chơi, mỗi ngày con chơi khoảng 30 phút thôi." (tiếp thu và đưa ra cam kết cụ thể)
Tình huống 2 (vai Hương):
Hương giữ bình tĩnh, không cãi ngay, ngồi nghe bố mẹ nói hết.
Hương: "Con cảm ơn bố mẹ đã quan tâm và lo cho tương lai của con." (cảm ơn, không tỏ ra khó chịu)
Hương: "Con hiểu là bố mẹ thấy nghề công an vất vả nên lo con gái sẽ cực phải không ạ?" (nhắc lại để hiểu đúng lo lắng của bố mẹ)
Hương: "Nhưng con thật sự rất thích nghề công an. Bố mẹ cho con nói rõ lý do, rồi mình cùng tìm hiểu thêm về nghề này được không ạ?" (bày tỏ mong muốn một cách lễ phép, đề nghị cùng trao đổi thay vì giận dỗi)
Cách 2 — Bảng gợi ý hành vi nên và không nên
Cách này giúp em tự kiểm tra mình đã lắng nghe tích cực chưa.
| Việc nên làm | Việc nên tránh |
|---|---|
| Nhìn vào mắt người nói, thái độ cầu thị | Bỏ tai ngoài, vừa nghe vừa làm việc khác |
| Nghe hết câu rồi mới trả lời | Cắt lời, cãi ngang |
| Hỏi lại, nhắc lại ý chính | Im lặng phụng phịu, tỏ vẻ khó chịu |
| Cảm ơn, nhận điểm đúng của lời góp ý | Phản ứng gắt, bỏ đi |
| Đưa ra cam kết hoặc đề nghị cùng bàn bạc | Hứa cho qua chuyện rồi không làm |
Áp dụng cho cả hai tình huống: Hảo và Hương đều nên nghe hết – hiểu đúng – đáp lại lễ phép – thể hiện thiện chí thay đổi hoặc thương lượng. Riêng Hương, thay vì khó chịu, bạn nên bình tĩnh bày tỏ nguyện vọng để bố mẹ hiểu mình hơn.
Câu 2 — Hoạt động 3: Rèn luyện kĩ năng lắng nghe tích cực trong gia đình
Đề bài: Thực hiện lắng nghe tích cực bố mẹ, người thân trong cuộc sống hằng ngày, tiếp thu ý kiến xác đáng của họ và thay đổi hành vi chưa phù hợp.
Cách giải — Gợi ý thực hành tại nhà
Đây là hoạt động vận dụng, em làm thật ở nhà rồi ghi lại kết quả. Em có thể làm theo các bước sau:
Bước 1: Mỗi ngày chọn một lúc bố mẹ, ông bà nhắc nhở hoặc góp ý, em chú ý lắng nghe đầy đủ.
Bước 2: Khi nghe, em áp dụng 5 việc của lắng nghe tích cực (nhìn, gật, hỏi, nhắc lại, không cắt lời).
Bước 3: Chọn ra những ý kiến đúng, hợp lý (gọi là "ý kiến xác đáng") và làm theo.
Bước 4: Thay đổi việc làm chưa tốt, ví dụ:
- Bố mẹ nhắc đi ngủ sớm → em tắt điện thoại sớm hơn.
- Bố mẹ nhắc gọn gàng → em dọn bàn học, gấp chăn màn.
- Ông bà nhắc lễ phép chào hỏi → em chủ động chào khách.
Ví dụ ghi lại một lần thực hành:
Tối thứ Ba, mẹ nhắc em hay để bát đũa bừa bộn sau khi ăn. Em đã nghe hết, không cãi, nói: "Con xin lỗi mẹ, từ mai con sẽ rửa bát ngay sau khi ăn." Mấy hôm nay em đã làm đúng và mẹ rất vui.
💡 Mẹo nhớ: Lắng nghe tốt là "Nghe đúng – Hiểu đúng – Làm đúng". Nghe rồi để đó thì chưa phải lắng nghe tích cực.
Câu 3 — Đánh giá Chủ đề 5
Đề bài: Tự đánh giá mức độ em đạt được sau Chủ đề 5:
- Thể hiện được ít nhất 3 kĩ năng chăm sóc người thân trong các tình huống bị mệt hoặc ốm.
- Thể hiện được ít nhất 5 kĩ năng lắng nghe tích cực khi tiếp nhận những ý kiến đóng góp của người thân.
- Lập được kế hoạch lao động tại gia đình của bản thân.
- Thực hiện được kế hoạch đã lập.
Mức độ em đạt được: Đạt / Chưa đạt.
Cách giải — Hướng dẫn tự đánh giá
Em đối chiếu bản thân với từng tiêu chí, rồi tự đánh dấu. Đây là phần để em tự nhìn lại mình nên không có đáp án cố định. Cô gợi ý cách đối chiếu:
| Tiêu chí | Em làm được chưa? (ví dụ) |
|---|---|
| 3 kĩ năng chăm sóc người ốm | Đo nhiệt độ, lấy nước/thuốc, nấu cháo, hỏi han động viên |
| 5 kĩ năng lắng nghe tích cực | Nhìn người nói, gật đầu, hỏi lại, nhắc lại ý, không ngắt lời |
| Lập kế hoạch lao động ở nhà | Đã viết được bảng việc nhà theo tuần chưa |
| Thực hiện kế hoạch | Đã làm theo bảng được bao nhiêu phần |
Nếu em đạt được phần lớn các tiêu chí trên thì tự đánh giá là Đạt. Nếu còn nhiều việc chưa làm được, em ghi Chưa đạt và đặt mục tiêu cố gắng thêm.
TRANG 39
Trang này không có bài tập.
Đây là trang mở đầu của Chủ đề 6: EM VỚI CỘNG ĐỒNG, chỉ giới thiệu mục tiêu của chủ đề kèm hình ảnh ruộng bậc thang.
Tóm tắt nội dung – MỤC TIÊU của Chủ đề 6:
- Thể hiện được hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hóa khi tham gia các hoạt động trong cộng đồng.
- Tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người, không đồng tình với những hành vi kì thị về giới tính, dân tộc, địa vị xã hội.
- Tham gia các hoạt động thiện nguyện, nhân đạo và vận động người thân, bạn bè cùng tham gia.
- Giới thiệu được những truyền thống đáng tự hào của địa phương mình.
🎯 Ghi nhớ: Lắng nghe tích cực không chỉ là "nghe" mà là nghe đúng, hiểu đúng và thay đổi cho tốt hơn. Trong gia đình, biết lắng nghe và lễ phép bày tỏ nguyện vọng sẽ giúp em hiểu người thân hơn và được mọi người tôn trọng.