Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 25

Hai trang này thuộc bài về Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học. Phần lớn là lý thuyết và hình bảng tuần hoàn. Phần có câu hỏi nằm trong khung "?" ở trang 24 gồm 2 câu. Mình giải đầy đủ cả 2 câu nhé.

Trước khi vào bài, nhắc lại 3 nguyên tắc sắp xếp đã nêu trong sách:

• Các nguyên tố được xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.
• Các nguyên tố trong cùng một hàng (chu kì) có cùng số lớp electron.
• Các nguyên tố trong cùng một cột (nhóm) có tính chất gần giống nhau.

---

Câu 1

Đề bài: Dựa vào đặc điểm nào về cấu tạo nguyên tử để sắp xếp các nguyên tố vào hàng, vào cột trong bảng tuần hoàn?

Cách giải

Ta xét hai đặc điểm về cấu tạo nguyên tử: số lớp electron và số electron ở lớp ngoài cùng.

Xếp vào hàng (gọi là chu kì):

• Các nguyên tố cùng một hàng thì có cùng số lớp electron trong nguyên tử.
• Ví dụ: nguyên tử nào có 2 lớp electron thì cùng nằm ở hàng thứ 2.

Xếp vào cột (gọi là nhóm):

• Các nguyên tố cùng một cột thì có số electron ở lớp ngoài cùng giống nhau.
• Vì lớp ngoài cùng giống nhau nên chúng có tính chất hóa học gần giống nhau.

Đáp án: - Xếp vào hàng (chu kì): dựa vào số lớp electron của nguyên tử. Cùng hàng thì cùng số lớp electron. - Xếp vào cột (nhóm): dựa vào số electron ở lớp ngoài cùng. Cùng cột thì số electron lớp ngoài cùng giống nhau, nên tính chất gần giống nhau.

💡 Mẹo nhớ: "Hàng nhìn lớp, cột nhìn ngoài cùng." Hàng đếm số lớp electron, cột nhìn electron lớp ngoài cùng.

---

Câu 2

Đề bài: Sử dụng bảng tuần hoàn, hãy cho biết các nguyên tố nào trong số các nguyên tố Li, Na, C, O có cùng số lớp electron trong nguyên tử.

Cách 1 — Đếm số lớp electron từ cấu hình

Ta viết sự sắp xếp electron theo từng lớp cho mỗi nguyên tố (dựa vào số hiệu nguyên tử trong bảng tuần hoàn).

Lithium (Li), số hiệu = 3, có 3 electron:

• Lớp 1: 2 electron
• Lớp 2: 1 electron
• → Có 2 lớp electron.

Carbon (C), số hiệu = 6, có 6 electron:

• Lớp 1: 2 electron
• Lớp 2: 4 electron
• → Có 2 lớp electron.

Oxygen (O), số hiệu = 8, có 8 electron:

• Lớp 1: 2 electron
• Lớp 2: 6 electron
• → Có 2 lớp electron.

Sodium (Na), số hiệu = 11, có 11 electron:

• Lớp 1: 2 electron
• Lớp 2: 8 electron
• Lớp 3: 1 electron
• → Có 3 lớp electron.

So sánh: Li, C, O đều có 2 lớp electron; còn Na có 3 lớp.

Cách 2 — Nhìn nhanh vị trí hàng (chu kì) trên bảng tuần hoàn

Vì các nguyên tố cùng một hàng có cùng số lớp electron, ta chỉ cần xem chúng nằm ở hàng (chu kì) nào.

• Li nằm ở chu kì 2 → 2 lớp electron.
• C nằm ở chu kì 2 → 2 lớp electron.
• O nằm ở chu kì 2 → 2 lớp electron.
• Na nằm ở chu kì 3 → 3 lớp electron.

Ba nguyên tố Li, C, O cùng nằm ở chu kì 2 nên có cùng số lớp electron.

Đáp án: Ba nguyên tố Li, C và O có cùng số lớp electron (đều có 2 lớp electron). Riêng Na có 3 lớp electron nên khác nhóm còn lại.

💡 Mẹo nhớ: Số thứ tự của hàng (chu kì) chính là số lớp electron. Cùng hàng là cùng số lớp.

---

🎯 Ghi nhớ: - Bảng tuần hoàn xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân. - Hàng (chu kì): cùng số lớp electron — số thứ tự hàng = số lớp electron. - Cột (nhóm): cùng số electron lớp ngoài cùng → tính chất gần giống nhau. - Li, C, O cùng có 2 lớp electron; Na có 3 lớp electron.