Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 35
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 35–36
⚠️ Lưu ý: Hình ảnh được cung cấp là trang 34 và trang 35 của sách. Mình sẽ giải đầy đủ các câu hỏi xuất hiện trong hai trang này.
📚 Phần I — Câu hỏi về Hợp chất (cuối trang 34)
Câu 1
Đề bài: Hãy trình bày sự khác biệt giữa đơn chất oxygen và hợp chất carbon dioxide về thành phần nguyên tố và vai trò của chúng đối với sự sống và sự cháy.
Cách 1 — Lập bảng so sánh
Ta lần lượt xét hai mặt: thành phần nguyên tố và vai trò.
a) Về thành phần nguyên tố:
| Tiêu chí | Oxygen (O₂) | Carbon dioxide (CO₂) |
|---|---|---|
| Loại chất | Đơn chất | Hợp chất |
| Số nguyên tố | 1 nguyên tố (O) | 2 nguyên tố (C và O) |
| Cấu tạo phân tử | 2 nguyên tử O | 1 nguyên tử C và 2 nguyên tử O |
b) Về vai trò đối với sự sống và sự cháy:
- Oxygen:
- Duy trì sự sống: con người, động vật và thực vật đều cần oxygen để hô hấp.
- Duy trì sự cháy: hầu hết các phản ứng cháy đều cần oxygen.
- Carbon dioxide:
- Đối với sự sống: là nguyên liệu cho cây xanh quang hợp tạo ra chất hữu cơ và khí oxygen. Tuy nhiên, nếu hít phải nhiều CO₂ con người sẽ ngạt thở.
- Đối với sự cháy: không duy trì sự cháy, ngược lại CO₂ còn được dùng để dập tắt đám cháy (bình chữa cháy CO₂).
Kết luận: - Oxygen là đơn chất (1 nguyên tố), duy trì sự sống và sự cháy. - Carbon dioxide là hợp chất (2 nguyên tố), cần cho quang hợp nhưng không duy trì sự cháy mà còn dập tắt sự cháy.
Cách 2 — Trình bày theo dạng đoạn văn
Oxygen được tạo nên từ một nguyên tố hóa học là O nên nó là đơn chất. Carbon dioxide được tạo nên từ hai nguyên tố hóa học là C và O nên nó là hợp chất.
Về vai trò: Oxygen vừa duy trì sự sống (hô hấp) vừa duy trì sự cháy. Còn carbon dioxide thì cần cho cây xanh quang hợp nhưng không duy trì sự cháy, thậm chí có thể dập tắt đám cháy.
Câu 2
Đề bài: Hãy dự đoán số lượng của các đơn chất nhiều hơn hay ít hơn số lượng của các hợp chất. Giải thích.
Cách giải
Dự đoán: Số lượng đơn chất ít hơn rất nhiều so với số lượng hợp chất.
Giải thích:
- Hiện nay, người ta đã biết khoảng 118 nguyên tố hóa học. Mỗi nguyên tố thường tạo nên một (hoặc một vài) đơn chất, nên tổng số đơn chất chỉ có khoảng vài trăm chất.
- Trong khi đó, hợp chất được tạo nên từ hai hoặc nhiều nguyên tố hóa học kết hợp với nhau. Với 118 nguyên tố, chúng có thể kết hợp với nhau theo rất nhiều cách khác nhau (về số lượng nguyên tố, về tỉ lệ nguyên tử, về cách sắp xếp...).
- Vì vậy, số hợp chất tạo ra lớn hơn rất nhiều so với số đơn chất. Hiện nay người ta đã biết hàng chục triệu hợp chất khác nhau.
Đáp án: Số lượng đơn chất ít hơn số lượng hợp chất, vì từ một số ít các nguyên tố có thể kết hợp tạo ra rất nhiều hợp chất khác nhau.
💡 Mẹo nhớ: "Ít nguyên tố — Nhiều hợp chất". Giống như chỉ với 26 chữ cái tiếng Anh có thể tạo ra hàng triệu từ khác nhau.
🧪 Phần II — Câu hỏi về Khối lượng phân tử (giữa trang 35)
Câu 3
Đề bài: Sử dụng giá trị khối lượng nguyên tử của một số nguyên tố trong bảng tuần hoàn để tính khối lượng phân tử của các chất được biểu diễn trong Hình 5.3a và Hình 5.3b.
Cách 1 — Tính trực tiếp theo công thức
Bước 1: Xác định khối lượng nguyên tử các nguyên tố (tra bảng tuần hoàn):
- Nguyên tố nitrogen (N): khối lượng nguyên tử ≈ 14 amu
- Nguyên tố carbon (C): khối lượng nguyên tử ≈ 12 amu
- Nguyên tố hydrogen (H): khối lượng nguyên tử ≈ 1 amu
Bước 2: Tính khối lượng phân tử của Nitrogen (Hình 5.3a)
Phân tử nitrogen gồm 2 nguyên tử N liên kết với nhau.
Khối lượng phân tử nitrogen = 2 × 14 = 28 (amu)
Bước 3: Tính khối lượng phân tử của Methane (Hình 5.3b)
Phân tử methane gồm 1 nguyên tử C và 4 nguyên tử H.
Khối lượng phân tử methane = 1 × 12 + 4 × 1 = 12 + 4 = 16 (amu)
Đáp án: - Khối lượng phân tử nitrogen = 28 amu - Khối lượng phân tử methane = 16 amu
Cách 2 — Trình bày dạng tổng quát
Áp dụng công thức:
Khối lượng phân tử = Tổng khối lượng các nguyên tử trong phân tử
| Phân tử | Cấu tạo | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|---|
| Nitrogen (N₂) | 2 N | 2 × 14 | 28 amu |
| Methane (CH₄) | 1 C + 4 H | 1 × 12 + 4 × 1 | 16 amu |
💡 Mẹo nhớ: Tính khối lượng phân tử = "Đếm số nguyên tử mỗi loại × khối lượng nguyên tử của loại đó, rồi cộng tất cả lại".
🎯 Ghi nhớ: - Đơn chất được tạo nên từ một nguyên tố hóa học (ví dụ: O₂, N₂). - Hợp chất được tạo nên từ hai hoặc nhiều nguyên tố hóa học (ví dụ: H₂O, CO₂, CH₄). - Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm các nguyên tử liên kết với nhau và mang đầy đủ tính chất hóa học của chất. - Khối lượng phân tử = tổng khối lượng các nguyên tử trong phân tử, đơn vị là amu. - Số hợp chất nhiều hơn số đơn chất rất nhiều vì các nguyên tố có thể kết hợp theo vô số cách khác nhau.
