Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 103

📝 Lưu ý: Hình ảnh cung cấp gồm trang 102 và 103. Mình sẽ giải đầy đủ tất cả câu hỏi xuất hiện trên hai trang này.

---

📄 Trang 102

Câu hỏi (mục 3 – Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng trong quang hợp)

Đề bài: Quan sát Hình 22.2 và đọc thông tin trên để trả lời câu hỏi: Những chất nào được trao đổi giữa tế bào lá với môi trường và dạng năng lượng nào được chuyển hoá trong quá trình quang hợp?

Cách giải

Bước 1: Xác định các chất đi vào và đi ra ở lá cây

Quan sát Hình 22.2, ta thấy:

• Các chất đi vào lá (lấy từ môi trường):
• Nước (H₂O) – được hút từ rễ lên qua thân, đi vào lá
• Khí carbon dioxide (CO₂) – đi từ không khí qua khí khổng vào lá
• Chất đi ra môi trường (do lá thải ra):
• Khí oxygen (O₂) – thoát ra ngoài qua khí khổng

Bước 2: Xác định dạng năng lượng được chuyển hoá

• Lá cây hấp thụ năng lượng ánh sáng (quang năng) từ Mặt Trời nhờ chất diệp lục.
• Quang năng đó được chuyển hoá thành hoá năng, dự trữ trong các hợp chất hữu cơ như glucose, tinh bột.

Trả lời: - Các chất được trao đổi giữa tế bào lá với môi trường gồm: nước, carbon dioxide (đi vào lá) và oxygen (thải ra ngoài). - Dạng năng lượng được chuyển hoá: quang năng (năng lượng ánh sáng) chuyển thành hoá năng dự trữ trong chất hữu cơ.

💡 Mẹo nhớ: "Vào nước với CO₂, ra khí oxygen – Ánh sáng hoá thành hoá năng trong cây."

---

📄 Trang 103

Câu 1

Đề bài: Đọc thông tin trên và quan sát Hình 22.3 rồi hoàn thành nội dung theo mẫu Bảng 22.2 (về các bộ phận của lá: phiến lá, lục lạp, gân lá, khí khổng).

Cách giải

Dựa vào thông tin trong bài và Hình 22.3, ta điền bảng như sau:

Đáp án: Mỗi bộ phận của lá đều có cấu tạo phù hợp với chức năng quang hợp – phiến lá nhận ánh sáng, lục lạp hấp thụ năng lượng và tổng hợp chất hữu cơ, gân lá vận chuyển, khí khổng trao đổi khí.

💡 Mẹo nhớ: "Phiến hứng sáng – Lục tổng hợp – Gân vận chuyển – Khổng trao khí."

---

Câu 2

Đề bài: Ở các loài cây có lá biến đổi như xương rồng, cành giao,... bộ phận nào trên cây sẽ thực hiện quá trình quang hợp?

Cách 1 — Suy luận từ chức năng của diệp lục

Bước 1: Nhắc lại điều kiện để quang hợp xảy ra

Quang hợp chỉ xảy ra ở những bộ phận có chứa diệp lục (chất màu xanh trong lục lạp), vì diệp lục mới hấp thụ được ánh sáng để tạo chất hữu cơ.

Bước 2: Xét đặc điểm của xương rồng, cành giao

• Cây xương rồng: lá đã biến đổi thành gai (để giảm thoát hơi nước trong môi trường khô hạn). Gai không có diệp lục nên không quang hợp được. Tuy nhiên, thân cây xương rồng có màu xanh, chứa diệp lục.
• Cây cành giao: lá tiêu giảm gần như mất hẳn, các cành (thân nhỏ) màu xanh chứa diệp lục.

Bước 3: Kết luận

Ở những loài cây này, thân cây (cành) màu xanh sẽ đảm nhận chức năng quang hợp thay cho lá.

Cách 2 — Quan sát màu sắc của cây

Nhìn vào cây xương rồng hay cành giao, ta thấy phần nào có màu xanh lục thì phần đó có chứa diệp lục, đó chính là nơi quang hợp diễn ra. Do đó, thân (cành) xanh là bộ phận làm nhiệm vụ quang hợp.

Đáp án: Ở cây xương rồng, cành giao và các loài cây có lá biến đổi, thân (hoặc cành) màu xanh sẽ thực hiện chức năng quang hợp, vì chúng có chứa diệp lục.

💡 Mẹo nhớ: "Cứ chỗ nào xanh là nơi quang hợp – diệp lục ở đâu, ánh sáng đến đó."

---

📚 Mục "Em có thể" (gợi ý vận dụng – trang 103)

Đây là phần định hướng vận dụng, không bắt buộc trả lời. Tuy nhiên mình gợi ý ngắn gọn để các em tham khảo:

1. Vì sao nhiều loại cây trồng trong nhà vẫn sống bình thường dù không có ánh nắng mặt trời?

Vì những cây này (như trầu bà, lưỡi hổ, kim tiền,...) là cây ưa bóng, chỉ cần ánh sáng yếu (đèn, ánh sáng khuếch tán qua cửa sổ) là đã đủ để quang hợp duy trì sự sống.

2. Ý nghĩa của việc để cây xanh trong phòng khách:

• Cây hút khí CO₂ và thải khí O₂, giúp không khí trong lành hơn.
• Một số cây còn hấp thụ bụi, lọc chất độc trong không khí.
• Tạo cảm giác thư giãn, gần gũi thiên nhiên, làm đẹp không gian sống.

3. Biện pháp chăm sóc và bảo vệ lá cây:

• Tưới nước đầy đủ, không để lá bị khô héo.
• Thường xuyên lau bụi trên lá để khí khổng không bị bịt kín.
• Bón phân hợp lý, phòng trừ sâu bệnh hại lá.
• Không bẻ, hái lá bừa bãi.

---

🎯 Ghi nhớ: - Phương trình quang hợp: Nước + Carbon dioxide → (Ánh sáng, Diệp lục) → Glucose + Oxygen - Lá là cơ quan chủ yếu thực hiện quang hợp nhờ có phiến lá rộng – lục lạp chứa diệp lục – gân lá – khí khổng. - Ở cây có lá biến đổi (xương rồng, cành giao), thân xanh sẽ thay lá làm nhiệm vụ quang hợp. - Trong quang hợp: quang năng → hoá năng, đồng thời cây trao đổi khí (lấy CO₂, thải O₂) với môi trường.