Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 120

Bài 28: Trao đổi khí ở sinh vật (tiếp theo)

Trang này chứa phần lý thuyết về quá trình trao đổi khí ở động vật và 4 câu hỏi thảo luận nhóm.

---

Câu 1

Đề bài: Quan sát Hình 28.2, cho biết tên cơ quan trao đổi khí ở giun đất, cá, châu chấu và mèo.

Cách giải

Bước 1: Quan sát từng hình trong Hình 28.2

Bước 2: Xác định cơ quan trao đổi khí của mỗi loài

Đáp án: - Giun đất: trao đổi khí qua da - Châu chấu: trao đổi khí qua hệ thống ống khí - Cá: trao đổi khí qua mang - Mèo: trao đổi khí qua phổi

💡 Mẹo nhớ: "Giun da - Châu ống - Cá mang - Mèo phổi" (Nhớ theo thứ tự từ đơn giản đến phức tạp)

---

Câu 2

Đề bài: Quan sát Hình 28.3, mô tả đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở động vật.

Cách giải

Bước 1: Quan sát sơ đồ Hình 28.3

Bước 2: Mô tả đường đi của khí

Đáp án: Đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở động vật: Chiều đi vào: - Khí O₂ từ môi trường → đi qua cơ quan trao đổi khí (da, hệ thống ống khí, mang hoặc phổi) → vào máu → đến tất cả các tế bào trong cơ thể Chiều đi ra: - Khí CO₂ từ các tế bào → vào máu → đến cơ quan trao đổi khí → thải ra môi trường

---

Câu 3

Đề bài: Quan sát Hình 28.4, mô tả đường đi của khí O₂ và CO₂ qua các cơ quan của hệ hô hấp ở người.

Cách giải

Bước 1: Quan sát Hình 28.4 (sơ đồ hệ hô hấp ở người)

Bước 2: Mô tả đường đi của O₂ và CO₂

Đáp án: Đường đi của khí O₂ (khi hít vào): - Không khí đi vào qua mũi → hầu → thanh quản → khí quản → phế quản → phổi (phế nang) - Tại phế nang: O₂ khuếch tán qua thành phế nang vào máu → đến các tế bào trong cơ thể Đường đi của khí CO₂ (khi thở ra): - CO₂ từ các tế bào → vào máu → đến phổi (phế nang) - Tại phế nang: CO₂ khuếch tán từ máu vào phế nang → phế quản → khí quản → thanh quản → hầu → mũi → ra ngoài môi trường

💡 Mẹo nhớ: "Mũi - Hầu - Thanh - Khí - Phế - Phổi" (đường dẫn khí từ ngoài vào trong)

---

Câu 4

Đề bài: Điều gì sẽ xảy ra nếu đường dẫn khí bị tắc nghẽn? Nêu những việc làm có lợi cho quá trình trao đổi khí ở người.

Cách giải

Phần a: Nếu đường dẫn khí bị tắc nghẽn

Đáp án: Khi đường dẫn khí bị tắc nghẽn: - Không khí không thể vào phổi hoặc vào rất ít - Cơ thể thiếu O₂ để cung cấp cho các tế bào - CO₂ không được thải ra ngoài, tích tụ trong cơ thể - Gây ra tình trạng ngạt thở, khó thở - Nếu tắc nghẽn kéo dài → các tế bào chết → nguy hiểm đến tính mạng

Phần b: Những việc làm có lợi cho quá trình trao đổi khí

Đáp án: Các việc làm có lợi cho quá trình trao đổi khí ở người: 1. Giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ 2. Trồng nhiều cây xanh để có không khí trong lành 3. Không hút thuốc lá và tránh xa khói thuốc 4. Tập thể dục, thể thao thường xuyên 5. Không đốt than trong phòng kín (tránh ngộ độc CO và CO₂) 6. Đeo khẩu trang khi ra đường hoặc ở nơi nhiều bụi 7. Vệ sinh mũi, họng thường xuyên 8. Không để vật lạ rơi vào đường thở

---

Tóm tắt kiến thức (Phần "Em đã học")

🎯 Ghi nhớ: - Trao đổi khí là quá trình sinh vật lấy O₂ (hoặc CO₂) từ môi trường vào cơ thể, đồng thời thải ra môi trường khí CO₂ (hoặc O₂). - Thực vật trao đổi khí chủ yếu qua khí khổng ở lá, thực hiện trong quang hợp và hô hấp. - Ở người: không khí đi qua đường dẫn khí vào phổi → O₂ cung cấp cho tế bào; CO₂ từ tế bào được máu chuyển tới phổi → thải ra ngoài qua động tác thở ra.