Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 125

Q: Câu 1

Đáp án: Vai trò của chất dinh dưỡng: - Cung cấp nguyên tố cần thiết (N, P, K, Ca, Mg,...) - Tham gia cấu tạo protein, diệp lục - Điều hòa sinh trưởng và phát triển Biểu hiện khi thiếu: - Thiếu N: Lá vàng, cây sinh trưởng chậm - Thiếu Mg: Lá cũ vàng và xoăn - Thiếu các chất khác: Lá có dấu hiệu đặc t

Q: Câu 2

Đáp án: Các loại cây khác nhau có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Khi trồng cùng một loại cây liên tục, đất sẽ bị cạn kiệt các chất dinh dưỡng mà loại cây đó cần nhiều. Trồng luân canh (thay đổi cây trồng) giúp: - Đất không bị thiếu hụt một loại chất dinh dưỡng cụ thể - Các loại cây hấp thu chất dinh

Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 125–126

Câu 1

Đề bài: Chất dinh dưỡng có vai trò gì đối với thực vật? Nêu một số biểu hiện ở thực vật khi thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng.

Cách giải

Bước 1: Xác định vai trò của chất dinh dưỡng đối với thực vật

Chất dinh dưỡng là các chất khoáng được hấp thu chủ yếu từ đất, có vai trò:

Cung cấp nguyên tố cần thiết cho sinh trưởng và phát triển
Tham gia cấu tạo nên các chất hữu cơ quan trọng (protein, diệp lục)
Điều hòa các quá trình sống của cây

Bước 2: Nêu biểu hiện khi thiếu chất dinh dưỡng

Dựa vào Hình 29.5 trong sách:

Thiếu nitrogen (N): Lá cây nhỏ, vàng úa
Thiếu magnesium (Mg): Lá cây cũ bị vàng và xoăn
Thiếu các chất khoáng khác: Cây sinh trưởng chậm, lá có dấu hiệu đặc trưng

Bước 3: Nêu biểu hiện khi thừa chất dinh dưỡng

Khi thừa chất dinh dưỡng:

Cây phát triển không cân đối
Có thể gây độc cho cây
Ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất

Đáp án: Vai trò của chất dinh dưỡng: - Cung cấp nguyên tố cần thiết (N, P, K, Ca, Mg,...) - Tham gia cấu tạo protein, diệp lục - Điều hòa sinh trưởng và phát triển Biểu hiện khi thiếu: - Thiếu N: Lá vàng, cây sinh trưởng chậm - Thiếu Mg: Lá cũ vàng và xoăn - Thiếu các chất khác: Lá có dấu hiệu đặc trưng trên lá, quả,... Biểu hiện khi thừa: - Cây phát triển không cân đối - Có thể gây độc hại cho cây

💡 Mẹo nhớ: NPK - ba chất quan trọng nhất: Nitơ cho lá xanh, Photpho cho rễ khỏe, Kali cho quả ngọt.

Câu 2

Đề bài: Giải thích tại sao trong trồng trọt, người ta thường trồng thay đổi các loại cây khác nhau trên cùng một diện tích đất trồng ở các mùa vụ khác nhau trong một năm.

Cách 1 — Phân tích theo nhu cầu dinh dưỡng

Bước 1: Xác định nhu cầu dinh dưỡng của các loại cây

Các loại cây khác nhau có nhu cầu về chất dinh dưỡng khác nhau:

Cây họ đậu cần nhiều P, K
Cây lúa, ngô cần nhiều N
Cây rau cần nhiều N, K

Bước 2: Giải thích lợi ích của luân canh

Khi trồng xen canh hoặc luân canh:

Đất không bị cạn kiệt một loại chất dinh dưỡng
Các loại cây hút chất dinh dưỡng ở độ sâu khác nhau
Một số cây (họ đậu) có thể bổ sung N cho đất

Bước 3: Kết luận

Trồng luân canh giúp duy trì độ phù sa của đất, tránh cạn kiệt dinh dưỡng.

Đáp án: Các loại cây khác nhau có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Khi trồng cùng một loại cây liên tục, đất sẽ bị cạn kiệt các chất dinh dưỡng mà loại cây đó cần nhiều. Trồng luân canh (thay đổi cây trồng) giúp: - Đất không bị thiếu hụt một loại chất dinh dưỡng cụ thể - Các loại cây hấp thu chất dinh dưỡng ở tầng đất khác nhau - Một số cây (như đậu) có thể bổ sung N cho đất - Duy trì độ phì nhiêu của đất lâu dài

Cách 2 — Phân tích theo chu trình sinh thái

Bước 1: Xem đất như một hệ sinh thái

Đất chứa một lượng chất dinh dưỡng nhất định. Mỗi loại cây khi sinh trưởng sẽ lấy đi một phần.

Bước 2: Giải thích sự cân bằng

Trồng cùng một loại cây: Lấy đi nhiều cùng một loại chất → mất cân bằng
Trồng luân canh: Các loại cây lấy đi các chất khác nhau → cân bằng hơn

Bước 3: Bổ sung yếu tố thực tế

Ngoài ra, luân canh còn giúp:

Phòng trừ sâu bệnh
Cải thiện cấu trúc đất

Đáp án: Mỗi loại cây có nhu cầu dinh dưỡng riêng. Trồng cùng một loại cây liên tục làm đất mất cân bằng dinh dưỡng. Luân canh giúp đất duy trì cân bằng vì các loại cây khác nhau hấp thu các chất khác nhau, đồng thời còn phòng trừ sâu bệnh và cải thiện cấu trúc đất.

🎯 Ghi nhớ: Luân canh = Đất khỏe mạnh = Năng suất cao và bền vững.

Hoạt động (Bảng 29.1)

Đề bài: Quan sát Hình 29.6 và liên hệ với các kiến thức đã học, thảo luận nhóm để hoàn thành thông tin theo mẫu Bảng 29.1.

Cách giải

Nhiệm vụ: Điền vào các ô còn thiếu (dấu ?) trong bảng về vai trò của các chất dinh dưỡng đối với động vật.

Bảng 29.1 hoàn chỉnh:

Chất dinh dưỡng	Vai trò chính đối với cơ thể	Thực ăn chứa nhiều chất dinh dưỡng	Một số biểu hiện của cơ thể khi bị thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng
Protein	- Cấu tạo tế bào và cơ thể - Giúp các quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng diễn ra thuận lợi	Thịt gà, cá, trứng, đậu, sữa,...	- Thiếu: Suy dinh dưỡng, chậm phát triển, giảm sức đề kháng - Thừa: Tăng cân, gây áp lực lên gan, thận
Carbohydrate	Nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu	Gạo, ngô, khoai, bánh mì, mì, bột,...	- Thiếu: Mệt mỏi, thiếu năng lượng, gầy yếu - Thừa: Béo phì, tiểu đường
Lipid	- Dự trữ năng lượng - Chống mất nhiệt - Là dung môi hòa tan một số loại vitamin giúp cơ thể hấp thu được	Dầu ăn, mỡ, bơ, hạt điều, óc chó,...	- Thiếu: Thiếu năng lượng, khô da, thiếu vitamin tan trong dầu - Thừa: Béo phì, bệnh tim mạch
Vitamin và chất khoáng	- Tham gia cấu tạo enzyme, xương, răng,... - Tham gia các hoạt động trao đổi chất của cơ thể	Rau xanh, trái cây, sữa, thịt, cá,...	- Thiếu: Bệnh còi xương, thiếu máu, giảm miễn dịch - Thừa: Ngộ độc vitamin, sỏi thận

💡 Mẹo nhớ: - Protein = Xây dựng cơ thể - Carbohydrate = Năng lượng hàng ngày - Lipid = Dự trữ và bảo vệ - Vitamin & khoáng = Điều hòa và hỗ trợ

🎯 Ghi nhớ: Cơ thể cần đủ cả 4 nhóm chất dinh dưỡng. Thiếu hoặc thừa đều gây hại cho sức khỏe. Ăn uống cân đối, đa dạng là chìa khóa!

Chế độ đọc sách →