Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 154
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 154–155
Tóm tắt lý thuyết
II – Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn
- Trong trồng trọt
- Điều khiển bằng yếu tố bên ngoài: chiếu sáng nhân tạo, trồng cây trong nhà kính, bón phân, tưới nước hợp lí, thu hoạch đúng thời điểm... để thúc đẩy sinh trưởng, phát triển, tăng năng suất.
- Điều khiển bằng nhân tố bên trong (hormone): dùng chất kích thích nhân tạo để cây ra rễ, ra hoa, nảy mầm, tăng chiều cao, phát triển lá, tạo quả; dùng chất ức chế để kìm hãm nảy mầm (bảo quản), kìm hãm phát triển thân lá (giữ dáng cây cảnh).
- Trong chăn nuôi: cho ăn đủ chất, vệ sinh chuồng trại, chống nóng – chống rét, làm chuồng hướng đông nam. Có thể dùng chất kích thích sinh trưởng nhưng phải tuân thủ liều lượng, thời điểm, đối tượng để an toàn cho người dùng.
- Trong phòng trừ sinh vật gây hại: dựa vào vòng đời của sinh vật để cắt đứt một giai đoạn phát triển của chúng (ví dụ diệt bọ gậy, dọn vũng nước đọng để diệt muỗi).
Câu hỏi trang 153 (phần đầu mục II)
Đề 1: Nêu các biện pháp điều khiển sinh trưởng, phát triển ở thực vật trong Hình 37.3 và tác dụng của từng biện pháp. Kể thêm các biện pháp khác mà em biết.
Trả lời:
| Biện pháp (Hình 37.3) | Tác dụng |
|---|---|
| a) Chiếu sáng nhân tạo trong nhà kính | Bổ sung ánh sáng, giúp cây quang hợp tốt, sinh trưởng nhanh kể cả khi thiếu nắng |
| b) Ủ rơm chống rét cho cây trồng | Giữ ấm gốc cây, chống rét, giúp cây sinh trưởng bình thường vào mùa lạnh |
| c) Bón phân cho cây trồng | Cung cấp chất dinh dưỡng, thúc đẩy cây lớn nhanh, ra hoa, tạo quả |
| d) Tưới nước cho cây trồng | Cung cấp nước, đảm bảo quá trình trao đổi chất và quang hợp |
Các biện pháp khác: làm cỏ, vun xới đất, che lưới chống nắng, trồng đúng thời vụ, dùng nhà lưới chống sâu bệnh, chiếu sáng để điều khiển ra hoa (cây hoa cúc, thanh long)...
Đề 2: Người trồng rừng đã điều khiển quá trình sinh trưởng của cây lấy gỗ bằng cách để mật độ dày khi cây còn non và khi cây đã đạt đến chiều cao mong muốn thì tỉa bớt. Giải thích ý nghĩa của việc làm này.
Trả lời:
- Khi cây còn non, trồng dày để các cây cạnh tranh ánh sáng, buộc cây phải vươn cao, mọc thẳng, ít cành nhánh ở phần dưới → thân thẳng, gỗ tốt.
- Khi cây đã đạt chiều cao mong muốn, tỉa bớt để giảm cạnh tranh dinh dưỡng, ánh sáng → các cây còn lại phát triển về đường kính thân, cho khối lượng gỗ lớn hơn.
Như vậy, đây là cách lợi dụng hiểu biết về sinh trưởng để vừa có thân gỗ thẳng, đẹp, vừa cho năng suất gỗ cao.
Câu hỏi trang 154 – Bảng 37.1
Đề: Đọc thông tin mục 1b, lựa chọn loại hormone phù hợp cho các đối tượng trong bảng bằng cách đánh dấu ✗ vào ô tương ứng và nêu lợi ích của việc sử dụng loại hormone đó.
Trả lời (đánh dấu ✗ vào loại hormone phù hợp):
| Đối tượng thực vật | Hormone kích thích | Hormone ức chế | Lợi ích |
|---|---|---|---|
| Cây lấy sợi, lấy gỗ | ✗ | Kích thích cây tăng chiều cao, kéo dài thân → thu được nhiều sợi, nhiều gỗ | |
| Cây quất cảnh | ✗ | Kích thích cây ra nhiều hoa, đậu nhiều quả → cây cảnh đẹp, có giá trị cao | |
| Hành, tỏi, khoai tây | ✗ | Kìm hãm sự nảy mầm của củ → bảo quản được lâu, không bị hao hụt |
Giải thích lựa chọn:
- Cây lấy sợi (đay), lấy gỗ cần thân dài, cao nên dùng hormone kích thích (như trong Hình 37.4b, cây đay dài ra nhờ hormone kích thích).
- Cây quất cảnh cần nhiều quả để trưng Tết nên dùng hormone kích thích (Hình 37.4a).
- Hành, tỏi, khoai tây dễ nảy mầm khi để lâu, nên dùng hormone ức chế để giữ củ tươi, không mọc mầm (Hình 37.4c, củ tỏi không nảy mầm nhờ hormone ức chế).
Câu hỏi trang 154 – mục 2 (chăn nuôi)
Đề 1: Những hiểu biết về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật đã được con người ứng dụng như thế nào trong chăn nuôi? Cho ví dụ.
Trả lời:
- Cho vật nuôi ăn uống đầy đủ, đúng giai đoạn để chúng lớn nhanh, khỏe mạnh.
- Vệ sinh chuồng trại thường xuyên, phòng bệnh.
- Chống nóng, chống rét cho vật nuôi.
- Làm chuồng hướng đông nam để mùa đông ấm, mùa hè mát.
- Sử dụng chất kích thích sinh trưởng trộn vào thức ăn giúp vật nuôi lớn nhanh.
Ví dụ: nuôi gà công nghiệp cho ăn theo khẩu phần riêng từng giai đoạn; sưởi đèn cho gà con vào mùa lạnh.
Đề 2: Khi sử dụng các chất kích thích sinh trưởng trong chăn nuôi, chúng ta cần chú ý những điều gì? Vì sao?
Trả lời:
Cần tuân thủ đúng:
- Liều lượng cho phép.
- Thời điểm sử dụng (ngừng trước khi giết mổ một thời gian quy định).
- Đúng đối tượng vật nuôi.
Vì nếu lạm dụng, chất kích thích còn tồn dư trong thịt, sữa, trứng sẽ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng (ngộ độc, ảnh hưởng lâu dài). Tuân thủ nguyên tắc để đảm bảo an toàn thực phẩm.
Lưu ý nhỏ
Hai ảnh em gửi tương ứng với trang 153 và 154 của sách. Mục "3. Ứng dụng trong phòng trừ sinh vật gây hại" ở cuối trang 154 chỉ mới trình bày lý thuyết, phần câu hỏi của mục này nằm ở trang 155 (chưa có trong ảnh). Nếu em gửi thêm trang 155, cô sẽ giải tiếp giúp em nhé!
Em có muốn cô giải thích kỹ hơn phần nào không?