Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 8
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 8–9
Nhận xét chung
Hai trang này chủ yếu là phần văn bản đọc hiểu, bao gồm:
- Phần cuối của truyện ngụ ngôn về con rùa biển và con ếch (trang 8)
- Toàn bộ bài thơ ngụ ngôn "Con mối và con kiến" của Nam Hương (trang 8-9)
Trang này không có bài tập trực tiếp, chỉ có các câu hỏi "Theo dõi" trong khung màu vàng - đây là những câu hỏi gợi ý để học sinh suy nghĩ trong khi đọc văn bản.
Các câu hỏi "Theo dõi" (Câu hỏi đọc hiểu trong khi đọc)
Câu hỏi 1: Biểu hiện của ếch khi được nghe về biển
Câu hỏi: Biểu hiện của ếch khi được nghe về biển.
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn mô tả phản ứng của ếch
Trong văn bản có viết: "Con ếch trong cái giếng sụp nghe vậy ngạc nhiên, thu mình lại, hoảng hốt, bối rối."
Bước 2: Liệt kê các biểu hiện
Đáp án: Khi nghe rùa biển kể về biển đông, con ếch có những biểu hiện sau: - Ngạc nhiên: vì chưa bao giờ biết đến một nơi rộng lớn như vậy - Thu mình lại: cảm thấy nhỏ bé, tự ti - Hoảng hốt: sợ hãi trước sự mênh mông của biển cả - Bối rối: không biết phản ứng thế nào, lúng túng
Ý nghĩa: Những biểu hiện này cho thấy ếch nhận ra sự hạn hẹp trong hiểu biết của mình. Cái giếng nhỏ mà ếch tưởng là cả thế giới hóa ra chẳng là gì so với biển cả mênh mông.
Câu hỏi 2: Thái độ của mối khi thấy kiến làm việc vất vả
Câu hỏi: Mối có thái độ như thế nào khi thấy kiến làm việc vất vả?
Cách giải
Bước 1: Đọc lời mối nói với kiến
Mối gọi bảo: "Kiến ơi các chú / Tội tình gì lao khổ lắm thay!"
Bước 2: Phân tích thái độ
Đáp án: Thái độ của mối khi thấy kiến làm việc vất vả: - Thương hại giả tạo: Mối tỏ vẻ thương xót kiến phải "lao khổ" - Khinh thường: Mối coi việc làm lụng chăm chỉ là "tội tình", là điều không đáng - Tự đắc, khoe khoang: Mối ngầm so sánh cuộc sống sung sướng của mình với sự vất vả của kiến - Lười biếng: Mối không hiểu giá trị của lao động, chỉ thích hưởng thụ
Câu hỏi 3: Thái độ của kiến về lối sống của mối
Câu hỏi: Kiến tỏ thái độ ra sao về lối sống của mối?
Cách giải
Bước 1: Đọc lời đáp của kiến
Kiến rằng: "Trên địa cầu muôn loại / Hễ có làm thì mới có ăn / Sinh tồn là cuộc khó khăn..."
Bước 2: Phân tích thái độ
Đáp án: Thái độ của kiến về lối sống của mối: - Phê phán, không đồng tình: Kiến không chấp nhận lối sống ăn bám, hưởng thụ - Khẳng định chân lý: "Hễ có làm thì mới có ăn" - đây là quy luật của cuộc sống - Cảnh báo: Kiến chỉ ra hậu quả của lối sống ký sinh - sẽ phá hoại và tự hủy diệt - Tự hào về lao động: Kiến hiểu rằng dù vất vả nhưng lao động là con đường đúng đắn
Câu hỏi 4: Hậu quả của lối sống mối
Câu hỏi: Lối sống của mối gây ra hậu quả nghiêm trọng như thế nào?
Cách giải
Bước 1: Đọc phần kiến nói về hậu quả
"Các anh chẳng vun thu xứ sở / Cứ đục vào chỗ ở mà xơi / Đục cho rỗng hết mọi nơi / Nhà kia đổ xuống đi đời các anh."
Bước 2: Phân tích hậu quả
Đáp án: Hậu quả nghiêm trọng của lối sống mối: 1. Phá hoại môi trường sống: - Mối đục khoét, phá hoại nơi mình ở - Làm rỗng ruột mọi thứ xung quanh 2. Tự hủy diệt bản thân: - "Nhà kia đổ xuống đi đời các anh" - khi ngôi nhà sụp đổ, mối cũng chết theo - Lối sống ký sinh cuối cùng dẫn đến diệt vong 3. Bài học ẩn dụ: - Những kẻ chỉ biết hưởng thụ, không lao động, sống bám vào người khác sẽ tự chuốc lấy hậu quả - Phá hoại cộng đồng cũng chính là tự hại mình
Tóm tắt nội dung hai văn bản
Văn bản 2: Ếch ngồi đáy giếng (phần cuối)
- Rùa biển kể cho ếch nghe về sự mênh mông của biển đông
- Ếch ngạc nhiên, hoảng hốt vì nhận ra sự nhỏ bé của mình
- Bài học: Không nên tự mãn với hiểu biết hạn hẹp của bản thân
Văn bản 3: Con mối và con kiến (Nam Hương)
- Mối sống sung sướng, khinh thường kiến làm việc vất vả
- Kiến đáp lại bằng chân lý "có làm mới có ăn"
- Kiến cảnh báo hậu quả của lối sống ký sinh
- Bài học: Lao động là nguồn gốc của mọi giá trị; lối sống ăn bám sẽ dẫn đến diệt vong
🎯 Ghi nhớ: - Truyện ngụ ngôn thường mượn chuyện loài vật để nói về con người - Hai văn bản đều phê phán thói tự mãn, hẹp hòi và lười biếng, ăn bám - Câu hỏi "Theo dõi" giúp em suy nghĩ sâu hơn trong khi đọc văn bản
💡 Mẹo nhớ: "Có làm thì mới có ăn" - đây là chân lý muôn đời về giá trị của lao động!