Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 9
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 9–10
Nhận xét chung
Hai trang này chủ yếu là nội dung văn bản đọc hiểu, bao gồm:
- Phần cuối của truyện ngụ ngôn "Ếch ngồi đáy giếng" (trang 8)
- Văn bản 3: Bài thơ ngụ ngôn "Con mối và con kiến" của Nam Hương (trang 8-9)
Trang này không có bài tập trực tiếp, chỉ có các câu hỏi "Theo dõi" trong khung màu vàng. Đây là những câu hỏi gợi ý để học sinh suy nghĩ trong khi đọc văn bản.
Trả lời các câu hỏi "Theo dõi"
Câu hỏi 1: Biểu hiện của ếch khi được nghe về biển
Câu hỏi: Biểu hiện của ếch khi được nghe về biển.
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn mô tả phản ứng của ếch
Trong văn bản có viết: "Con ếch trong cái giếng sụp nghe vậy ngạc nhiên, thu mình lại, hoảng hốt, bối rối."
Bước 2: Liệt kê các biểu hiện
Đáp án: Khi nghe rùa kể về biển đông, ếch có những biểu hiện sau: - Ngạc nhiên: vì chưa bao giờ biết đến một nơi rộng lớn như vậy - Thu mình lại: co rúm người vì sợ hãi - Hoảng hốt: lo lắng, sợ sệt trước điều quá mới mẻ - Bối rối: không biết phải nghĩ sao, phản ứng ra sao
💡 Mẹo nhớ: Ếch "ngạc - thu - hoảng - bối" (ngạc nhiên, thu mình, hoảng hốt, bối rối) — thể hiện sự nhỏ bé, hạn hẹp của kẻ chỉ biết thế giới trong cái giếng.
Câu hỏi 2: Mối có thái độ như thế nào khi thấy kiến làm việc vất vả?
Câu hỏi: Mối có thái độ như thế nào khi thấy kiến làm việc vất vả?
Cách giải
Bước 1: Đọc lời mối nói với kiến
Mối gọi bảo: "Kiến ơi các chú / Tội tình gì lao khổ lắm thay!"
Bước 2: Phân tích thái độ của mối
Đáp án: Thái độ của mối khi thấy kiến làm việc vất vả: - Thương hại giả tạo: dùng từ "tội tình", "lao khổ" như thể đang thương xót kiến - Coi thường lao động: cho rằng việc làm lụng vất vả là không cần thiết - Khoe khoang, tự đắc: ngầm so sánh cuộc sống sung sướng của mình với sự vất vả của kiến - Khinh thường: coi kiến là dại dột khi phải làm việc cực nhọc
Câu hỏi 3: Kiến tỏ thái độ ra sao về lối sống của mối?
Câu hỏi: Kiến tỏ thái độ ra sao về lối sống của mối?
Cách giải
Bước 1: Đọc lời đáp của kiến
Kiến rằng: "Trên địa cầu muôn loại / Hễ có làm thì mới có ăn / Sinh tồn là cuộc khó khăn..."
Bước 2: Phân tích thái độ của kiến
Đáp án: Thái độ của kiến về lối sống của mối: - Phê phán, không đồng tình: kiến chỉ ra quy luật "có làm thì mới có ăn" - Cảnh báo: nhắc nhở rằng cuộc sống sinh tồn là khó khăn, không thể ăn không ngồi rồi - Lên án lối sống ký sinh: chỉ rõ mối chỉ biết "đục vào chỗ ở mà xơi", phá hoại mà không tạo ra gì - Dự báo hậu quả: cảnh báo "nhà kia đổ xuống đi đời các anh"
Câu hỏi 4: Lối sống của mối gây ra hậu quả nghiêm trọng như thế nào?
Câu hỏi: Lối sống của mối gây ra hậu quả nghiêm trọng như thế nào?
Cách giải
Bước 1: Tìm trong lời kiến nói về hậu quả
"Đục cho rỗng hết mọi nơi / Nhà kia đổ xuống đi đời các anh"
Bước 2: Phân tích hậu quả
Đáp án: Lối sống của mối gây ra hậu quả nghiêm trọng: - Phá hoại môi trường sống: mối đục rỗng hết mọi nơi, làm hỏng cấu trúc ngôi nhà - Tự hại chính mình: khi nhà đổ, mối cũng chết theo ("đi đời các anh") - Bài học sâu xa: kẻ chỉ biết hưởng thụ, ký sinh, không lao động sẽ tự chuốc lấy diệt vong
💡 Mẹo nhớ: "Ăn không ngồi rồi, rồi cũng tiêu đời" — lối sống ký sinh, không lao động sẽ dẫn đến kết cục bi thảm.
Tóm tắt nội dung hai văn bản
Văn bản "Ếch ngồi đáy giếng" (phần cuối)
- Rùa biển kể cho ếch nghe về sự mênh mông của biển đông
- Ếch nghe xong thì ngạc nhiên, hoảng hốt, bối rối
- Bài học: Không nên tự mãn với hiểu biết hạn hẹp của mình
Văn bản "Con mối và con kiến" (Nam Hương)
- Mối sống sung sướng, coi thường kiến làm việc vất vả
- Kiến đáp lại: phải lao động mới có ăn, mối chỉ biết phá hoại sẽ tự chuốc họa
- Bài học: Phê phán lối sống ký sinh, đề cao giá trị của lao động
🎯 Ghi nhớ: - Truyện ngụ ngôn thường mượn chuyện loài vật để nói về con người - Hai văn bản đều phê phán những thói xấu: tự mãn, hạn hẹp (ếch) và ký sinh, lười biếng (mối) - Khi đọc văn bản, chú ý các câu hỏi "Theo dõi" để hiểu sâu hơn nội dung