Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 63

Tóm tắt văn bản: "Hãy cầm lấy và đọc" (Huỳnh Như Phương)

Văn bản là một bài nghị luận bàn về vai trò, ý nghĩa của việc đọc sách trong đời sống con người. Tác giả khẳng định:

• Dù các phương tiện nghe nhìn ngày càng phát triển, đọc sách vẫn là một nhu cầu không thể thiếu của con người.
• Con chữ trên trang sách chứa đựng văn hoá dân tộc, kích thích trí tưởng tượng, là cầu nối giữa các thế hệ và các nền văn hoá.
• Đọc sách là đọc cả thế giới, đọc tha nhân (người khác) và đọc chính bản thân ta, giúp ta hiểu đời, hiểu người và hiểu mình.
• Để khắc phục sự sa sút của văn hoá đọc, cần quan tâm cả hai phương diện: người ham đọc (chủ thể đọc) và sách hay để đọc (đối tượng đọc).
• Kết bài bằng câu tiếng La-tinh "Tolle et lege" – "Hãy cầm lấy và đọc", lời mời gọi tha thiết hướng tới việc đọc sách.

Hai câu hỏi ghi chú bên cạnh (định hướng đọc hiểu):

• Phân tích: "Làm cách nào để khắc phục sự sa sút của văn hoá đọc?"
• Suy luận: "Cách kết văn bản có gì độc đáo?"

---

SAU KHI ĐỌC – TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 1

Đề: Văn bản tập trung bàn về vấn đề gì? Dựa vào đâu em nhận biết được điều đó?

Trả lời:

• Văn bản tập trung bàn về sự cần thiết của việc đọc sách và vai trò, ý nghĩa của việc đọc sách đối với đời sống con người.
• Em nhận biết được điều đó dựa vào:
• Nhan đề "Hãy cầm lấy và đọc" – là lời mời gọi, thôi thúc người đọc đến với sách.
• Các câu, đoạn văn lặp đi lặp lại ý nghĩa của việc đọc sách: "đọc là một nhu cầu không thể thiếu của con người", "Đọc sách là đọc thế giới và đọc cả tâm hồn con người"...
• Câu kết "Xin hãy cầm lấy và đọc" khẳng định lại thông điệp xuyên suốt.

Câu 2

Đề: Tóm lược một số ý kiến được tác giả lần lượt trình bày trong văn bản.

Trả lời: Tác giả lần lượt trình bày các ý kiến sau:

1. Dù phương tiện nghe nhìn phát triển, đọc sách vẫn là nhu cầu không thể thiếu của con người.
2. Con chữ trên trang sách hàm chứa văn hoá dân tộc, kích thích trí tưởng tượng và là cầu nối giữa các thế hệ, các nền văn hoá.
3. Đọc sách là đọc cả thế giới, đọc tha nhân và đọc chính bản thân ta; nhờ đọc sách mà ta hiểu đời, hiểu người, hiểu mình.
4. Một nền giáo dục không khuyến khích đọc sách là nền giáo dục phiến diện, dễ sản sinh ra những con người nông cạn về tinh thần.
5. Để khắc phục sự sa sút của văn hoá đọc, cần quan tâm cả hai phương diện: chủ thể đọc (người ham đọc) và đối tượng đọc (sách hay).
6. Sách sinh ra là để đọc chứ không phải để trưng bày, khoe mẽ.

Câu 3

Đề: Chỉ ra câu văn thể hiện cách lí giải của tác giả về thông điệp "Hãy cầm lấy và đọc". Em có đồng ý với cách lí giải đó không? Vì sao?

Trả lời:

• Câu văn thể hiện cách lí giải: "'Bạn hãy cầm lấy và đọc', đó là lời sẻ chia của một người bạn muốn giới thiệu cho ta một cuốn sách hay."
• Em đồng ý với cách lí giải đó, vì:
• Cách hiểu này giản dị, gần gũi, biến một câu mời gọi thành một lời chia sẻ chân thành, ấm áp.
• Nó cho thấy việc đọc sách không phải là sự ép buộc mà là một niềm vui, một sự tự nguyện khám phá.
• Lời mời gọi "hãy cầm lấy và đọc" trở nên có sức thuyết phục hơn khi xuất phát từ tình bạn, từ mong muốn sẻ chia điều tốt đẹp.

Câu 4

Đề: Tác giả đã dùng những lí lẽ và bằng chứng nào để khẳđịnh trong thế giới hiện đại, khi các phương tiện nghe nhìn phát triển không ngừng, con người vẫn cần phải đọc sách?

Trả lời:

Cách kết hợp lí lẽ chặt chẽ và bằng chứng (cả dẫn chứng từ nhà triết học nổi tiếng) khiến lập luận có sức thuyết phục cao.

Câu 5

Đề: Theo tác giả, cần có những điều kiện gì để giải quyết tình trạng sa sút của văn hoá đọc hiện nay? Em có tán thành với ý kiến của tác giả về vấn đề này không? Vì sao?

Trả lời:

• Theo tác giả, để giải quyết tình trạng sa sút của văn hoá đọc cần tính đến cả hai phương diện:
• Chủ thể đọc: phải có người ham đọc, có nền tảng văn hoá cần thiết.
• Đối tượng đọc: phải có những cuốn sách hay để đọc.
• Hai điều này tác động qua lại với nhau: sách dở thì người đọc hờ hững; người đọc không có nền tảng văn hoá thì sách hay đến đâu cũng vô ích.
• Em tán thành ý kiến của tác giả, vì:
• Việc đọc là sự gặp gỡ giữa người đọc và cuốn sách, thiếu một trong hai thì văn hoá đọc không thể phát triển.
• Ý kiến của tác giả toàn diện, không phiến diện, chỉ ra đúng gốc rễ của vấn đề chứ không đổ lỗi một chiều.

Câu 6

Đề: Từ nội dung văn bản "Hãy cầm lấy và đọc", theo em, có thể xem đọc sách là một kiểu trải nghiệm được không? Vì sao?

Trả lời:

• Có thể xem đọc sách là một kiểu trải nghiệm.
• Vì:
• Khi đọc sách, ta được sống cùng những nhân vật, được đi đến những không gian, thời đại khác nhau mà không cần rời khỏi chỗ ngồi.
• Đọc sách giúp ta khám phá thế giới, khám phá tâm hồn con người và chính bản thân mình – đúng như tác giả viết: "Hành động đọc là cả một cuộc khám phá và chinh phục."
• Đọc một cuốn sách hay mang lại cảm xúc say mê, hồi hộp, khoái cảm... Đây chính là những rung động, trải nghiệm tinh thần phong phú mà mỗi người tự thu nhận theo cách riêng.

---

VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Đề: Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) với chủ đề: Sách là để đọc, không phải để trưng bày.

Đoạn văn tham khảo:

Sách sinh ra trước hết là để đọc, chứ không phải để trưng bày cho đẹp tủ kệ. Nhiều người mua thật nhiều sách quý, đóng bìa đẹp rồi xếp ngay ngắn trên giá nhưng chưa từng giở ra đọc một lần. Khi ấy, cuốn sách chỉ còn là một món đồ trang trí vô hồn, một "cổ vật rêu phong" như cách nói của tác giả Huỳnh Như Phương. Giá trị thật sự của sách chỉ được đánh thức khi ta cầm lên, lật từng trang và để tâm hồn mình hoà vào con chữ. Đọc sách giúp ta mở mang hiểu biết, nuôi dưỡng tâm hồn và hiểu hơn về cuộc đời, về con người. Vì vậy, đừng để sách chỉ nằm im trưng bày, hãy "lần giở trước đèn" để mỗi cuốn sách thật sự sống cùng ta. Cầm lấy và đọc – đó mới là cách trân trọng sách đúng nghĩa.

---

Chúc em học tốt nhé! Nếu cần cô phân tích sâu hơn về nghệ thuật lập luận của văn bản, cứ nói với cô.