Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 80
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 80–81
Nội dung chính
Đây là phần văn bản đọc hiểu trích từ tác phẩm "Nóng, Phẳng, Chật" của tác giả Thô-mát L. Phrít-man (Thomas L. Friedman), do Nguyễn Hằng dịch, NXB Trẻ, 2016.
Văn bản bàn về vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu và những hiện tượng thời tiết cực đoan đang xảy ra trên thế giới.
Các câu hỏi cần trả lời
Trong hai trang này có 3 câu hỏi nằm trong các khung màu:
Câu 1: Suy luận (Trang 80)
Đề bài: Tại sao có thể cho rằng người ta đã nhầm lẫn khi dùng thuật ngữ "sự nóng lên của Trái Đất"?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn liên quan
Theo văn bản, nhà khoa học Giôn Hô-đơ-rơn (John Holdren) cho rằng thuật ngữ "sự nóng lên của Trái Đất" là một sự nhầm lẫn.
Bước 2: Tìm lý do
Thuật ngữ này gây nhầm lẫn vì:
- Nó gợi lên một cái gì đó đồng nhất (giống nhau ở mọi nơi), nhưng thực tế khí hậu biến đổi khác nhau tùy từng vùng địa lý.
- Nó chủ yếu chỉ nhắc đến nhiệt độ, trong khi hiện tượng này còn tác động đến nhiều yếu tố khác: lượng mưa, độ ẩm không khí, độ ẩm của đất, bão, tuyết, băng tan, dòng hải lưu...
- Từ "nóng lên" nghe nhẹ nhàng, chưa đủ mô tả mức độ nghiêm trọng của vấn đề.
Bước 3: Kết luận
Đáp án: Người ta nhầm lẫn khi dùng thuật ngữ "sự nóng lên của Trái Đất" vì: - Thuật ngữ này chỉ nhấn mạnh yếu tố nhiệt độ, trong khi biến đổi khí hậu còn ảnh hưởng đến nhiều yếu tố khác (mưa, bão, băng tan, hải lưu...). - Nó gợi cảm giác hiện tượng xảy ra đồng đều ở mọi nơi, nhưng thực tế mỗi vùng chịu tác động khác nhau. - Cách gọi này nghe nhẹ nhàng, chưa phản ánh đúng mức độ nghiêm trọng. Thuật ngữ chính xác hơn là "sự rối loạn khí hậu toàn cầu".
Câu 2: Theo dõi (Trang 81)
Đề bài: Cách trình bày đoạn trích dẫn dài lấy từ một nguồn tài liệu tham khảo có liên quan tới vấn đề đang bàn.
Cách giải
Bước 1: Quan sát cách trình bày trong văn bản
Văn bản trích dẫn báo cáo của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và các nguồn khác như báo New York Times.
Bước 2: Nhận xét cách trình bày
Tác giả sử dụng các cách sau:
- Nêu rõ nguồn trích dẫn: Ghi tên trang web (CNN.com), ngày đăng (07/8/2007), tên tổ chức (WMO).
- Liệt kê các dẫn chứng cụ thể: Nêu từng sự kiện thời tiết cực đoan ở nhiều quốc gia (Ấn Độ, Pakistan, Sudan, Maldives, Nga, châu Âu, Nam Mỹ...).
- Trích dẫn trực tiếp lời nhân vật: Đặt trong dấu ngoặc kép, ghi rõ tên người nói và chức vụ.
Đáp án: Cách trình bày đoạn trích dẫn dài từ tài liệu tham khảo: - Ghi rõ nguồn gốc (tên báo, trang web, tổ chức, ngày tháng). - Liệt kê các dẫn chứng cụ thể với số liệu, địa điểm, thời gian rõ ràng. - Sử dụng dấu ngoặc kép khi trích nguyên văn lời người khác. - Sắp xếp thông tin theo trình tự logic (theo thời gian hoặc theo khu vực địa lý).
Câu 3: Liên hệ (Trang 81)
Đề bài: Hiện tượng thời tiết cực đoan đang diễn ra thế nào trong thời điểm hiện nay?
Cách giải
Bước 1: Hiểu yêu cầu
Đây là câu hỏi liên hệ thực tế, yêu cầu học sinh nêu những hiện tượng thời tiết cực đoan đang xảy ra ở Việt Nam và thế giới hiện nay.
Bước 2: Liệt kê các hiện tượng thời tiết cực đoan hiện nay
Đáp án gợi ý: Hiện tượng thời tiết cực đoan đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng: Tại Việt Nam: - Hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng ở Đồng bằng sông Cửu Long - Bão lũ dữ dội ở miền Trung - Nắng nóng kỷ lục vào mùa hè (nhiều nơi trên 40°C) - Mưa lớn bất thường gây ngập úng ở các thành phố lớn Trên thế giới: - Cháy rừng lớn ở Úc, Mỹ, Canada - Sóng nhiệt kỷ lục ở châu Âu - Băng tan nhanh ở Bắc Cực và Nam Cực - Lũ lụt nghiêm trọng ở nhiều quốc gia
💡 Mẹo nhớ: Khi trả lời câu hỏi liên hệ, hãy nêu các ví dụ gần gũi, cụ thể mà em biết qua tin tức hoặc trải nghiệm thực tế.
🎯 Ghi nhớ
- Biến đổi khí hậu không chỉ là "nóng lên" mà còn gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan khác nhau.
- Khi trích dẫn tài liệu, cần ghi rõ nguồn gốc và sử dụng dấu ngoặc kép cho lời trích trực tiếp.
- Văn bản nghị luận xã hội thường sử dụng số liệu, dẫn chứng cụ thể để tăng tính thuyết phục.