Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 97
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 97–98
Lưu ý: Trang 96 chủ yếu là phần hướng dẫn lý thuyết về cách Trình bày bài nói và Sau khi nói (giới thiệu về một trò chơi hay hoạt động). Đây không phải bài tập cần giải mà là hướng dẫn kỹ năng nói.
Trang 97 có phần "Củng cố, mở rộng" với 5 câu hỏi/bài tập. Dưới đây là lời giải chi tiết:
CỦNG CỐ, MỞ RỘNG
Câu 1
Đề bài: Theo em, những điều gì đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống trên Trái Đất hiện nay? Nêu một số việc mà em cho rằng con người cần phải làm để cải thiện tình hình.
Cách giải
Bước 1: Xác định những điều gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường
Một số vấn đề nghiêm trọng đang ảnh hưởng xấu đến môi trường Trái Đất:
- Ô nhiễm không khí: Khói bụi từ nhà máy, xe cộ, đốt rác thải khiến không khí ngày càng ô nhiễm.
- Ô nhiễm nguồn nước: Nước thải công nghiệp, rác thải nhựa đổ ra sông, biển làm ô nhiễm nguồn nước.
- Phá rừng: Con người chặt phá rừng để lấy gỗ, làm nương rẫy khiến diện tích rừng thu hẹp.
- Biến đổi khí hậu: Hiệu ứng nhà kính làm Trái Đất nóng lên, băng tan, mực nước biển dâng cao.
- Rác thải nhựa: Túi ni-lông, chai nhựa khó phân hủy gây ô nhiễm đất và đại dương.
- Khai thác tài nguyên quá mức: Khoáng sản, dầu mỏ bị khai thác cạn kiệt.
Bước 2: Nêu những việc con người cần làm để cải thiện
- Trồng nhiều cây xanh: Tham gia các phong trào trồng cây, bảo vệ rừng.
- Hạn chế sử dụng đồ nhựa: Dùng túi vải, bình nước cá nhân thay cho túi ni-lông và chai nhựa dùng một lần.
- Tiết kiệm năng lượng: Tắt điện khi không sử dụng, đi xe đạp hoặc phương tiện công cộng.
- Phân loại rác thải: Tách riêng rác hữu cơ, rác tái chế và rác thải nguy hại.
- Tuyên truyền, nâng cao ý thức: Chia sẻ kiến thức bảo vệ môi trường với mọi người xung quanh.
- Sử dụng năng lượng sạch: Khuyến khích dùng năng lượng mặt trời, gió thay cho nhiên liệu hóa thạch.
Gợi ý trả lời hoàn chỉnh: Hiện nay, môi trường Trái Đất đang chịu nhiều tác động tiêu cực như: ô nhiễm không khí do khói bụi công nghiệp và xe cộ; ô nhiễm nguồn nước do rác thải và nước thải; nạn phá rừng làm mất cân bằng sinh thái; biến đổi khí hậu khiến thời tiết cực đoan; rác thải nhựa tràn lan khắp nơi. Để cải thiện tình hình, con người cần: trồng thêm cây xanh, hạn chế dùng đồ nhựa một lần, tiết kiệm điện nước, phân loại rác đúng cách, sử dụng phương tiện công cộng, và tích cực tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người.
Câu 2
Đề bài: Nêu những điều em nắm được về đặc điểm văn bản thông tin qua bài học này bằng một sơ đồ phù hợp.
Cách giải
Bước 1: Xác định các đặc điểm của văn bản thông tin
Dựa vào sơ đồ gợi ý trong sách, văn bản thông tin có các đặc điểm sau:
Bước 2: Hoàn thành sơ đồ
┌─────────────────┐
│ MỤC ĐÍCH │
│ VIẾT │
└────────┬────────┘
│
┌────────────────────┼────────────────────┐
│ │ │
▼ ▼ ▼
┌───────────────┐ ┌───────────────┐ ┌───────────────┐
│ HÌNH THỨC │ │ VĂN BẢN │ │ CÁCH TRIỂN │
│ VĂN BẢN │◄───│ THÔNG TIN │───►│ KHAI NỘI │
└───────────────┘ └───────────────┘ │ DUNG │
│ │ └───────────────┘
│ │
▼ ▼
┌───────────────┐ ┌───────────────┐
│ ĐẶC ĐIỂM │ │ TÍNH XÁC │
│ NGUỒN TÀI │ │ THỰC CỦA │
│ LIỆU │ │ VẤN ĐỀ │
└───────────────┘ └───────────────┘Nội dung chi tiết cho từng mục: | Đặc điểm | Nội dung | |----------|----------| | Mục đích viết | Cung cấp thông tin, kiến thức về một vấn đề, sự việc, hiện tượng trong đời sống | | Hình thức văn bản | Có thể kết hợp chữ viết với hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu để trình bày thông tin rõ ràng | | Cách triển khai nội dung | Theo trình tự thời gian, không gian, hoặc theo quan hệ nhân quả, so sánh - đối chiếu | | Đặc điểm nguồn tài liệu | Thông tin được lấy từ nguồn đáng tin cậy, có dẫn nguồn rõ ràng | | Tính xác thực của vấn đề | Thông tin phải chính xác, khách quan, có thể kiểm chứng được |
Câu 3
Đề bài: Hãy hoàn thành đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) theo chủ đề sau: Em mong sự sống và môi trường trên Trái Đất khôi phục được nhịp điệu hài hoà và vẻ đẹp vốn có.
Cách 1 — Viết theo hướng bày tỏ mong ước
Đoạn văn mẫu: Em mong sự sống và môi trường trên Trái Đất sẽ khôi phục được nhịp điệu hài hòa và vẻ đẹp vốn có. Em ước ao được nhìn thấy bầu trời trong xanh không còn khói bụi, những dòng sông trong vắt với đàn cá bơi lội tung tăng. Em mong những cánh rừng xanh ngát sẽ được phục hồi, là ngôi nhà an toàn cho muôn loài động vật. Em hi vọng con người sẽ ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường, không còn xả rác bừa bãi hay chặt phá rừng. Khi đó, Trái Đất sẽ trở lại với vẻ đẹp nguyên sơ, tươi mát như thuở ban đầu. Mỗi người chúng ta hãy cùng chung tay hành động để biến ước mơ ấy thành hiện thực.
Cách 2 — Viết theo hướng liên hệ thực tế và hành động
Đoạn văn mẫu: Trái Đất đang kêu cứu vì ô nhiễm và biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Em mong sự sống và môi trường trên hành tinh xanh sẽ khôi phục được nhịp điệu hài hòa và vẻ đẹp vốn có. Để điều đó thành hiện thực, mỗi người cần bắt đầu từ những việc nhỏ như trồng cây, tiết kiệm nước, hạn chế rác thải nhựa. Em tin rằng nếu tất cả cùng chung tay, những cánh rừng sẽ xanh trở lại, biển sẽ trong xanh và không khí sẽ trong lành. Thiên nhiên sẽ hồi sinh với tiếng chim hót, tiếng suối chảy róc rách. Đó chính là món quà quý giá nhất mà chúng ta có thể trao tặng cho thế hệ mai sau.
Câu 4
Đề bài: Đóng vai người chủ trì một trò chơi trong lễ hội để giới thiệu về trò chơi đó cho những ai tham gia (thực hiện theo nhóm học tập).
Cách giải
Bước 1: Chọn một trò chơi dân gian trong lễ hội
Ví dụ: Trò chơi Bịt mắt đập niêu (thường có trong các lễ hội truyền thống)
Bước 2: Chuẩn bị nội dung giới thiệu
Bài nói mẫu (đóng vai người chủ trì): "Xin chào tất cả các bạn! Mình là người chủ trì trò chơi Bịt mắt đập niêu hôm nay. Đây là một trò chơi dân gian rất vui và hấp dẫn, thường xuất hiện trong các lễ hội truyền thống của Việt Nam. Luật chơi như sau: Người chơi sẽ được bịt mắt bằng một chiếc khăn. Sau đó, các bạn sẽ cầm một chiếc gậy và cố gắng đập trúng chiếc niêu đất được treo trên cao. Mỗi người có 3 lần đập. Nếu đập trúng và làm vỡ niêu, bạn sẽ nhận được phần quà bất ngờ bên trong. Trò chơi này đòi hỏi sự tập trung lắng nghe và định hướng tốt. Các bạn xung quanh có thể hô "trái", "phải", "lên", "xuống" để hướng dẫn người chơi. Bây giờ, ai muốn tham gia nào? Hãy giơ tay lên nhé!"
Bước 3: Lưu ý khi thực hiện
- Nói to, rõ ràng, tự tin
- Dùng cử chỉ, điệu bộ sinh động
- Tương tác với người nghe bằng cách đặt câu hỏi
- Giải thích luật chơi đơn giản, dễ hiểu
Câu 5
Đề bài: Tìm đọc các sách, báo, tài liệu viết về chủ đề Sống thuận theo tự nhiên, hài hoà với thiên nhiên; chia sẻ, trao đổi với các bạn và ghi lại những thông tin hữu ích để sử dụng trong những trường hợp cần thiết.
Cách giải
Bước 1: Gợi ý một số nguồn tài liệu có thể tìm đọc
| Loại tài liệu | Gợi ý cụ thể |
|---|---|
| Sách | "Rừng xà nu" (Nguyễn Trung Thành), "Đất rừng phương Nam" (Đoàn Giỏi), các sách về môi trường dành cho thiếu nhi |
| Báo, tạp chí | Báo Thiếu niên Tiền phong, Tạp chí Môi trường, các bài viết trên báo điện tử về bảo vệ thiên nhiên |
| Tài liệu online | Website của Bộ Tài nguyên và Môi trường, các kênh YouTube về thiên nhiên, động vật hoang dã |
Bước 2: Ghi lại thông tin hữu ích
Mẫu ghi chép: | Nguồn tài liệu | Thông tin hữu ích | |----------------|-------------------| | Bài báo "Sống xanh mỗi ngày" | Cách giảm rác thải nhựa: mang theo bình nước, túi vải khi đi chợ | | Sách "Trái Đất - Ngôi nhà chung" | Mỗi năm có khoảng 8 triệu tấn nhựa đổ ra đại dương | | Video về rừng Amazon | Rừng Amazon tạo ra 20% lượng oxy cho Trái Đất |
Bước 3: Chia sẻ với các bạn
- Tổ chức buổi thảo luận nhóm
- Mỗi người trình bày một thông tin thú vị đã tìm được
- Cùng nhau rút ra bài học về lối sống hài hòa với thiên nhiên
Gợi ý nội dung chia sẻ: "Qua việc tìm đọc tài liệu, em nhận ra rằng sống thuận theo tự nhiên không có nghĩa là từ bỏ cuộc sống hiện đại. Đó là cách chúng ta tôn trọng thiên nhiên, sử dụng tài nguyên một cách tiết kiệm và có trách nhiệm. Ví dụ như: ăn thực phẩm theo mùa, trồng cây xanh trong nhà, hạn chế dùng điều hòa, đi bộ hoặc đạp xe khi có thể. Những việc nhỏ này sẽ giúp chúng ta sống khỏe mạnh hơn và bảo vệ môi trường."
🎯 Ghi nhớ: - Văn bản thông tin có mục đích cung cấp kiến thức, thông tin chính xác, khách quan về một vấn đề. - Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mỗi người, bắt đầu từ những hành động nhỏ hàng ngày. - Khi giới thiệu trò chơi, cần nói rõ ràng luật chơi và tạo sự hứng thú cho người nghe.