Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 103

Tóm tắt phần Tri thức Ngữ văn (trang 102)

Trước khi vào bài, em cần nắm ba điểm lý thuyết quan trọng:

1. Văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học

• Là loại văn bản nghị luận làm rõ và bàn luận về đặc điểm của một tác phẩm trên các phương diện nội dung, hình thức, trong mối quan hệ với tác giả, hoàn cảnh sáng tác, thời đại...
• Lí lẽ chính là ý kiến của người viết về nội dung, hình thức của tác phẩm.
• Bằng chứng là những câu, đoạn, chi tiết được trích dẫn nguyên văn hoặc lược thuật, tóm tắt từ văn bản.

1. Từ con người có thực ngoài đời đến nhân vật văn học

• Con người thực là chất liệu sống động cho nhà văn sáng tạo hình tượng nghệ thuật.
• Nhân vật văn học là sản phẩm của sự sáng tạo, hư cấu, không đồng nhất với con người thực ngoài đời.
• Khi đọc, cần hiểu cả đặc điểm nhân vật (ngoại hình, ngôn ngữ, hành động, nội tâm) lẫn định hướng giá trị mà nhà văn muốn thể hiện.

1. Phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và văn bản đa phương thức

• Văn bản thông dụng thường chỉ dùng phương tiện ngôn ngữ.
• Một số văn bản kết hợp cả ngôn ngữ và phi ngôn ngữ (hình vẽ, sơ đồ, màu sắc, hình khối...) để tăng lượng thông tin và hiệu quả tiếp nhận.
• Văn bản đa phương thức lấy hình ảnh làm trọng tâm, ngôn ngữ chỉ hỗ trợ thêm (ghi chú, dẫn giải).

Bài: Trước khi đọc

Câu 1

Đề: Hãy bổ sung những cuốn sách mới cho góc đọc sách, thư viện mở của lớp học. Tự làm mới góc đọc sách theo cách mà em và các bạn cảm thấy hứng khởi và thú vị nhất.

Hướng dẫn: Đây là hoạt động thực hành, em có thể làm theo gợi ý sau:

• Cách bổ sung sách:
• Mỗi bạn mang đến 1–2 cuốn sách hay mình đã đọc để góp vào tủ sách chung.
• Liên hệ thư viện trường mượn thêm sách theo chủ đề đã học.
• Quyên góp sách cũ từ anh chị lớp trên.
• Cách làm mới góc đọc sách cho hứng khởi:
• Phân loại sách theo chủ đề (văn học, khoa học, kĩ năng sống...) và dán nhãn màu.
• Trang trí góc đọc bằng tranh vẽ, cây xanh, đèn nhỏ tạo không gian ấm cúng.
• Làm "bảng giới thiệu sách hay trong tuần" để các bạn cùng theo dõi.
• Đặt một cuốn sổ để bạn đọc viết cảm nhận sau khi đọc xong.

Câu 2

Đề: Cùng thảo luận để xây dựng mục tiêu đọc sách của cá nhân và của nhóm. Trình bày mục tiêu đó và trao đổi để tìm hiểu cách đọc sách hiệu quả trong dự án đọc mới của em và các bạn.

Hướng dẫn:

Mục tiêu cá nhân (gợi ý):

• Đọc xong ít nhất 2–3 cuốn sách trong học kì.
• Mở rộng hiểu biết về một chủ đề em yêu thích (ví dụ: thiên nhiên, lịch sử).
• Rèn thói quen đọc 20–30 phút mỗi ngày.

Mục tiêu nhóm (gợi ý):

• Cùng đọc và thảo luận về một cuốn sách chung mỗi tháng.
• Lập danh sách sách hay giới thiệu cho cả lớp.
• Tổ chức buổi chia sẻ cảm nhận sách cuối kì.

Cách đọc sách hiệu quả:

Bài: Cùng đọc và trải nghiệm – Cuốn sách mới, chân trời mới

Câu 1

Đề: Từ mục tiêu đọc sách đã xác định, hãy chọn một số cuốn sách văn học, sách khoa học hoặc sách bàn luận về những vấn đề của cuộc sống để tìm hiểu, khám phá những điều bổ ích, thú vị. Việc đọc sách sẽ hiệu quả hơn nếu các em tập trung vào một số chủ đề của các bài đã học để chọn sách.

Hướng dẫn: Em hãy chọn sách dựa trên các chủ đề đã học ở lớp 7. Dưới đây là bảng gợi ý ghép chủ đề với sách:

Gợi ý cách chọn: Em nên chọn cuốn sách gắn với chủ đề mình thấy hứng thú nhất. Ví dụ, nếu yêu thiên nhiên và muốn khám phá vùng đất Nam Bộ, em chọn Đất rừng phương Nam. Nếu thích phiêu lưu khoa học viễn tưởng, em chọn Hai vạn dặm dưới biển.