Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 52
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 52–53
Nhận xét chung
Hai trang này chủ yếu là phần hướng dẫn lý thuyết về cách viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ và cách trình bày suy nghĩ về một vấn đề đời sống. Đây không phải là các bài tập yêu cầu giải cụ thể, mà là quy trình thực hành viết theo các bước.
Tuy nhiên, mình sẽ tóm tắt và hướng dẫn chi tiết từng phần để các em hiểu rõ cách làm.
Phần 1: THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC
Mục đích viết
Chia sẻ cảm xúc của bản thân về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ, giúp người đọc cảm nhận được cái hay, cái đẹp của bài thơ.
Bước 1: TRƯỚC KHI VIẾT
a. Lựa chọn bài thơ
Hướng dẫn:
- Chọn bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ mà em yêu thích
- Đề tài có thể là: tình cảm gia đình, tình yêu con người, thiên nhiên, quê hương, đất nước...
- Điều quan trọng: bài thơ phải để lại trong em ấn tượng và cảm xúc sâu sắc
💡 Mẹo nhớ: Chọn thơ mình thích, viết mới hay được!
b. Tìm ý
Các thao tác cần thực hiện:
- Đọc bài thơ nhiều lần để có cảm nhận chung
- Nêu cảm xúc về nét đặc sắc của bài thơ trên các phương diện:
- Chủ đề
- Cảm xúc của nhà thơ
- Thể thơ
- Vần, nhịp
- Yếu tố tự sự, yếu tố miêu tả
- Hình ảnh, từ ngữ
- Biện pháp tu từ
- Ghi lại cảm xúc chung của em về bài thơ
c. Lập dàn ý
Dàn ý gồm 3 phần:
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở đoạn | Giới thiệu tác giả và bài thơ; nêu ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ |
| Thân đoạn | Nêu cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ |
| Kết đoạn | Khái quát cảm xúc về bài thơ |
Bước 2: VIẾT BÀI
Lưu ý khi viết:
- Đoạn văn cần có đủ ba phần: Mở đoạn, Thân đoạn, Kết đoạn
- Các câu trong đoạn phải tập trung thể hiện nội dung chính, sử dụng từ ngữ liên kết
- Lựa chọn từ ngữ phù hợp để thể hiện cảm xúc về:
- Nội dung bài thơ
- Nghệ thuật: thể thơ, từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp, biện pháp tu từ...
- Trình bày đúng hình thức đoạn văn:
- Viết lùi đầu dòng chữ đầu tiên
- Chữ cái đầu phải viết hoa
- Kết thúc đoạn văn bằng dấu chấm câu
Bước 3: CHỈNH SỬA BÀI VIẾT
Bảng kiểm tra và chỉnh sửa:
| Yêu cầu | Gợi ý chỉnh sửa |
|---|---|
| Giới thiệu được tác giả và bài thơ; nêu được ấn tượng, cảm xúc chung | Nếu còn thiếu, hãy bổ sung |
| Diễn tả được những cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ | Đối chiếu với mục tìm ý, nếu còn thiếu hoặc diễn đạt chưa rõ, hãy bổ sung, điều chỉnh |
| Khái quát được cảm xúc về bài thơ | Đọc lại phần cuối, kiểm tra xem đã khái quát chưa, bổ sung nếu còn thiếu |
| Đảm bảo yêu cầu về chính tả và diễn đạt | Rà soát lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu... và chỉnh sửa nếu phát hiện lỗi |
Phần 2: NÓI VÀ NGHE
Chủ đề: Trình bày suy nghĩ về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã đọc)
Giới thiệu:
Từ hai bài thơ Đồng dao mùa xuân và Gặp lá cơm nếp, em có thể rút ra những suy nghĩ về:
- Người lính
- Tình yêu đất nước
- Sự hòa quyện giữa tình yêu gia đình với tình yêu quê hương
Mục đích nói:
Chia sẻ suy nghĩ của bản thân về một vấn đề đời sống và thuyết phục người nghe về vấn đề đó.
Người nghe:
Thầy cô, bạn bè, người thân và những người quan tâm đến vấn đề em nói.
Bước 1: TRƯỚC KHI NÓI
a. Chuẩn bị nội dung nói
Hướng dẫn:
- Dựa vào các tác phẩm văn học đã đọc
- Kết hợp với chính trải nghiệm của bản thân
- Tham khảo thông tin từ sách báo hoặc các phương tiện nghe nhìn
- Từ đó chọn một nội dung phù hợp để trình bày
BÀI TẬP THỰC HÀNH (Gợi ý cho học sinh)
Dựa trên hướng dẫn ở hai trang này, em có thể thực hành như sau:
Bài tập 1: Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ
Đề bài: Viết một đoạn văn (khoảng 150-200 chữ) ghi lại cảm xúc của em về bài thơ Đồng dao mùa xuân hoặc Gặp lá cơm nếp.
Cách làm:
Bước 1: Chọn bài thơ em thích hơn
Bước 2: Tìm ý theo các gợi ý:
- Chủ đề bài thơ là gì?
- Hình ảnh nào ấn tượng nhất?
- Từ ngữ, biện pháp tu từ nào đặc sắc?
- Em cảm nhận được tình cảm gì từ bài thơ?
Bước 3: Viết theo dàn ý 3 phần
Bước 4: Đọc lại và chỉnh sửa
Bài tập 2: Chuẩn bị bài nói
Đề bài: Chuẩn bị nội dung để trình bày suy nghĩ về tình yêu quê hương, đất nước (gợi ra từ bài thơ đã học).
Cách làm:
- Xác định vấn đề muốn nói: Tình yêu quê hương thể hiện qua những điều giản dị
- Liên hệ với bài thơ đã học
- Liên hệ với trải nghiệm bản thân
- Lập dàn ý cho bài nói
🎯 Ghi nhớ: - Viết đoạn văn cảm xúc về thơ cần có 3 phần: Mở đoạn – Thân đoạn – Kết đoạn - Khi tìm ý, chú ý cả nội dung (chủ đề, tình cảm) và nghệ thuật (thể thơ, vần, nhịp, hình ảnh, biện pháp tu từ) - Trình bày nói cần dựa vào tác phẩm văn học + trải nghiệm bản thân + thông tin thực tế