Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 91
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 91–92
Tóm tắt nội dung văn bản
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ được Thanh Hải sáng tác tháng 11 năm 1980, khi ông nằm trên giường bệnh, một tháng trước khi qua đời. Mạch cảm xúc đi từ:
- Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời (dòng sông xanh, bông hoa tím, tiếng chim chiền chiện).
- Mùa xuân của đất nước (người cầm súng, người ra đồng – hình ảnh "lộc" của bảo vệ và dựng xây).
- Ước nguyện cống hiến (làm con chim, cành hoa, nốt trầm – một "mùa xuân nho nhỏ" dâng cho đời).
- Khúc ca quê hương (điệu Nam ai, Nam bình xứ Huế).
Giọng thơ mộc mạc, chân thành, giàu tính dân tộc.
Thông tin tác giả Thanh Hải
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Năm sinh – mất | 1930 – 1980 |
| Quê quán | Thừa Thiên – Huế |
| Chủ đề sáng tác | Tình yêu quê hương, khát vọng thống nhất đất nước |
| Tác phẩm tiêu biểu | Những đồng chí trung kiên (1962), Huế mùa xuân, Dấu võng Trường Sơn (1977), Mưa xuân đất này (1982), Thơ Thanh Hải (1982) |
| Phong cách | Giọng điệu mộc mạc, chân thành, hình thức giản dị, giàu tính dân tộc |
Bài Trước khi đọc
Câu 1: Mùa xuân trong cảm nhận của em có gì đáng nhớ?
Đây là câu hỏi gợi mở cảm xúc cá nhân. Em có thể trả lời theo gợi ý sau:
Mùa xuân trong cảm nhận của em là mùa của sự khởi đầu mới. Đáng nhớ nhất là không khí Tết ấm áp: cả gia đình quây quần gói bánh chưng, đường phố rực rỡ hoa đào, hoa mai, tiết trời se lạnh nhưng cây cối đâm chồi nảy lộc. Mùa xuân khiến em thấy tràn đầy hi vọng và niềm vui.
Câu 2: Hãy đọc một vài đoạn thơ mà em yêu thích viết về mùa xuân.
Em có thể chọn một trong những đoạn thơ quen thuộc, ví dụ:
"Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc..." (Thanh Hải – Mùa xuân nho nhỏ)
Hoặc đoạn trong bài Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử:
"Trong làn nắng ửng khói mơ tan Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng..."
Bài Trả lời câu hỏi
Câu 1: Trong khổ thơ đầu, nhà thơ miêu tả mùa xuân qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi cho em cảm nhận gì về mùa xuân?
Trả lời:
Nhà thơ miêu tả mùa xuân qua những hình ảnh:
- Màu sắc: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc → màu sắc tươi sáng, dịu dàng, hài hòa, đặc trưng của xứ Huế.
- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện hót vang trời → âm thanh rộn rã, tràn đầy sức sống.
- Hình ảnh: "Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng" → giọt sương, giọt âm thanh long lanh trong trẻo.
Cảm nhận: Những hình ảnh ấy gợi lên một mùa xuân tươi đẹp, trong trẻo, tràn đầy sức sống và rất nên thơ. Bức tranh mùa xuân tuy chỉ phác họa bằng vài nét nhưng đầy sắc màu, âm thanh, khiến người đọc cảm nhận được vẻ đẹp bình dị mà sống động của thiên nhiên đất trời.
Câu 2: Cảm xúc của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân được thể hiện như thế nào qua những dòng thơ: "Ơi, con chim chiền chiện / Hót chi mà vang trời / Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng"?
Trả lời:
Cảm xúc của nhà thơ được thể hiện rất rõ:
- Từ "Ơi" và cách hỏi "Hót chi mà vang trời" là lời gọi, lời trò chuyện thân thương với thiên nhiên, thể hiện sự ngỡ ngàng, say sưa, vui sướng trước tiếng chim mùa xuân.
- Hình ảnh "Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng" sử dụng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: tiếng chim (âm thanh – nghe được) chuyển thành "giọt long lanh" (hình khối – nhìn thấy được, cầm nắm được).
Giải thích: Nhà thơ trân trọng đến mức muốn "đưa tay hứng" từng giọt âm thanh của mùa xuân. Điều đó cho thấy tình yêu thiết tha, sự nâng niu trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời. Cảm xúc say mê, ngây ngất ấy càng đáng quý khi ta biết bài thơ được viết lúc tác giả đang nằm trên giường bệnh.
Lưu ý nhỏ với em: ảnh trang sách hiển thị là trang 90 – 91, các câu hỏi 3, 4, 5... của phần "Sau khi đọc" sẽ nằm ở trang tiếp theo. Nếu em gửi tiếp ảnh trang sau, cô sẽ giải trọn vẹn phần còn lại nhé!