Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 13

Đây là phần văn bản đọc "Bầy chim chìa vôi" (tác giả Nguyễn Quang Thiều), không phải trang bài tập. Trên trang chỉ có nội dung truyện và hai hộp gợi ý đọc bên lề là Theo dõi và Dự đoán. Cô sẽ tóm tắt nội dung và trả lời chính các câu hỏi trong hộp gợi ý đó.

Tóm tắt nội dung trang 12

• Hai anh em Mên và Mon nằm trong chăn thì thầm trò chuyện giữa đêm mưa to, nước sông dâng cao chảy xiết.
• Hai đứa nhắc đến chuyện chim chìa vôi làm tổ ở khúc sông làng. Mon thắc mắc vì sao chim không làm tổ trên bờ. Mên trả lời "Tao không biết".
• Tiếp đó là đoạn người kể chuyện giải thích tập tính của bầy chim chìa vôi:
• Mùa nước cạn, giữa sông nổi lên một dải cát.
• Rong sông héo, tạo thành lớp đệm trên cát; chim chìa vôi bay ra bãi tìm đám rong khô và dày để đẻ trứng.
• Khi chim con đủ lông cánh cũng là lúc mây lạ từ dãy núi đá vôi Hòa Bình báo hiệu mùa mưa.
• Mưa đến, nước sông dâng, dải cát chìm dần. Đúng lúc nước ập tới phần cuối bãi cát, những con chim chìa vôi non lần đầu đập cánh bay được vào bờ.
• Sang mùa khô năm sau, chúng lại ra dải cát bắt đầu mùa sinh nở mới.

Đoạn này cho thấy thiên nhiên khắc nghiệt nhưng cũng kỳ diệu: bầy chim non phải vượt qua thử thách sống còn ngay lần đầu cất cánh.

Tóm tắt nội dung trang 13 (phần 2)

• Mùa mưa năm nay về sớm, mưa liên miên, nước sông dâng rất nhanh.
• Mon lo lắng hỏi anh đã thấy chim chìa vôi bay từ bãi cát vào bờ chưa; Mên đáp "Chưa".
• Mon sợ "Tổ chim sẽ bị chìm mất". Hai anh em bàn cách cứu chim nhưng nước to quá, không lội ra được.
• Câu chuyện chuyển sang đoạn hai đứa nói về con cá bống Mon lấy trộm rồi thả vào cống sông, gợi không khí trẻ thơ hồn nhiên, đáng yêu.
• Đoạn kết trang là tiếng "Anh ơi..." của Mon, tạo sự hồi hộp, dẫn dắt sang phần sau.

Trả lời hộp Theo dõi (trang 12)

Đề: Thói quen làm tổ và đẻ trứng của bầy chim chìa vôi ở bãi sông quê của Mên và Mon.

Trả lời:

• Vào mùa nước cạn, chim chìa vôi bay ra dải cát nổi giữa sông, tìm những đám rong khô và dày để đẻ trứng.
• Chúng nuôi chim non lớn lên ngay trên bãi cát đó.
• Khi chim con đủ lông cánh thì cũng vừa lúc mùa mưa đến, nước dâng làm dải cát ngập dần, buộc chim non phải tập bay vào bờ.

Như vậy, tập tính làm tổ của bầy chim gắn chặt với nhịp nước lên xuống của con sông, tạo nên một cuộc "chạy đua" sinh tồn với mùa nước lũ.

Trả lời hộp Dự đoán (trang 13)

Đề: Bầy chim chìa vôi non có bay được vào bờ không?

Đây là câu hỏi dự đoán nên không có đáp án "đúng – sai" tuyệt đối; mục đích là rèn cho các em thói quen phán đoán khi đọc. Cô gợi ý cách suy luận:

• Dựa vào phần trước (trang 12), tác giả đã kể rằng năm nào chim non cũng kịp đập cánh bay vào bờ ngay khi nước ập tới. Đó là quy luật sinh tồn kỳ diệu của loài chim này.
• Vì vậy, dự đoán hợp lí nhất là: bầy chim non sẽ bay được vào bờ an toàn.
• Lí do chọn: chi tiết "những con chim chìa vôi non lần đầu tiên trong đời đập cánh bay lên... bứt khỏi dòng nước khổng lồ bay vào bờ" ở trang trước chính là cơ sở để tin rằng năm nay chúng cũng vượt qua được. (Khi đọc đến cuối truyện, các em sẽ thấy dự đoán này được xác nhận.)

Một mẹo nhỏ khi làm dạng câu hỏi Dự đoán: hãy luôn nêu dự đoán kèm lí do dựa trên chi tiết đã đọc, đừng đoán suông nhé.

Nếu em cần cô giải tiếp phần câu hỏi cuối bài (Sau khi đọc) hoặc các trang sau, gửi ảnh cho cô là cô làm tiếp ngay.